III FSK 386/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, uznając, że wiek i pandemia nie usprawiedliwiają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania.
Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Skarżąca, była prezes spółki, argumentowała, że jej wiek i sytuacja epidemiologiczna uniemożliwiły jej terminowe złożenie podpisanego odwołania. Sąd I instancji i NSA uznały, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a podnoszone okoliczności nie były wystarczające do przywrócenia terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. M. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej Z. M. jako byłego prezesa zarządu spółki za zaległości podatkowe z tytułu VAT. Organ I instancji orzekł o solidarnej odpowiedzialności, jednak odwołanie podatniczki zostało pozostawione bez rozpatrzenia z powodu braków formalnych (brak podpisu). Pomimo wezwań, podatniczka nie usunęła braków w terminie, a jej wniosek o przywrócenie terminu został odrzucony. Argumentowała, że jej zaawansowany wiek i sytuacja epidemiologiczna uniemożliwiły jej stawienie się w urzędzie lub skorzystanie z innych form kontaktu, a także wskazywała na potencjalne wady w powołaniu jednego z sędziów WSA. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a podnoszone okoliczności (wiek, pandemia) nie były wystarczające. Sąd podkreślił, że każdy stopień zawinienia wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Ponadto, NSA odrzucił zarzut dotyczący wadliwego powołania sędziego, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo potwierdzające status prawny asesorów sądowych powołanych w obecnym trybie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podnoszone okoliczności nie stanowią wystarczającego uprawdopodobnienia braku winy, gdyż strona nie wykazała, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu przeszkody od niej niezależnej, trudnej do przezwyciężenia i istniejącej przez cały czas biegu terminu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że każdy stopień zawinienia wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Strona powinna aktywnie wykazać brak winy, a nie ograniczać się do kwestionowania działań organów czy domysłów. Wiek i pandemia nie zwalniają z obowiązku podjęcia próby działania, np. przez pocztę czy inną osobę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
o.p. art. 162 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis ten reguluje instytucję przywrócenia terminu, uzależniając ją od uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Każdy stopień zawinienia wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji.
Pomocnicze
o.p. art. 163 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 216 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zakres rozpoznania sprawy przez NSA oraz możliwość brania z urzędu pod uwagę nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu przez stronę. Podnoszone okoliczności (wiek, pandemia) nie stanowią wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu. Udział asesora sądowego powołanego w obecnym trybie nie narusza prawa do sądu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej oparta na wieku i pandemii jako podstawie do przywrócenia terminu. Zarzut naruszenia prawa do niezależnego sądu w związku z powołaniem asesora sądowego.
Godne uwagi sformułowania
każdy stopień zawinienia będzie miał znaczenie przy ocenie spełnienia tej przesłanki i powodował skutek w postaci braku możliwości zastosowania instytucji z art. 162 o.p. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o fakcie. sędzia sądu administracyjnego bądź asesor sądowy w wojewódzkim sądzie administracyjnym, powołany do sprawowania urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jest sędzią Rzeczypospolitej Polskiej i sędzią europejskim w rozumieniu art. 2 i art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 6 ust. 1-3 TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych, a także art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Skład orzekający
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Paweł Borszowski
sprawozdawca
Dominik Gajewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki braku winy w przywróceniu terminu w kontekście pandemii i wieku strony. Potwierdzenie statusu prawnego asesorów sądowych powołanych w obecnym trybie."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z pandemią i wiekiem strony, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Kwestia powołania sędziów jest szeroko dyskutowana i może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza aktualne kwestie związane z interpretacją przepisów proceduralnych w kontekście pandemii oraz budzi wątpliwości dotyczące niezależności sądownictwa, co czyni ją interesującą dla prawników.
