III FSK 399/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-14
NSApodatkoweWysokansa
interpretacja podatkowaschemat podatkowystan faktycznyocena prawnaOrdynacja podatkowaDyrektor KISNSApostępowanie interpretacyjneuzupełnienie wniosku

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, potwierdzając, że organ interpretacyjny nie może żądać od wnioskodawcy kwalifikacji prawnej stanu faktycznego jako uzupełnienia wniosku o interpretację.

Sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji podatkowej, gdzie Dyrektor KIS uznał, że wnioskodawca nie przedstawił wyczerpująco stanu faktycznego, domagając się od niego kwalifikacji prawnej transakcji jako schematu podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu. NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, uznając, że organ interpretacyjny nie może przerzucać na wnioskodawcę obowiązku dokonania oceny prawnej stanu faktycznego, a jedynie może prosić o uzupełnienie danych faktycznych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Gdańsku, który uchylił postanowienie Dyrektora KIS o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Organ interpretacyjny uznał, że wnioskodawca nie przedstawił wyczerpująco stanu faktycznego, ponieważ nie zakwalifikował opisanej transakcji sprzedaży wierzytelności jako schematu podatkowego. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 169a § 1 i § 4 w zw. z art. 14h i art. 14g § 1 oraz art. 14b § 1 i § 3, poprzez błędną wykładnię i niezasadne uchylenie postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. NSA podkreślił, że postępowanie interpretacyjne różni się od postępowania podatkowego, a organ nie może żądać od wnioskodawcy modyfikowania stanu faktycznego ani przedstawionej oceny prawnej. Wnioskodawca ma obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale to organ dokonuje jego oceny prawnej. NSA uznał, że WSA prawidłowo stwierdził brak podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, ponieważ organ nie wykazał rzeczywistych braków wniosku, a żądanie kwalifikacji prawnej transakcji jako schematu podatkowego stanowiło przerzucenie ciężaru oceny prawnej na wnioskodawcę. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ interpretacyjny nie może żądać od wnioskodawcy uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie kwalifikacji prawnej stanu faktycznego. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego, natomiast ocena prawna tego stanu należy do organu interpretacyjnego.

Uzasadnienie

Postępowanie interpretacyjne ma na celu uzyskanie stanowiska organu podatkowego w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego. Organ nie może przerzucać na wnioskodawcę ciężaru dokonania oceny prawnej, w tym kwalifikacji prawnej transakcji jako schematu podatkowego. Wezwanie do uzupełnienia wniosku może dotyczyć jedynie braków formalnych lub uzupełnienia danych faktycznych, które uniemożliwiają odpowiedź na pytanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

O.p. art. 14b § 3

Ordynacja podatkowa

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

O.p. art. 14c § 1

Ordynacja podatkowa

Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym.

O.p. art. 14c § 2

Ordynacja podatkowa

W przypadku uznania stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe, interpretacja indywidualna zawiera wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym.

O.p. art. 169 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ może wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych pisma.

O.p. art. 14h

Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące uzupełniania braków formalnych stosuje się odpowiednio do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia postanowienia przez WSA.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia postanowienia przez WSA.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

u.p.d.o.p. art. 12 § 4

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Dotyczy przychodów ze zbycia wierzytelności.

u.p.d.o.p. art. 12 § 9a

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Dotyczy przychodów ze zbycia wierzytelności.

u.p.d.o.p. art. 15 § 1ha

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Dotyczy kosztów uzyskania przychodu ze zbycia wierzytelności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny nie może żądać od wnioskodawcy kwalifikacji prawnej stanu faktycznego jako uzupełnienia wniosku o interpretację. Wnioskodawca ma obowiązek przedstawić stan faktyczny, a organ ma obowiązek dokonać jego oceny prawnej. Brak wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego nie może być utożsamiany z brakiem kwalifikacji prawnej przez wnioskodawcę.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełniał warunków dla merytorycznego rozpoznania sprawy, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił go o kwalifikację prawną stanu faktycznego (schemat podatkowy).

