I SA/WR 3050/02

I SA/Wr 3050/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jadwiga Danuta Mróz /sprawozdawca/
Lidia Błystak /przewodniczący/
Ludmiła Jajkiewicz
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 228 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Dnia 12 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Lidia Błystak Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Sędzia WSA - Ludmiła Jajkiewicz Protokolant: Anna Szokalska - Kraś Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2004 r. Sprawy ze skargi: T. K. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 1995, 1996, 1997, 1998,1999, 2000 i 2001 rok oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. K. są postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od, wydanych z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Dyrektora Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego W. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości położonej we W. przy ul. N. [...] Nr ewid.[...]: za 1995 r. z dnia [...] doręczona: [...] za 1996 r. z dnia [...] doręczona: [...] za 1997 r. z dnia [...] doręczona: [...] za 1998 r. z dnia [...] doręczona: [...] za 1999 r. z dnia [...] doręczona: [...] za 2000 r. z dnia [...] doręczona: [...] za 2001 r. z dnia [...] doręczona: [...]
Wszystkie decyzje zostały doręczone za zwrotnym poświadczeniem odbioru i zawierały prawidłowe, zgodne z art.223 § 2 Ordynacji podatkowej pouczenie o trybie i terminie do wniesienia odwołania.
Pismem datowanym 15 lutego 2002 r. - złożonym osobiście w dniu 21 lutego 2002 r. nazwanym przez podatnika odwołaniem T. K. kwestionował decyzję Prezydenta W. z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2002 rok i za lata ubiegłe. W treści pisma podatnik podnosił zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia podstaw opodatkowania za cały okres korzystania z nieruchomości położonej we W. przy ul. N. [...]. Podatnik wezwany pismem Urzędu Miejskiego W. z dnia [...] (k - [...] akt administracyjnych) do sprecyzowania zakresu odwołania o wskazanie jakich "lat ubiegłych" dotyczy odwołanie, nie udzielił odpowiedzi, lecz w nawiązaniu do wniesionego odwołania, złożył wniosek z 16 marca 2002 r. (k -[...] akt jw.) w którym ponawia swoje żądania co do weryfikacji podstaw opodatkowania za bliżej nie określone okresy wcześniejsze. Tak formułowane żądanie organ odwoławczy potraktował (zgodnie z jego nazwą i treścią zarzutów) jako odwołanie za wszystkie lata w których podatnik korzystał z przedmiotowej nieruchomości tj. za lata 1995 - 2001 (odwołanie od decyzji za 2002 r. zostało rozpatrzone odrębnie-merytorycznie).
Ponieważ odwołanie (datowane 15.02.2002 r.) zostało złożone 21 lutego 2002 r. organ odwoławczy ustalił daty doręczeń decyzji za poszczególne lata podatkowe i stwierdził, że podatnik uchybił terminowi do wniesienia odwołania od wszystkich decyzji. Nawet termin odwołania od decyzji doręczonej najpóźniej tj. 14 lutego 2001 r. (doręczenie decyzji za 2001 r.), upłynął prawie rok wcześniej, bo 28 lutego 2001 r.
Podatnik nie zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania (od decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości) za poszczególne lata podatkowe od 1995 do 2001 roku. Postanowienia te doręczono stronie w dniu 8 sierpnia 2002 r.
W skargach wniesionych do Naczelnego Sadu Administracyjnego podatnik żąda stwierdzenia nieważności lub uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć i podnosi zarzuty (dotyczące zarówno decyzji wymiarowej SKO za 2002 r. jak i przedmiotowych postanowień):
* postępowanie odwoławcze przeprowadzono bez jego udziału;
* wymiar zobowiązania za 2002 rok jak też za poprzednie lata określono w oparciu o błędną deklarację - niezgodną ze stanem faktycznym;
* oświadcza, że nie składał odwołań od decyzji za poprzednie lata, co uzasadnia nieważność ww. siedmiu postanowień dotyczących uchybienia ze strony podatnika terminu do ich wniesienia;
* kwestionuje prowadzenie postępowania egzekucyjnego (obejmującego zaległości za 2002 r. i lata "wcześniejsze") uznając, że skoro toczy się postępowanie odwoławcze od ponad 3 miesięcy, to postępowanie egzekucyjne dotyczące spornych należności powinno być z mocy prawa wstrzymane;
* podnosi też błędne przyjęcie przez organ podatkowy, że umowa dzierżawy została wypowiedziana z powodu zalegania z opłatami czynszu, mimo że został on uregulowany do marca 1997 r.
