III FSK 3968/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie podatku od spadków i darowizn. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie prawa materialnego poprzez błędne ustalenie daty powstania obowiązku podatkowego. Skarżący argumentował, że obowiązek podatkowy powstał 12 października 2018 r. z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia, a nie 9 października 2018 r., jak przyjęły organy i sąd niższej instancji, powołując się na aneks do umowy darowizny z 9 października 2018 r. NSA, analizując art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wskazał, że w przypadku umowy darowizny zawartej bez zachowania szczególnej formy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Sąd uznał, że umowa darowizny akcji z 9 października 2018 r. jednoznacznie potwierdzała wydanie przedmiotu darowizny w tym samym dniu, co oznaczało spełnienie świadczenia i powstanie obowiązku podatkowego. Sąd zakwestionował znaczenie aneksu, uznając go za sporządzony na potrzeby postępowania, zwłaszcza że data jego sporządzenia (12 października 2018 r.) była późniejsza niż data wydania akcji wskazana w umowie, a sam aneks został przedłożony dopiero w postępowaniu odwoławczym. Dodatkowo, NSA zwrócił uwagę na fakt, że data 9 października 2018 r. jako wykonania umowy została również wskazana w zgłoszeniu SD-Z2. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn w przypadku darowizny akcji, zwłaszcza w kontekście późniejszych aneksów do umowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji darowizny akcji i interpretacji przepisów u.p.s.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia.
Zagadnienia prawne (2)
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn w przypadku darowizny akcji, gdy umowa została zawarta bez zachowania szczególnej formy, a następnie sporządzono aneks?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia, co w tym przypadku nastąpiło w dniu podpisania umowy darowizny i wydania akcji, a nie w dniu późniejszego aneksu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że umowa darowizny akcji z 9 października 2018 r. jednoznacznie wskazywała na wydanie przedmiotu darowizny w tym samym dniu, co oznaczało spełnienie świadczenia i powstanie obowiązku podatkowego. Aneks z 12 października 2018 r. został uznany za sporządzony na potrzeby postępowania, a nie odzwierciedlający rzeczywisty stan prawny.
Czy aneks do umowy darowizny, sporządzony po fakcie i przedłożony w postępowaniu odwoławczym, może zmienić datę powstania obowiązku podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa pierwotna jednoznacznie określa datę spełnienia świadczenia, a aneks jest późniejszy i nie znajduje racjonalnego uzasadnienia, może zostać uznany za sporządzony na potrzeby postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że aneks do umowy darowizny, sporządzony 3 dni po zawarciu umowy i przedłożony w postępowaniu odwoławczym, nie miał mocy dowodowej, ponieważ był sprzeczny z treścią samej umowy darowizny, która wskazywała na wydanie przedmiotu darowizny w dniu jej podpisania.
Przepisy (22)
Główne
u.p.s.d. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Obowiązek podatkowy przy nabyciu w drodze darowizny powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
u.p.s.d. art. 4a § ust. 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Termin do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego wynosi 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie NSA.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Czynności organu w celu uzupełnienia dowodów.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 176 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
NSA uznał, że umowa darowizny akcji z 9 października 2018 r. jednoznacznie wskazywała na wydanie przedmiotu darowizny w tym samym dniu, co oznaczało spełnienie świadczenia i powstanie obowiązku podatkowego. • Aneks z 12 października 2018 r. został uznany za sporządzony na potrzeby postępowania, a nie odzwierciedlający rzeczywisty stan prawny. • Data 9 października 2018 r. jako wykonania umowy została potwierdzona w zgłoszeniu SD-Z2.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 8, 9, 136, 138, 145 § 1 pkt 5) uznano za niezasadne, gdyż przepisy te nie miały zastosowania w sprawie. • Zarzut naruszenia art. 122 o.p. uznano za niezasadny. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznano za nietrafny, gdyż uzasadnienie wyroku WSA odpowiadało wymogom. • Zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie uznano za niezasadny. • Zarzut naruszenia art. 4a ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. uznano za niezasadny.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek podatkowy powstał z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia • aneks ten został sporządzony na potrzeby prowadzonego postępowania • dokument ten sprzeczny jest z treścią samej umowy darowizny
Skład orzekający
Dominik Gajewski
przewodniczący
Mirella Łent
członek
Paweł Borszowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn w przypadku darowizny akcji, zwłaszcza w kontekście późniejszych aneksów do umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji darowizny akcji i interpretacji przepisów u.p.s.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego, jakim jest moment powstania obowiązku podatkowego, co ma znaczenie dla wielu podatników. Interpretacja sądu w kontekście aneksów do umów jest praktyczna.
“Kiedy darowizna akcji naprawdę generuje obowiązek podatkowy? NSA wyjaśnia znaczenie daty i aneksów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.