Godne uwagi sformułowania

organ interpretacyjny nie może żądać od wnioskodawcy modyfikowania stanu faktycznego (...) ani przedstawionej we wniosku oceny prawnej stanu faktycznego organ zobowiązany do wydania interpretacji, działając w trybie art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 14h O.p. nie może żądać od wnioskodawcy modyfikowania stanu faktycznego organ interpretacyjny może pytać o fakty, ale nie można tego mylić z pytaniem o kwalifikację prawną faktów. Kwalifikacji takiej dokonać ma organ interpretacyjny. To do organu interpretacyjnego należy ocena okoliczności faktycznych przedstawionych przez wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przez pryzmat pojęć użytych w powołanych przepisach

Skład orzekający

Anna Dalkowska

sędzia

Krzysztof Przasnyski

sprawozdawca

Wojciech Stachurski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że organ interpretacyjny nie może przerzucać na wnioskodawcę obowiązku dokonania oceny prawnej stanu faktycznego w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację podatkową, gdzie organ próbuje przerzucić na wnioskodawcę obowiązek kwalifikacji prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia fundamentalną zasadę postępowania interpretacyjnego w prawie podatkowym, która jest kluczowa dla praktyków i może być interesująca dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych prawami podatników.

Czy organ podatkowy może zmusić Cię do oceny prawnej własnej transakcji?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III FSK 399/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska
Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/
Wojciech Stachurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Gd 954/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-01-16
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 14b § 3, art. 14c § 1 i § 2, art. 169 § 1, art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 954/23 w sprawie ze skargi S. [...] z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2023 r., nr 0114-KDIP2-2.4017.12021.12.S.SP/IN w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 954/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. [...] z siedzibą w G. (dalej jako: "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2023 r., w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 6 lipca 2023 r.. Jako podstawę prawną powołano art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gdańsku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako: "Dyrektor KIS") reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżając ten wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 169a § 1 i § 4 w zw. z art. 14h i art. 14g § 1 oraz art. 14b § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, dalej jako: "O.p.") poprzez ich błędną wykładnię i niezasadne uchylenie postanowienia w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia winna skutkować przyjęciem, iż organ interpretacyjny miał podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia, albowiem wniosek inicjujący postępowanie interpretacyjne nie spełniał warunków dla merytorycznego rozpoznania sprawy, a Skarżąca pomimo wezwania nie uzupełniła wniosku we wskazanym przez organ zakresie, czym organ nie naruszył zasady zaufania do organów podatkowych, o której mowa w art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p.
Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie skargi oraz o zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca nie skorzystała z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. To oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami przewidzianymi w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a tym samym zarzutami i wnioskami sformułowanymi w skardze kasacyjnej.
W przypadku postawienia wyłącznie zarzutów procesowych, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, koniecznym warunkiem dla ich skuteczności jest wykazanie przez składającego skargę kasacyjną, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy, czyli że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, wynik sprawy byłby inny. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawę kasacyjną może stanowić naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2019 r., sygn. akt II GSK 592/17, z 13 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 2714/19).
Zasadniczy spór w sprawie dotyczył zasadności pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Zgodnie z art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera, stosownie do art. 14c § 1 i § 2 O.p., ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 1), a w przypadku uznania stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe zawiera wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2).