* podnosi też inne zarzuty dotyczące ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymuje, że odwołania od decyzji wymiarowych za lata 1995 - 2001 zostały wniesione z uchybieniem terminu, mimo że strona została prawidłowo pouczona o trybie i terminie odwołania. Podatnik nie zwrócił się o przywrócenie terminu do ich wniesienia, w tej sytuacji wydanie postanowień (na podstawie art. 228 OP) - stwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołań stało się konieczne. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nie zapoznania podatnika z materiałem dowodowym, strona przeciwna wskazała, iż postępowanie organu odwoławczego nie dotyczyło kwestii merytorycznych a zaskarżone postanowienia podjęto na podstawie przekazanego materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji i zestawienia dat otrzymania decyzji organu I instancji z datą wniesienia odwołania. Z uwagi na wniesienie odwołań z uchybieniem 14-dniowego terminu, Kolegium nie rozpatrywało merytorycznie sprawy, stąd ustosunkowanie się do innych zarzutów skargi SKO uznało za zbędne i wniosło ojej oddalenie.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Działając w oparciu o w/w przepisy;
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i procesowym. Przedmiotem skargi, a tym samym również kontroli Sądu, są postanowienia Samorządowego. Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ze względu na tak ograniczony przedmiot rozpoznania, pozbawione są znaczenia wszelkie argumenty skargi dotyczące istoty decyzji w zakresie podatku od nieruchomości.
Rozpoznając skargę na takie postanowienie, Sąd ogranicza się do zbadania prawnych przesłanek jego wydania, nie jest natomiast uprawniony do oceny legalności decyzji merytorycznej - wydanej wcześniej w tym samym postępowaniu administracyjnym.
Badając prawne przesłanki wydania skarżonych obecnie postanowień, należy w pierwszej kolejności rozważyć doniosły w sprawie zarzut sprowadzający się do oświadczenia podatnika, że nie składał odwołań od decyzji za poprzednie lata podatkowe (z wyjątkiem roku 2002), czym uzasadnia tezą o nieważności ww. siedmiu postanowień dotyczących uchybienia ze strony podatnika terminu do ich wniesienia. Konieczna jest zatem ocena, czy zasadnie organy potraktowały pismo podatnika datowane 15 lutego 2002 r. jako odwołanie nie tylko od decyzji za 2002 r. (czego podatnik nie kwestionuje), ale także, jako odwołanie od decyzji wymiarowych za lata wcześniejsze. W przypadku bowiem stwierdzenia, że zarzuty odwołania nie dotyczyły lat podatkowych poprzedzających rok 2002, postanowienia te dotknięte byłyby wadą nieważności.
Rozstrzygnięcie tego zagadnienia wymaga analizy korespondencji między stroną a organem oraz ustalenia treści odwołania podatnika z [...].
Po otrzymaniu ww. odwołania, organ I instancji zwrócił się do podatnika pismem z [...] (k- [...]) z prośbą o sprecyzowanie "jakich lat ubiegłych dotyczy odwołanie". Podatnik nie udzielił odpowiedzi, lecz w nawiązaniu do wniesionego odwołania, złożył wniosek z [...] (k- [...] akt jw.) w którym ponowił swoje żądania co do weryfikacji podstaw opodatkowania za bliżej nie określone okresy wcześniejsze. Organ wykazał zatem staranność w ustaleniu zakresu żądania strony, jednak podatnik uchylił się od jednoznacznej odpowiedzi. W tej sytuacji organ odwoławczy mając w treści pisma wyraźne wskazanie " i za lata ubiegłe", nie mógł ograniczyć odwołania jedynie do 2000 roku. Uznał zatem, w ocenie Sądu - właściwie, że odwołanie (zgodnie z jego nazwą i treścią zarzutów) dotyczy decyzji wymiarowych za wszystkie lata w których podatnik korzystał z przedmiotowej nieruchomości tj. za lata 1995 -2001.
