III FSK 378/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję Dyrektora IAS w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku VAT. Skarżący organ zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego, w szczególności błędną wykładnię art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych (K.s.h.) w kontekście doręczenia decyzji podatkowej i przesłanek odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując zarzuty, stwierdził, że skarga kasacyjna jest niezasadna. Sąd skupił się na zarzucie naruszenia art. 18 § 2 K.s.h., który stanowi bezwzględny zakaz sprawowania funkcji członka zarządu przez osobę skazaną prawomocnym wyrokiem za określone przestępstwa. NSA podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji oraz utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i doktryny, zgodnie z którym utrata zdolności do pełnienia funkcji członka zarządu następuje z mocy prawa (ex lege) z chwilą uprawomocnienia się wyroku skazującego. Sąd odrzucił argumentację opartą na uchwale SN III CZP 13/13, uznając ją za niekorzystną dla skuteczności zakazu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej skutków prawomocnego skazania dla pełnienia funkcji w zarządzie spółki, w szczególności w kontekście odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego związanego z odpowiedzialnością podatkową oraz przepisami K.s.h. i P.p.s.a.
Zagadnienia prawne (2)
Czy utrata zdolności do pełnienia funkcji członka zarządu przez osobę skazaną prawomocnym wyrokiem za przestępstwo następuje z mocy prawa (ex lege) z chwilą uprawomocnienia się wyroku, czy wymaga dodatkowego stwierdzenia nieważności uchwały o powołaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Utrata zdolności do pełnienia funkcji członka zarządu następuje z mocy prawa (ex lege) z chwilą uprawomocnienia się wyroku skazującego za przestępstwo określone w art. 18 § 2 K.s.h.
Uzasadnienie
Sąd podzielił utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i doktryny, zgodnie z którym zakaz sprawowania funkcji członka zarządu przez osobę skazaną ma charakter bezwzględny i skutek ex lege, nie wymagając dodatkowego stwierdzenia nieważności uchwały o powołaniu.
Czy w przypadku zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego w skardze kasacyjnej, sąd może badać zarzut, który nie został rozwinięty w uzasadnieniu skargi, ale został wskazany w jej petitum?
Odpowiedź sądu
Sąd może poddać kontroli skargę kasacyjną w zakresie, w jakim zarzut został uzasadniony.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 174 w związku z art. 176 i art. 183 § 1 P.p.s.a., NSA może badać skargę kasacyjną tylko w granicach zarzutów uzasadnionych.
Przepisy (10)
Główne
K.s.h. art. 18 § § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Ustanawia bezwzględny zakaz sprawowania funkcji członka zarządu przez osobę skazaną prawomocnym wyrokiem za określone przestępstwa. Utrata zdolności następuje ex lege z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Pomocnicze
O.p. art. 108 § § 2 pkt 2 lit. a)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116 § § 1, § 2 i § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata zdolności do pełnienia funkcji członka zarządu następuje ex lege z chwilą uprawomocnienia się wyroku skazującego za przestępstwo z art. 18 § 2 K.s.h.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) O.p. poprzez błędne przyjęcie, że nie miało miejsca prawidłowe doręczenie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1, § 2 i § 4 O.p. poprzez uznanie, że nie ziściły się przesłanki rozciągnięcia odpowiedzialności za zaległości Spółki na Skarżącego. • Błędna wykładnia art. 18 § 2 K.s.h. przez Sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
utrata zdolności do pełnienia funkcji określonych w art. 18 § 1 K.s.h. następuje z chwilą uprawomocnienia się wyroku skazującego za popełnione przestępstwo i skutek ten następuje ex lege • teza prezentowana w przywołanej w skardze kasacyjnej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2013 r., III CZP 13/13 nie zyskała akceptacji • zachętę dla jawnego naruszania prawa
Skład orzekający
Krzysztof Winiarski
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
sprawozdawca
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej skutków prawomocnego skazania dla pełnienia funkcji w zarządzie spółki, w szczególności w kontekście odpowiedzialności podatkowej osób trzecich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego związanego z odpowiedzialnością podatkową oraz przepisami K.s.h. i P.p.s.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podatkowej i konsekwencji prawnych prawomocnego skazania dla osób pełniących funkcje w spółkach, co ma znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców i prawników.
“Prawomocny wyrok skazujący to koniec drogi do zarządu? NSA wyjaśnia skutki ex lege.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.