III FSK 386/25

I SA/Łd 521/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /sprawozdawca/
Grzegorz Potiopa
Paweł Janicki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 386/25 - Wyrok NSA z 2025-06-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 162
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa — Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. K. kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz 163 § 1 i § 3 w związku z art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.), dalej jako: O.p., po rozpatrzeniu zażalenia Z. M., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] lutego 2021 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] września 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. T. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej z A. Sp. z o.o. Z. M., jako byłego prezesa zarządu ww. Spółki za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2014r. i styczeń 2015r. W terminie prawem przewidzianym podatniczka złożyła odwołanie. Z uwagi na ustalenie, iż środek odwoławczy nie został przez zobowiązaną podpisany, organ wezwał na piśmie stronę do usunięcia braków formalnych pouczając o skutkach niezastosowania się do ww. wezwania.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., z uwagi na nieusunięcie braków formalnych, pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie strony od decyzji z dnia [...] września 2020 r. Strona nie podzieliła stanowiska organu i wniosła zażalenie, po rozpatrzeniu którego, postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania strony. Przedmiotowe postanowienie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 12 marca 2021 r. i jest ostateczne w administracyjnym toku instancji.
W dniu 25 stycznia 2021 r. Z. M. wystąpiła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. T. z dnia [...] września 2020 r., załączając podpisane odwołanie.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji. Postanowienie zostało skutecznie doręczone stronie dnia 12 marca 2021r.
W terminie prawem przewidzianym strona złożyła zażalenie, wywodząc jak we wniosku. Zdaniem zobowiązanej Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.T. nie powinien przekazać odwołania od decyzji z dnia [...] września 2020 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. bez wezwania strony do uzupełnienia podpisu na odwołaniu. W dalszej części zażalenia strona wskazała, iż organ II instancji wezwał Ją do stawienia się w organie w celu uzupełnienia braku formalnego, jednak z uwagi na swój wiek oraz obecną sytuację epidemiologiczną nie była w stanie przyjechać do Izby Administracji Skarbowej w Ł. celem złożenia podpisu na odwołaniu. Podejmowała bezskuteczne próby kontaktu telefonicznego. Dodatkowo wskazała, że przesłała podpisaną kopię odwołania, jednak po upływie terminu do uzupełnienia braku. W treści zażalenia strona powołała się również na: "ustawę antykryzysową i wytyczne ministerstw o postępowaniu w takich sytuacjach", które winny w ocenie strony znaleźć zastosowanie w sprawie. Reasumując, strona wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy wyjaśnił na wstępie, iż stosownie do przepisu art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 O.p.). Organ podatkowy oceniając zasadność wniosku o przywrócenie terminu winien zbadać następujące przesłanki: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, wniesienie przez stronę w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi wniosku o przywrócenie terminu i dopełnienie czynności, dla której był on ustanowiony. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., podatnik nie dochował 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 22 października 2020 r., strona została wezwana do usunięcia braków formalnych odwołania, przedmiotowe pismo strona odebrała w dniu 9 listopada 2020 r. Zdaniem organu oznacza to, iż nie dotrzymała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia.
Zdaniem organu strona nie uprawdopodobniła również, że do uchybienia terminu doszło bez Jej winy. We wniosku strona w żaden sposób nie odniosła się do własnych działań, staranności i ewentualnych okoliczności, które uniemożliwiały uzupełnienie braków formalnych odwołania. Organ wyjaśnił, iż nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu przywoływane w zażaleniu argumenty strony dotyczące, zainicjowanych złożonym odwołaniem, czynności podejmowanych przez organ, zmierzających do usunięcia braków formalnych odwołania. Podkreślił, iż wbrew zarzutom strony, to na organie odwoławczym, nie organie I instancji, spoczywa obowiązek zweryfikowania poprawności formalnoprawnej złożonego odwołania i wszczęcia działań mających na celu ich usunięcie.
Organ odwoławczy dodał, iż jak wynika z analizy akt sprawy, stronie w wezwaniu do usunięcia braków formalnych odwołania, zostały przedstawione różne sposoby za pomocą których mogła zrealizować wezwanie, w tym możliwość usunięcia przedmiotowego braku bez konieczności osobistej wizyt w urzędu. Strona mogła bowiem wysłać podpisany egzemplarz odwołania do organu rozpatrującego sprawę, w terminie wskazanym w wezwaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z. M. zarzuciła organowi I instancji błąd, ponieważ przekazał organowi II instancji odwołanie nie opatrzone podpisem. Strona przyznała, iż organ odwoławczy wzywał Ją do podpisania odwołania, jednak nie udał się kontakt telefoniczny, a z uwagi na wiek i sytuację epidemiologiczną nie mogła stawić się w urzędzie osobiście. Skarżąca podsumowała, iż nie może ponosić konsekwencji błędnych działań organu I instancji, tym bardziej w aktualnej sytuacji kryzysowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 14 października 2021 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik strony podtrzymał twierdzenia i zarzuty skargi, dodatkowo zarzucił naruszenie:
- art. 13 w zw. z art. 32 oraz art. 19 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności polegające na nieuwzględnieniu standardu ochrony prawa do skutecznego środka odwoławczego, zgodnie z treścią wynikającą z orzecznictwa ETPCz oraz art. 162 § 1 O.p. poprzez dokonanie jego wykładni sprzecznie ze standardem wypowiedzianym przez ETPCz, to jest w sposób nadmiernie formalistyczny, a w konsekwencji uniemożlwiający faktyczną realizację prawa do skutecznego środka odwoławczego oraz prawa do sądu;
- art. 216 § 1 oraz art. 163 § 1 i § 2 w zw. z art. 162 O.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wobec stwierdzenia organu, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy wskazane w piśmie okolicznościami oraz wyjaśnienia wskazują na niezawiniony charakter uchybienia.
Jednocześnie pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, iż skarżąca nie uiściła w całości, ani w części kosztów zastępstwa procesowego udzielonego w ramach świadczonej z urzędu pomocy prawnej.
W piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. ustosunkował się do zarzutów sformułowanych przez pełnomocnika strony, wykazując ich bezzasadność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zasadnie odmówił stronie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych odwołania. Czy trafnie wywodzi strona, iż wniosek winien zostać uwzględniony, ponieważ organ I instancji, do którego złożyła odwołanie nie powinien był przekazać organowi odwoławczemu środka odwoławczego nieopatrzonego podpisem, za które to działalnie strona ponosi obecnie konsekwencje. Czy zasadnie wywodzi organ odwoławczy, iż podnoszone przez stronę okoliczności pozostają bez wpływu na rozpoznanie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, z uwagi na nieuprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu i uchybienie siedmiodniowemu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
W ocenie Sądu, uważna lektura zgromadzonych akt sprawy nie uzasadnia uwzględnienia skargi. Wyjaśnienia wymagają dwie istotne dla sprawy i skarżącej kwestie.
Po pierwsze, jak ustalono, decyzję z dnia [...] września 2020 r. strona skarżąca odebrała w dniu 17 września 2020 r. Opisane rozstrzygnięcie zwierało pouczenie co do sposobu i terminu złożenia odwołania. Środek takowy strona skarżąca złożyła w przepisanym terminie, jednakże nie opatrzyła odwołania własnoręcznym podpisem. Stosownie do zapisu art. 223 § 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Podkreślić trzeba, iż wstępną fazę postępowania przed organem odwoławczym stanowi badanie kwestii formalnych związanych z wniesionym środkiem odwoławczym. Oznacza to, iż wbrew zarzutom skarżącej, to właśnie organ odwoławczy, a nie organ I instancji jak wywodzi skarżąca, uprawniony jest, a wręcz zobowiązany przez ustawodawcę do wezwania na piśmie strony do usunięcia braków formalnych odwołania, ze wskazaniem terminu i skutków niewywiązania się z opisanego wezwania. Wobec powyższego, konsekwencją braku wywiązania się przez stronę z przesłanego wezwania, odebranego w dniu 9 listopada 2020 r. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] grudnia 2020 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania skarżącej. Przedmiotowe postanowienie zostało utrzymane w mocy po kontroli międzyinstancyjnej, postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. Niemniej, nie czyniąc ocen co do prawidłowości opisanego rozstrzygnięcia, gdyż nie jest ono przedmiotem niniejszej skargi, odnotować należy, iż orzeczenie w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania zostało skutecznie doręczone Z. M. w dniu 12 marca 2021 r. i jest ostateczne w administracyjnym toku instancji.