Przechodząc do analizy treści pisma i formułowanych w nim zarzutów, stwierdzić należy, że już sama jego nazwa "odwołanie" (jakkolwiek nie ma przesądzającego znaczenia) wskazuje na szczególny charakter tego pisma. W pierwszym zdaniu podatnik wskazuje że jest to odwołanie od wymienionej z daty i numeru decyzji wymiarowej za 2002 rok " i za lata ubiegłe". Z treści podnoszonych zarzutów wynika jednoznacznie, że nie dotyczą one jedynie roku 2002, gdyż podatnik odwołuje się do obmiarów dokonanych jeszcze w roku 1995 i dokonanych przez organ (jak twierdzi bezprawnie) korekt złożonego przez niego w dniu [...] wykazu nieruchomości w oparciu o który to wykaz organ podatkowy ustalił wymiar podatku od nieruchomości za lata 1995 - 2001. Dodatkowo, podatnik stawiając w skardze zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego dotyczącego wszystkich zaległości w podatku od nieruchomości, sam potwierdził, że wniósł odwołanie od wszystkich decyzji wymiarowych, stąd żądał wstrzymania egzekucji.
W ocenie Sądu, tak formułowane zarzuty, przesądzają o słuszności stanowiska organu odwoławczego, który żądanie strony potraktował (zgodnie z jego nazwą i treścią zarzutów) jako odwołanie za wszystkie lata w których podatnik korzystał z przedmiotowej nieruchomości tj. za lata 1995 - 2001. Sąd stwierdza, że dowody zgromadzone w sprawie przeczą zasadności zawartego w skardze żądania, a brak podstaw wyklucza uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nieważność wydanych przez SKO we W. postanowień z [...].
Przechodząc do oceny formalnych przesłanek dla wydania postanowień stwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzić należy na wstępie, że warunkiem skuteczności czynności procesowej -wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej - odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji. W świetle art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, konsekwencją wniesienia odwołania z naruszeniem tego terminu, jest wydanie przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Oznacza to, że podatnik zostaje pozbawiony prawa do kontroli instancyjnej - merytorycznego rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest z urzędu, badać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie.
Tryb doręczania korespondencji w postępowaniu podatkowym regulują przepisy rozdziału 5 Ordynacji podatkowej ( art.art.144 - 154). Zgodnie z art.148 - osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Jak wynika z akt sprawy, podatnik zamieszkuje w W. przy ul. [...] [...] i jak wynika z pocztowych potwierdzeń odbioru , pod tym właśnie adresem doręczono przesyłki zawierające decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1995 - 2001. Odbiór przesyłek potwierdził osobiście Pan T. K. składając podpis z datą. Jak wynika z treści decyzji, zawierały one poprawne, zgodne z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 OP pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania. Wobec oczywistości i poprawności doręczenia, termin do wniesienia odwołania od wszystkich decyzji za lata 1995 - 2001 upłynął bezskutecznie, bowiem nawet termin odwołania od decyzji doręczonej najpóźniej tj. 14 lutego 2001r. (doręczenie decyzji za 2001r.), upłynął prawie rok przed wniesieniem odwołania. Odwołanie (datowane 15.02.2002 r.) zostało złożone 21 lutego 2002 r. zaś organ odwoławczy prawidłowo ustalił daty doręczeń decyzji za poszczególne lata podatkowe i zasadnie stwierdził, że podatnik uchybił terminowi do wniesienia odwołania od wszystkich decyzji wymierzających podatek od nieruchomości za lata 1995 - 2001. W tej sytuacji, zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ właściwy w sprawie wydało na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa - postanowienia stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Oceniając w granicach określonych prawem zarzuty skargi i poprawność działań administracji w rozpatrywanej sprawie, Sąd stwierdza, że przy wydaniu skarżonych postanowień z dnia [...] Nr [...] - stwierdzających uchybienie terminowi do wniesienia odwołania -Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nie naruszyło prawa. Wobec powyższego, skargę jako nieuzasadnioną, należało oddalić po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.