“Czy wiek i pandemia usprawiedliwiają błędy w postępowaniu podatkowym? NSA wyjaśnia, kiedy brak winy nie wystarczy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 386/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-06-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-03-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dominik Gajewski Paweł Borszowski /sprawozdawca/ Wojciech Stachurski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich Sygn. powiązane I SA/Łd 521/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-11-18 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1325 art. 216 § 1, art. 163 § 1 i § 2, art. 162 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 521/21 w sprawie ze skargi Z. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 kwietnia 2021 r., nr 1001-IEW-2.4123.2.2021.2.U17.AN w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Z. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 11 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 521/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. M. (dalej: "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: "Organ") z 30 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że decyzją z dnia 11 września 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej: "organ I instancji") orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej z P. Sp. z o.o. Skarżącej, jako byłego prezesa zarządu ww. Spółki za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r. W terminie prawem przewidzianym podatniczka złożyła odwołanie. Z uwagi na ustalenie, iż środek odwoławczy nie został przez zobowiązaną podpisany, organ wezwał na piśmie stronę do usunięcia braków formalnych pouczając o skutkach niezastosowania się do ww. wezwania. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2020 r., Organ, z uwagi na nieusunięcie braków formalnych, pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Strona nie podzieliła stanowiska organu i wniosła zażalenie, po rozpatrzeniu którego, postanowieniem z dnia 2 marca 2021 r. Organ utrzymał w mocy postanowienie z dnia 8 grudnia 2020 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania strony. Przedmiotowe postanowienie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 12 marca 2021 r. W dniu 25 stycznia 2021 r. Skarżąca wystąpiła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 11 września 2020 r., załączając podpisane odwołanie. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2021 r. Organ odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji. Postanowienie zostało skutecznie doręczone stronie dnia 12 marca 2021 r. W terminie prawem przewidzianym strona złożyła zażalenie, wywodząc jak we wniosku. Zdaniem zobowiązanej organ I instancji nie powinien przekazać odwołania od decyzji z dnia 11 września 2020 r. do Organu bez wezwania strony do uzupełnienia podpisu na odwołaniu. W dalszej części zażalenia strona wskazała, iż Organ wezwał Ją do stawienia się w organie w celu uzupełnienia braku formalnego, jednak z uwagi na swój wiek oraz obecną sytuację epidemiologiczną nie była w stanie przyjechać do Izby Administracji Skarbowej w Łodzi celem złożenia podpisu na odwołaniu. Dodatkowo wskazała, że przesłała podpisaną kopię odwołania, jednak po upływie terminu do uzupełnienia braku. W treści zażalenia strona powołała się również na: "ustawę antykryzysową i wytyczne ministerstw o postępowaniu w takich sytuacjach", które winny w ocenie strony znaleźć zastosowanie w sprawie. Reasumując, strona wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2021 r. Organ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Skarżąca zarzuciła organowi I instancji błąd, ponieważ przekazał organowi II instancji odwołanie nie opatrzone podpisem. Strona przyznała, iż organ odwoławczy wzywał ją do podpisania odwołania, jednak nie udał się kontakt telefoniczny, a z uwagi na wiek i sytuację epidemiologiczną nie mogła stawić się w urzędzie osobiście. Skarżąca podsumowała, iż nie może ponosić konsekwencji błędnych działań organu I instancji, tym bardziej w aktualnej sytuacji kryzysowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie. Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, iż okoliczność braku winy musi zostać uprawdopodobniona przez stronę występującą z wnioskiem, organ nie może opierać swego rozstrzygnięcia na domysłach i szczątkach informacji, które sam musiałby składać w całość i analizować w kontekście samego wniosku. W opinii WSA to strona powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia i istniejącej przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności. Takiego uprawdopodobnienia strona nie przedstawiła występując o przywrócenie uchybionego terminu. Trafnie ocenił Organ, iż nie jest takim uprawdopodobnieniem braku winy argumentacja, iż strona wezwana do usunięcia braków formalnych odwołania nie mogła skontaktować się telefonicznie z urzędem, a z uwagi na wiek i stan epidemiologiczny nie chciała stawić się w urzędzie osobiście. Zdaniem Sądu I instancji okoliczności podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu związane z epidemią COVID-19, nie są przekonujące. Koronawirus jest i był realnym zagrożeniem, lecz fakt ten nie może usprawiedliwiać każdego przypadku niepodjęcia w zakreślonym terminie czynności. Strona nie przedstawiła okoliczności, które wskazywałyby, iż w terminie otwartym do usunięcia braków odwołania strona była chora i nie mogła wyręczyć się inną osobą. Nawet bowiem choroba nie jest samoistną okolicznością wystarczającą do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, np. sporządzenia środka odwoławczego i nadania go przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią. Reasumując, w ocenie WSA, postępowanie zakończone wydaniem kwestionowanego przez stronę postanowienia przeprowadzone zostało z zachowaniem zasad ogólnych kształtujących jego prawidłowy przebieg i nie narusza prawa, nie czyni tym samym zasadnym żądania uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzucając orzeczeniu naruszenie: 1. Przepisów prawa materialnego w postaci art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez ich niezastosowanie, polegające na tym, że w wydaniu zaskarżonego orzeczenia uczestniczyła osoba powołana postanowieniem Prezydenta RP z dnia 2 lutego 2021 r. do pełnienia urzędu na stanowisku asesora sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, tj. asesor WSA Grzegorz Potiopa, a charakter sporu pomiędzy kasatorką jako solidarnie odpowiedzialną podatkowo i organem administracji skarbowej uzasadnia w stopniu istotnym brak przekonania kasatorki o wystarczającej niezależności osoby powołanej do orzekania w tym trybie; 2. Przepisu postępowania w postaci art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., - dalej: "p.p.s.a."), w zw. z art. 216 § 1 i art. 163 § 1 i § 2 w zw. z art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej jako: "o.p."), poprzez ich nieprawidłową interpretację polegającą na uznaniu przez Sąd wojewódzki, że z przepisów tych wynika, iż w sytuacji, w której strona postępowania wniosła o przywrócenie terminu i dopełniła czynności, której dotyczyło uchybienie formalne (tj. załączyła podpisane odwołanie), zasadnym było, aby organ odmówił jej przywrócenia terminu pomimo tego, że strona, uzasadniając wniosek o przywrócenie jej terminu do dokonania czynności procesowej, wskazała na doniosłe i realne okoliczności obejmujące zaawansowany wiek i ograniczenia wynikające ze stanu epidemii oraz brak możliwości kontaktu telefonicznego z organem podatkowym, które to okoliczności uprawdopodobniały brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, nadto zaś oświadczyła, że nie uiściła kosztów zastępstwa procesowego udzielonego jej z urzędu w całości ani w części i wobec tego wniosła o ich zasądzenie. Pismem z 2 lutego 2022 r. Skarżąca uzupełniła skargę kasacyjną oświadczając, iż zrzeka się rozprawy. Organ reprezentowany przez radcę prawnego złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie na rzecz Organu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 216 § 1 i art. 163 § 1 i § 2 w zw. z art. 162 o.p., w którym Skarżąca podnosi ich nieprawidłową interpretację polegającą na uznaniu przez Sąd wojewódzki, że z przepisów tych wynika, iż w sytuacji, w której strona postępowania wniosła o przywrócenie terminu i dopełniła czynności, której dotyczyło uchybienie formalne (tj. załączyła podpisane odwołanie), zasadnym było, aby organ odmówił jej przywrócenia terminu pomimo tego, że strona, uzasadniając wniosek o przywrócenie jej terminu do dokonania czynności procesowej, wskazała na doniosłe i realne okoliczności obejmujące zaawansowany wiek i