Z powołanych przepisów wynika, że możliwe jest żądanie przez organ wydający interpretację indywidualną, uzupełnienia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, także w zakresie elementów wskazanych w art. 14b § 3 O.p., tj. elementów stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Jednak organ zobowiązany do wydania interpretacji, działając w trybie art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 14h O.p. nie może żądać od wnioskodawcy modyfikowania stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji, ani przedstawionej we wniosku oceny prawnej stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
Postępowanie w sprawach z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zasadniczo różni się od postępowania podatkowego. Organ interpretacyjny nie jest zobowiązany do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 O.p. nie ma bowiem zastosowania), a wzywa wnioskodawcę do uszczegółowienia stanu faktycznego jedynie w sytuacji, gdy podany stan faktyczny uniemożliwia odpowiedź na pytanie zawarte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2019 r. sygn. akt II FSK 3537/15).
Wymóg wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego realizuje się poprzez podanie wszystkich jego elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. W trybie żądania uzupełnienia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, organ podatkowy może żądać jedynie uzupełnienia wniosku o takie elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe czy też błędne. Elementy te organ interpretacyjny powinien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej. Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu podatkowego w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę, a nie - ustalanego przez organ podatkowy, stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Wymaga podkreślenia, że wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny (zaistniały bądź przewidywany), to taki, na podstawie, którego można w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie.
Wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku, organ wydający interpretację indywidualną zobowiązany jest ograniczyć do takich danych, które nie doprowadzą do przerzucenia ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedyne pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy.
Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że organ nie wykazał rzeczywistych braków wniosku Skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej, stanowionych naruszenie art. 14b § 3 O.p., co w konsekwencji oznacza, że brak było uzasadnionych podstaw do wydania postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej na podstawie art. 14g § 1 O.p.
W ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego, w postępowaniu zmierzającym do wydania interpretacji indywidualnej organ związany jest zakresem pytania sformułowanego przez wnioskodawcę w relacji do podanego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Organ interpretacyjny może się poruszać jedynie w ramach tego pytania i stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, które zakreślają przedmiot postępowania interpretacyjnego.
To wnioskodawca kształtuje treść pytań, z którymi zwraca się do organu, ten zaś nie ma kompetencji do ingerowania w ich treść. Jeżeli zaś organ uznaje, że którekolwiek z pytań nie dotyczy przepisów prawa podatkowego, właściwą formą do załatwienia wniosku jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie. Wobec powyższego Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że brak było podstaw do wydania postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
Biorąc pod uwagę charakter i zadania interpretacji podatkowej trudno uznać sposób postępowania organu interpretacyjnego za prawidłowy.
W niniejszej sprawie Skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji oraz w odpowiedzi na wezwanie organu wywiązała się z obowiązku wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, bowiem opisała dokładnie profil swojej działalności oraz opisała sytuacje, które skutkują powstawaniem opisanych przez nią wierzytelności i sposobu ich dochodzenia. Skarżąca wyjaśniła, że zamierza okresowo sprzedawać do krajowego funduszu sekurytyzacyjnego wierzytelności, co do których występują obiektywne trudności w ich egzekwowaniu. W przypadku takiej sprzedaży, nie zaliczy do przychodów podatkowych przychodów ze zbycia funduszowi wierzytelności z tytułu kredytów (pożyczek) do wysokości niespłaconej części udzielonych kredytów; stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 15 lit. c w zw. z art. 12 ust. 9a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1406 ze zm., dalej jako: "ustawa o CIT"). Koszty uzyskania przychodu związane z transakcją zbycia wierzytelności zostaną rozpoznane zgodnie z art. 15 ust. 1ha pkt 1 ustawy o CIT - będą nimi także strata ze zbycia funduszowi sekurytyzacyjnemu wierzytelności z tytułu kredytów (pożyczek), stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą uzyskaną ze zbycia a wartością wierzytelności z tytułu kredytów (pożyczek), do wysokości uprzednio utworzonego na tę część wierzytelności odpisu aktualizującego zaliczonego do kosztów podatkowych.
O ile zatem opis profilu działalności oraz opis sytuacji, które skutkują powstawaniem opisanych przez Skarżącą wierzytelności, czy sposobu ich dochodzenia, stanowi element stanu faktycznego, o tyle już wypowiedź Skarżącej co do tego, czy opisane we wniosku działanie stanowi, bądź nie schemat podatkowy, nie może być zaliczony do stanu faktycznego, gdyż w realiach niniejszej sprawy stanowi ocenę prawną przedstawionego stanu faktycznego. Zatem odpowiedź na tak sformułowane pytanie nie mogła być elementem stanu faktycznego.
Organ interpretacyjny, wzywając Skarżącą do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p., domagał się w istocie, aby uzupełniła stan faktyczny poprzez wskazanie, że jej ocena przedstawionego we wniosku stanu faktycznego co do spełnienia przesłanek skutkujących powstaniem obowiązku przekazania informacji o schemacie podatkowym, stała się elementem owego stanu faktycznego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że element wprawdzie objęty normą prawnopodatkową, ale podany przez wnioskodawcę w ramach "wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego" jako faktycznie występujący i co do którego tenże wnioskodawca nie wyraża w jednoznaczny sposób wątpliwości prawnych, nie może być przedmiotem weryfikacji prowadzonej przez organ. Podkreśla się także, że w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej wnioskodawca według własnego uznania podejmuje swobodną decyzję co do tego, o jaką kwestię podatkową pyta i w otoczeniu jakich okoliczności (zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego) do tej kwestii się odnoszących. W konsekwencji "to samo" jednym razem jest tylko elementem stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, a innym razem może być już ważną częścią prawną interpretacji indywidualnej, w której wnioskodawca oczekuje oceny swojego stanowiska w ramach merytorycznej wypowiedzi organu podatkowego (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2020 r. sygn. akt I FPS 3/19 i powołane w nim orzecznictwo).
Organ nie może żądać od wnioskodawcy, aby ten dokonał kwalifikacji prawnej zadeklarowanych faktów (zdarzenia przyszłego), i to nie tylko kwalifikacji podatkowej, ale też według przepisów innych gałęzi prawa, o ile oczywiście uprzednia kwalifikacja według tych innych gałęzi jest konieczna dla odpowiedzi na pytanie ściśle podatkowe. Rolą wnioskodawcy jest zadeklarować fakty, a organ powinien ocenić tę deklarację pod względem podatkowoprawnym, a kiedy jest to niezbędne – także według innych dziedzin prawa, np. według prawa handlowego, cywilnego, prawa własności intelektualnej, prawa pracy, o ile tylko prawna ocena faktów w świetle tych gałęzi prawa w jakikolwiek sposób rzutuje na finalną ocenę podatkową.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1019/09, wskazał, że w trosce o swoje bezpieczeństwo prawne wnioskodawca ma prawo oczekiwać (...) wyjaśnienia przez właściwy organ nasuwającej wątpliwości regulacji ukształtowanej przepisami prawa podatkowego, także wówczas, gdy zazębia się ona z innymi unormowaniami prawnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ interpretacyjny może pytać o fakty, ale nie można tego mylić z pytaniem o kwalifikację prawną faktów. Kwalifikacji takiej dokonać ma organ interpretacyjny. Skarżący był zobowiązany jedynie do opisania faktów i przedstawienia swojej prawnej oceny tych faktów. Natomiast ocena, czy kwalifikacja dokonana przez Skarżącego była prawidłowa było już zadaniem organu interpretacyjnego.
Organ interpretacyjny nie może więc wymagać od wnioskodawcy – pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia – zaliczenia do stanu faktycznego jednego z elementów oceny prawnej owego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) wyczerpująco przedstawionego przez stronę. Wobec powyższego wykładni pojęcia użytego w przepisie prawa podatkowego oraz oceny możliwości zastosowania owego przepisu na tle stanu faktycznego przedstawionego wyczerpująco przez stronę obowiązany jest dokonać organ poprzez ocenę prawną stanowiska wnioskodawcy. Brak jest podstaw do przerzucania przez organ interpretacyjny na wnioskodawcę - wbrew jego woli - ciężaru dokonania oceny prawnej stanowiska na tle przedstawionego przez stronę w sposób wyczerpujący stanu faktycznego w sprawie z wniosku o wydanie interpretacji, powyższe zaś miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Tym samym skierowane do Skarżącej wezwanie do uzupełnienia opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zmierzało do uczynienia stanem faktycznym odpowiedzi na zadane pytanie. Natomiast Skarżąca w realiach rozpoznawanej sprawy nie uczyniła elementem stanu faktycznego odpowiedzi na pytanie czy sprzedaż wierzytelności posiadanych przez S. do funduszu sekurytyzacyjnego oraz związane z tym rozliczenie przychodów oraz rozliczenie kosztów uzyskania przychodów w związku z tą sprzedażą, stanowią schemat podatkowy podlegający zgłoszeniu.
Mając powyższe na względzie oczywiste jest, że odpowiedź na zadane przez Skarżącą pytanie we wniosku o wydanie interpretacji wymaga przeprowadzenia analizy prawnej w celu ustalenia, czy dane zdarzenie może być uznane za schemat podatkowy, a więc czy spełnia ono m.in. kryterium głównej korzyści/ ogólnej cechy rozpoznawczej, szczególnej cechy rozpoznawczej lub innej szczególnej cechy rozpoznawczej. Skoro pytanie zawarte we wniosku o wydanie interpretacji dotyczy spełnienia przesłanek schematu podatkowego w odniesieniu do danej transakcji, ocena spełnienia lub niespełnienia tego kryterium nie może być elementem opisu przyszłego zdarzenia (stanu faktycznego).
Tymczasem żądanie organu interpretacyjnego uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji sprowadza się do dokonania przez Skarżącą kwalifikacji prawnej transakcji będących przedmiotem wniosku, która to kwalifikacja miałaby być elementem opisu zdarzenia przyszłego, co całkowicie pozbawiłoby taką interpretację mocy ochronnej.
Organ interpretacyjny powinien dokonać oceny stanowiska Skarżącej w tym zakresie, na tle wyczerpująco przedstawionego przez nią stanu faktycznego. Wbrew argumentacji organu, zaprezentowanej w zaskarżonym rozstrzygnięciu, ocena kwalifikacji prawnej transakcji będących przedmiotem wniosku, czy stanowią schemat podatkowy winna być dokonana w postępowaniu interpretacyjnym. Skarżąca w sposób niebudzący wątpliwości przedstawiła wszystkie niezbędne elementy stanu faktycznego potrzebne do dokonania przez organ oceny. To zaś oznacza, że wbrew twierdzeniom organu interpretacyjnego, brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 169 § 1 O.p. i pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji.
To do organu interpretacyjnego należy ocena okoliczności faktycznych przedstawionych przez wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przez pryzmat pojęć użytych w powołanych przepisach, będących przedmiotem oceny prawnej dokonanej przez Skarżącą, zgodnie z art. 14b § 3 O.p. Tylko w ten sposób możliwe jest wydanie interpretacji indywidualnej spełniającej swoją podstawową funkcję, polegającą na zapewnieniu wnioskodawcy możliwości zweryfikowania prawidłowości dokonywanej osobiście wykładni szeroko rozumianych przepisów prawa podatkowego.
W postępowaniu interpretacyjnym obowiązkiem wnioskodawcy jest wyłącznie przedstawienie stanu faktycznego, natomiast jego subsumcja mieści się w zakresie obowiązków organu interpretacyjnego. Rolą wnioskodawcy nie jest zatem przesądzenie, czy określone czynności opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wchodzą w zakres normy prawnej wywodzonej z przepisów prawa podatkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 1715/23). Ewentualne wezwanie do sprecyzowania wniosku nie mogło prowadzić do żądania, aby to sam wnioskodawca przesądził rzeczoną kwestię, o którą sam wprost zapytał, lecz jedynie do sprecyzowania danych faktycznych dotyczących danych transakcji, niezbędnych do ich oceny w kontekście definicji schematu podatkowego. W niniejszej sprawie organ nie wskazał jakich konkretnie danych i informacji nie posiada do dokonania oceny wniosku. Jeżeli oceniając ponownie wniosek organ interpretacyjny nie byłby w posiadaniu istotnej informacji, która pozwoliłaby mu na zaliczenie (bądź wyłączenie) określonego działania do schematu podatkowego, to powinien o tą konkretną informację zwrócić się do Skarżącej, a nie żądać de facto odpowiedzi na pytanie zadane we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej.
Skoro zatem Skarżąca w opisie zdarzenia przyszłego obszernie opisała okoliczności związane ze sprzedażą wierzytelności do funduszu sekurytyzacyjnego, w tym szczegółowy wykaz czynności, które będą dokonywane w ramach procesu sprzedaży oraz sposób podatkowego rozliczenia przychodów i kosztów, to prawidłowo w zaskarżonym wyroku wskazano, że organ miał obowiązek udzielić odpowiedzi na przedstawioną wątpliwość.
Biorąc pod uwagę charakter i zadania interpretacji podatkowej nie można uznać stanowiska organu interpretacyjnego za prawidłowe, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd
I instancji, uchylając postanowienia Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Przyjęcie poglądu organu interpretacyjnego prowadziłoby do podważenia sensu wydawania interpretacji podatkowych, jeśli sam wnioskodawca miałby udzielić odpowiedzi na zadane przez siebie organowi pytanie i odpowiedź tę uczynić elementem stanu faktycznego. Taka jego wypowiedź byłaby bowiem wiążąca dla organu interpretacyjnego. Ewentualne wezwanie do sprecyzowania wniosku nie mogło prowadzić do żądania, aby to sam wnioskodawca przesądził kwestię, o którą pytał. To organ miał obowiązek udzielić odpowiedzi na przedstawioną wątpliwość. Od takiej oceny jednak się uchylił, co prawidłowo dostrzegł Sąd I instancji.
W świetle przedstawionej wyżej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
s. Anna Dalkowska s. Wojciech Stachurski s. Krzysztof Przasnyski (spr.)

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę