III FSK 39/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła egzekucji świadczeń pieniężnych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2016 i 2019. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące nieistnienia zobowiązań, twierdząc, że zostały one w całości uregulowane. Sąd I instancji uznał te zarzuty za niezasadne, wskazując na nieczytelność i brak weryfikacji rozliczeń przedstawionych przez skarżącego, a także na rzeczowe uzasadnienie organów dotyczące przebiegu rozliczeń. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i rozpoznanie sprawy na podstawie niekompletnych akt. Kwestionował m.in. brak powiązania tytułów egzekucyjnych z deklaracjami PIT, niezałączenie tych deklaracji do akt, błędne uznanie deklaracji PIT za podstawę zapłaty zamiast tytułu egzekucyjnego oraz nieprawidłowe ustalenie wysokości wpłat. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd szczegółowo odniósł się do poszczególnych zarzutów, wyjaśniając, że tytuły wykonawcze były wystawione na podstawie prawidłowych podstaw (korekta deklaracji PIT-36 za 2019 r. i ostateczna decyzja podatkowa za 2016 r.). NSA podkreślił, że skarżący nie przedstawił dowodów na wygaśnięcie zobowiązań, a jego twierdzenia były gołosłowne. Sąd odrzucił również wniosek o przeprowadzenie dowodu z innego orzeczenia WSA, wskazując na odmienność stanu faktycznego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wymogów formalnych tytułów wykonawczych oraz ciężaru dowodu w zakresie wykazania wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika kwestionującego istnienie zobowiązań podatkowych w kontekście egzekucji administracyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym może być wystawiony bez bezpośredniego załączenia deklaracji podatkowych, z których wynika zobowiązanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wystarczające jest, aby tytuł wykonawczy zawierał dane umożliwiające jednoznaczną identyfikację obowiązku, jego podstawy oraz zakresu. Deklaracja podatkowa stanowi źródło zobowiązania, a tytuł wykonawczy jest dokumentem uprawniającym do egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że sąd administracyjny ocenia materiał dowodowy zebrany w postępowaniu podatkowym i znajdujący się w aktach sprawy. Tytuł wykonawczy musi być identyfikowalny, ale nie wymaga obligatoryjnego załączenia deklaracji podatkowej, jeśli jego treść jest wystarczająca.
Czy skarżący wykazał wygaśnięcie zobowiązania podatkowego objętego tytułem wykonawczym, podnosząc zarzut jego uregulowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał wygaśnięcia zobowiązania, ponieważ jego twierdzenia o uregulowaniu były gołosłowne i niepoparte miarodajnymi dowodami.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił konkretnych dowodów (np. potwierdzeń przelewów) na poparcie swoich twierdzeń o dokonanych wpłatach i zaliczeniach, podczas gdy organy przedstawiły szczegółowe wyjaśnienia dotyczące rozliczeń i zaliczeń nadpłat.
Czy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mogą być podstawą do kwestionowania samego istnienia zobowiązania podatkowego, jeśli nie wynikają z przyczyn enumeratywnie wymienionych w ustawie?
Odpowiedź sądu
Tak, zarzuty mogą dotyczyć wygaśnięcia obowiązku w całości lub w części, co obejmuje m.in. zapłatę, potrącenie czy zaliczenie nadpłaty.
Uzasadnienie
Sąd przypomniał, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich zakres jest zakreślony przez przyczyny wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym wygaśnięcie obowiązku.
Przepisy (9)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części jest jedną z podstaw zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podstawy faktycznej orzekania przez sąd.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
O.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Określa moment powstania zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 21 § § 2
Ordynacja podatkowa
Stanowi, że podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje procedurę rozpatrywania zgłoszonych zarzutów.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki dopuszczalności przeprowadzenia dowodu w postępowaniu przed NSA.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Tytuły egzekucyjne nie są poparte deklaracjami podatkowymi PIT. • Organy nie przedstawiły i nie dołączyły do tytułów egzekucyjnych deklaracji podatkowych PIT. • Organy błędnie uznały, że podstawą do uregulowania zapłaty zobowiązania podatkowego jest deklaracja podatkowa PIT, a nie tytuł egzekucyjny. • Organ podatkowy nie uwzględnił wszystkich dokonanych przez podatnika wpłat na zobowiązania podatkowe PIT, przedstawiając zaniżone kwoty wpłat.
Godne uwagi sformułowania
skarżący nie zdołał dotychczas wykazać, by rzeczywiście nie istniało zobowiązanie objęte wskazanymi w przedmiotowym postępowaniu tytułami wykonawczymi • skarżący w sposób gołosłowny uznaje, że nie wszystkie jego wpłaty zostały uwzględnione • zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są więc sformalizowanym środkiem prawnym • tytuł wykonawczy pełni rolę dokumentu urzędowego uprawniającego do wszczęcia postępowania egzekucyjnego • skarżący natomiast przedstawiał jedynie zbiorcze zestawienia oparte na własnych wyliczeniach, nieuwzględniające wymaganych odniesień do konkretnych tytułów, terminów i dat wpłat.
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
sprawozdawca
Dominik Gajewski
członek
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wymogów formalnych tytułów wykonawczych oraz ciężaru dowodu w zakresie wykazania wygaśnięcia zobowiązania podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika kwestionującego istnienie zobowiązań podatkowych w kontekście egzekucji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowego sporu podatkowego związanego z egzekucją administracyjną, gdzie kluczowe jest udowodnienie wygaśnięcia zobowiązania. Choć nie zawiera przełomowych kwestii, jest istotna dla praktyków prawa podatkowego i egzekucyjnego.
“Egzekucja podatkowa: Czy Twoje wpłaty zostały prawidłowo uwzględnione? NSA wyjaśnia, jak udowodnić wygaśnięcie zobowiązania.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.