ograniczenia wynikające ze stanu epidemii oraz brak możliwości kontaktu telefonicznego z organem podatkowym, które to okoliczności w ocenie Skarżącej uprawdopodobniały brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca wskazała ponadto, iż z uwagi na jej podeszły wiek obawiała się wyjść z domu choćby na pocztę w momencie, w którym organy państwa i lekarze zalecali ograniczenie opuszczania miejsca zamieszkania do niezbędnego minimum. W tej sytuacji, zdaniem Skarżącej WSA niezasadnie zaaprobował stanowisko organów, zgodnie z którym Skarżąca miałaby wykazać, że "nie miała możliwości skorzystania z pomocy innych osób", czy też że "była chora". Podniosła ponadto, że sam podeszły wiek Skarżącej w sytuacji realnego zagrożenia zakażeniem koronawirusem i ciężkich powikłań zdrowotnych dla osoby w wieku Skarżącej był wystarczającą przesłanką uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu. Z taką argumentacją nie sposób się zgodzić. Kluczowa w niniejszej sprawie staje się przesłanka uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu dla dokonania czynności nastąpiło bez winy zainteresowanego. Przy ocenie spełnienia tej przesłanki należy zatem zauważyć, że chodzi o taką sytuację, gdy zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie temu terminowi nastąpiło bez winy tego podmiotu. Istotne staje się więc stwierdzenie braku podstaw do przypisania zainteresowanemu winy w uchybieniu terminu. Skoro ustawodawca posługuje się wyrażeniem odnoszącym się do braku winy, bez dalszego doprecyzowania należy podkreślić, że każdy stopień zawinienia będzie miał znaczenie przy ocenie spełnienia tej przesłanki i powodował skutek w postaci braku możliwości zastosowania instytucji z art. 162 o.p., co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku tego Sądu uznano zatem, że ,,(...)przepis art. 162 § 1 o.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od ustalenia stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Bez znaczenia zatem pozostaje kwestia czy do uchybienia terminu doszło w wyniku lekkomyślności czy niedbalstwa (i jaki był ich stopień)(...)’’ – wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 3411/18. Trzeba również nadmienić, iż w doktrynie wskazuje się, że "przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w uchybieniu mu. Wystarczy, że przesłanka ta zostanie uprawdopodobniona. (...) Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (W. Siedlecki, Zarys..., s. 247)." (zob. B. Dauter, R. Hauser [w:] S. Babiarz, W. Gurba, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, B. Dauter, R. Hauser, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, komentarz do art. 162 teza 5). Uwzględniając powyższe zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż to strona powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia i istniejącej przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności. Takiego uprawdopodobnienia strona nie przedstawiła występując o przywrócenie uchybionego terminu. Trafnie ocenił organ, iż nie jest takim uprawdopodobnieniem braku winy argumentacja, iż strona wezwana do usunięcia braków formalnych odwołania nie mogła skontaktować się telefonicznie z urzędem, a z uwagi na wiek i stan epidemiologiczny nie chciała stawić się w urzędzie osobiście. Dostrzec bowiem trzeba, iż nie były to jedyne formy działania, z wykorzystaniem których strona mogła wywiązać się z wezwania, a co w istocie uczyniła w terminie późniejszym. Strona ograniczyła się do kwestionowania działań organów, pozostawiając w sferze domysłów okoliczności, które miały wpływ na uchybienie terminu. Nie jest rolą organu doszukiwanie się odpowiedniej argumentacji, to strona inicjuje postępowanie z wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, co oznacza, iż ciężar uprawdopodobnienia obciąża wyłącznie wnioskodawcę. Nie sposób zatem uznać argumentacji skargi kasacyjnej odnoszącej się do okoliczności, które w ocenie Skarżącej stanowiły uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, obejmujące zaawansowany wiek i ograniczenia wynikające ze stanu epidemii oraz brak możliwości kontaktu telefonicznego z organem podatkowym. Mając na uwadze powyższe wywody należało uznać omawiany zarzut za bezzasadny. Naczelny Sąd Administracyjny nie może uznać za zasadny również zarzut naruszenia