Mając na uwadze zarzuty pełnomocnika strony, przedstawione we wspomnianym piśmie procesowym, należy wyraźnie podkreślić, iż brak formalny środka odwoławczego, w postaci braku własnoręcznego podpisu strony, jako podmiotu występującego z tym środkiem, nie sposób ocenić jako braku, który nie niweczy możliwości merytorycznego rozpatrzenia odwołania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że uznanie za odwołanie pisma nie podpisanego przez wnioskodawcę powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu podatkowego. Naruszenie takie stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 1005/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 818/09; wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1685/13 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wbrew wywodom pełnomocnika, trudno nie zgodzić się z ugruntowanym poglądem, iż podpisanie pisma przez wnoszącego gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez tę osobę jako wnoszącą odwołanie. Podpis jako wymóg natury podmiotowej ma zasadnicze znaczenie i potwierdza pochodzenie podania od danej osoby. Żaden z przepisów prawa nie pozwala organowi podatkowemu przystąpić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w warunkach, kiedy wniosek nie został złożony przez stronę lub osobę przez nią do tego umocowaną (vide. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1617/09; wyrok NSA z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt I FSK 996/14 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Drugą kwestią wymagającą kontroli Sądu w niniejszej sprawie, a będącą jej istotą jest kwestia prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odwołania.
W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 162 § 1 O.p.). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Przepisy § 1-3 stosuje się do terminów procesowych (§ 4).
Z treści całego art. 162 O.p. należy wyprowadzić wniosek, że aby można było przywrócić termin do dokonania danej czynności powinny być spełnione łącznie następujące przesłanki:
a) uchybienie terminu,
b) złożenie wniosku o przywrócenie terminu,
c) uprawdopodobnienie braku winy przy braku dokonania czynności w terminie,
d) dokonanie czynności przewidzianej przywracanym terminem.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 25 stycznia 2021 r. skarżąca wystąpiła do organu o przywrócenie terminu do usunięcia braków środka zaskarżenia, załączając podpisane własnoręcznie odwołanie. Uzasadniając wniosek strona zarzuciła organowi I instancji błąd, ponieważ niezasadnie przekazał organowi odwoławczemu niepodpisane odwołanie. Późniejsze działania organu odwoławczego strona oceniła jako zmierzające do naprawienia powstałego błędu. Strona przyznała, iż została wezwana do usunięcia braków odwołania, jednak nie nawiązała skutecznie kontaktu telefonicznego, z uwagi zaś na wiek i sytuację epidemiologiczną nie chciała udać się do urzędu osobiście. Dodała, iż przesłała podpisaną kopię jednak z uchybieniem terminu.
Lektura przywołanej argumentacji analizowanego wniosku nie budzi w ocenie Sądu zastrzeżeń co do prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, jak również nie dochowała 7-dniowego terminu na złożenia wniosku.
Jak podkreśla się w literaturze (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 328-329) oraz w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., o sygn. akt II FSK 1779/12; wyroki WSA: w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; w Szczecinie z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; w Krakowie z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 104/20 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Powyższe poglądy, aczkolwiek wyrażane na tle przepisów regulujących postępowanie administracyjne, wobec analogicznego unormowania przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym, zachowują tu swoją aktualność. Przywrócenie terminu wyklucza każdy rodzaj winy. Usprawiedliwiają je okoliczności nagłe, nieprzewidywalne takie, których człowiek dbający należycie o swoje interesy nie mógł przewidzieć i im zapobiec. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zaliczyć można przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź itp. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.
I co istotne, okoliczność braku winy musi zostać uprawdopodobniona przez stronę występującą z wnioskiem, organ nie może opierać swego rozstrzygnięcia na domysłach i szczątkach informacji, które sam musiałby składać w całość i analizować w kontekście samego wniosku. W doktrynie wskazuje się na następujące różnice między udowodnieniem, a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności): "Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie – tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. [...] Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu" (E. Iserzon [w:] Komentarz, 1970, s. 135).
Reasumując powyższe uwagi, to strona powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia i istniejącej przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności. Takiego uprawdopodobnienia strona nie przedstawiła występując o przywrócenie uchybionego terminu. Trafnie ocenił organ, iż nie jest takim uprawdopodobnieniem braku winy argumentacja, iż strona wezwana do usunięcia braków formalnych odwołania nie mogła skontaktować się telefonicznie z urzędem, a z uwagi na wiek i stan epidemiologiczny nie chciała stawić się w urzędzie osobiście. Dostrzec bowiem trzeba, iż nie były to jedyne formy działania, z wykorzystaniem których strona mogła wywiązać się z wezwania, a co w istocie uczyniła w terminie późniejszym. Jak wynika z akt sprawy strona przesłała do organu własnoręcznie podpisany egzemplarz odwołania za pośrednictwem poczty. Skorzystała zatem z jednej z opisanych przez organ możliwości jednakże z uchybieniem terminu. Skarżąca nie wyjaśniła jednocześnie czy w terminie otwartym do usunięcia braków nie miała możliwości skorzystania z pomocy innych osób, jak i z jakich względów dopełniła obowiązku w terminie późniejszym. Strona ograniczyła się do kwestionowania działań organów, pozostawiając w sferze domysłów okoliczności, które miały wpływ na uchybienie terminu. Nie ma oparcia w przepisach prawa rozstrzygnięcie, którego podstawą byłyby wyłącznie domysły. Nie jest rolą organu doszukiwanie się odpowiedniej argumentacji, to strona inicjuje postepowanie z wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, co oznacza, iż ciężar uprawdopodobnienia obciąża wyłącznie wnioskodawcę. Ciężarowi temu w niniejszej sprawie strona nie podołała.
NSA w wyroku z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 374/06, stwierdził, że: "Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej termin do dokonania tej czynności może być zainteresowanemu na jego wniosek przywrócony, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis ten nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, iż każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania - por. W.Czachórski: Zobowiązania - zarys wykładu, Warszawa 1983, s.171), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy - por. W.Czachórski, op. cit., s.171-172 czy Z.Banaszczyk (w:) Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K.Pietrzykowskiego, Warszawa 1999, t.1, s.930).
Zdaniem Sądu także, okoliczności podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu związane z epidemią COVID-19, nie są przekonujące. Koronawirus jest i był realnym zagrożeniem, lecz fakt ten nie może usprawiedliwiać każdego przypadku niepodjęcia w zakreślonym terminie czynności. Strona nie przedstawiła okoliczności, które wskazywałyby, iż w terminie otwartym do usunięcia braków odwołania strona była chora i nie mogła wyręczyć się inną osobą. Nawet bowiem choroba nie jest samoistną okolicznością wystarczającą do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, np. sporządzenia środka odwoławczego i nadania go przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela przy tym pogląd tutejszego Sądu zaprezentowany w wyroku wydanym w sprawie I SA/Łd 47/21, iż rozprzestrzeniająca się w Polsce epidemia COVID-19, stres potęgowany dodatkowo przez świadomość przynależności do grupy wysokiego ryzyka oraz ciągły strach i niepokój, potęgowany przez wiadomości medialne i własne obserwacje codzienności - nie wystarcza do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony (vide. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 47/21 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych wszystkich względów, zdaniem Sądu, już sama ocena organów, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu uzasadniała zaskarżone rozstrzygniecie. Przepis art. 162 O.p. wymaga dla pozytywnego załatwienia wniosku spełnienia wszystkich określonych w nim przesłanek łącznie. Sąd podziela jednocześnie ocenę organu również co do uchybienia wskazanego w art. 162 § 2 O.p. terminu. Jak wynika z akt sprawy omawiany termin rozpoczął bieg w dniu 28 grudnia 2020 r. kiedy strona odebrała postanowienie z dnia [...] grudnia 2020 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia przedmiotowego odwołania. W tym dniu, ustała przyczyna uchybienia terminu, strona badany wniosek złożyła zaś dopiero w dniu 25 stycznia 2021 r.
W ocenie Sądu, postępowanie zakończone wydaniem kwestionowanego przez stronę postanowienia przeprowadzone zostało z zachowaniem zasad ogólnych kształtujących jego prawidłowy przebieg i nie narusza prawa, nie czyni tym samym zasadnym żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a., określając ich wysokość na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 68).
AKE.