art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, w którym Skarżąca podnosi ich niezastosowanie, polegające na tym, że w wydaniu zaskarżonego orzeczenia uczestniczyła osoba powołana postanowieniem Prezydenta RP z dnia 2 lutego 2021 r. do pełnienia urzędu na stanowisku asesora sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, tj. asesor WSA Grzegorz Potiopa, a charakter sporu pomiędzy kasatorką jako solidarnie odpowiedzialną podatkowo i organem administracji skarbowej uzasadnia w stopniu istotnym brak przekonania kasatorki o wystarczającej niezależności osoby powołanej do orzekania w tym trybie. W uzasadnieniu zarzutu Skarżąca wskazała ponadto, iż istnieje po jej stronie uzasadniona obawa, że chęć uzyskania powołania na urząd sędziego WSA może powodować, iż osoba w sytuacji takiej, jak asesor WSA Grzegorz Potiopa, nie daje kasatorce efektywnego przekonania o tym, że realizowane jest jej prawo do sędziego niezależnego. Trzeba przy tym zauważyć, iż w skardze kasacyjnej nie zostały wskazane konkretne okoliczności, które mogłyby podważać zaufanie co do bezstronności asesora sądowego. Problem skuteczności powołań sędziów w procedurze prowadzonej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po 2017 r. był już przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Składy orzekające NSA, choć zwracały uwagę na wątpliwości związane z funkcjonowaniem KRS w takim kształcie, nie podważały skuteczności samych powołań sędziowskich. W wyrokach z 4 listopada 2021 r., III FSK 3626/21 i III FSK 4104/21, NSA stwierdził wprost, że sędzia sądu administracyjnego bądź asesor sądowy w wojewódzkim sądzie administracyjnym, powołany do sprawowania urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jest sędzią Rzeczypospolitej Polskiej i sędzią europejskim w rozumieniu art. 2 i art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 6 ust. 1-3 TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych, a także art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., także wówczas, gdy procedura poprzedzająca jego powołanie mogła być dotknięta wadami. Innymi słowy, w aspekcie unijnych i konwencyjnych standardów prawa do sądu można uznać, że jeżeli w składzie orzekającym wojewódzkiego sądu administracyjnego zasiada sędzia bądź asesor sądowy spełniający konstytucyjne standardy niezależności, niezawisłości i bezstronności, nawet jeżeli został powołany przez Prezydenta na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., to taki sąd należy uznać za sąd europejski w rozumieniu art. 2 i art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 6 ust. 1-3 TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał w tych orzeczeniach, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa krajowego przy powoływaniu sędziów sądów administracyjnych, nawet w kontekście wątpliwości co do konstytucyjności Krajowej Rady Sądownictwa. Proces powołania sędziów/asesorów był zgodny z wymogami Konstytucji RP, a nawet jeśli KRS nie spełniała pełnych wymogów konstytucyjnych, proces powołania podlegał kontroli sądowej, a Prezydent RP dokonał merytorycznej oceny. W związku z tym nie można uznać, że naruszenie dotyczyło normy kluczowej dla procesu powołania sędziów. Zauważyć dodatkowo należy, iż w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 4255/21 skład orzekający również zmierzył się z problematyką skuteczności powołania tego samego asesora WSA z Łodzi. W przywołanym wyroku NSA wskazał, iż "po zapoznaniu się z dokumentami dotyczącymi przebiegu procedury powołania Pana Grzegorza Potiopy do pełnienia urzędu na stanowisku asesora sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uznał, że nie zachodzą żadne podstawy do uznania, że nie spełnia on wskazanych standardów europejskich i konstytucyjnych. Grzegorz Potiopa w toku procedury konkursowej został poddany ocenie, w ramach której stwierdzono, że spełnia on wymogi ustawowe określone w art. 6a P.u.s.a. Ostatecznie 2 lutego 2021 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wręczył mu powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku asesora sądowego i odebrał ślubowanie.". Mając na uwadze powyższe rozważania należało uznać omawiany zarzut za bezzasadny. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Paweł Borszowski (spr.) Wojciech Stachurski Dominik Gajewski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI