III FSK 3770/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 28 lutego 2018 r. (sygn. akt II FSK 249/16), który oddalił skargę kasacyjną A. Oddział w L. (dalej „Skarżąca”) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie. Przedmiotem sporu był podatek od nieruchomości za lata 2013-2014. Organy podatkowe i sądy niższych instancji uznały, że nieruchomości posiadane przez Skarżącą, będącą Agencją Mienia Wojskowego (AMW), powinny być opodatkowane według stawek dla działalności gospodarczej, ponieważ AMW jest przedsiębiorcą. Kluczowe było rozumienie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.), który definiuje grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Poprzednie orzeczenia NSA opierały się na wykładni, że posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę jest wystarczające do uznania ich za związane z działalnością gospodarczą. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 24 lutego 2021 r. (sygn. akt SK 39/19), który uznał art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim o związaniu nieruchomości z działalnością gospodarczą decyduje wyłącznie ich posiadanie przez przedsiębiorcę. NSA uwzględnił skargę, uchylając własny wyrok z 2018 r. oraz wyrok WSA z 2015 r. Sąd wskazał, że wyrok TK wymaga uwzględnienia dodatkowych kryteriów przy ocenie związku nieruchomości z działalnością gospodarczą, takich jak faktyczne wykorzystanie nieruchomości do tej działalności lub ich funkcjonalne powiązanie z przedsiębiorstwem. Stwierdzono, że AMW, jako agencja wykonawcza realizująca również zadania publiczne, nie może być traktowana w sposób, który sprawia, że posiadanie przez nią nieruchomości automatycznie przesądza o ich związku z działalnością gospodarczą. W konsekwencji, uchylono również decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem nowej wykładni przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz specyficznego statusu podmiotów realizujących zadania publiczne i gospodarcze.
Dotyczy głównie podmiotów o złożonym charakterze działalności, łączących funkcje publiczne z gospodarczymi, oraz sytuacji wznowienia postępowania po wyroku TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę, który prowadzi również zadania publiczne, jest wystarczające do uznania tych nieruchomości za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę nie jest wystarczające, jeśli przedsiębiorca ten realizuje również zadania publiczne, a jego działalność nie polega wyłącznie na działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego (SK 39/19) zakwestionował wykładnię, według której samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę przesądza o ich związku z działalnością gospodarczą. Należy uwzględnić dodatkowe kryteria, takie jak faktyczne wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej lub ich funkcjonalne powiązanie z przedsiębiorstwem, a także specyficzny status podmiotu (np. agencji wykonawczej realizującej zadania publiczne).
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją w określonej wykładni może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok TK, który stwierdza niezgodność przepisu z Konstytucją w określonej wykładni, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 272 § 1 P.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, gdy TK orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano orzeczenie. Wyroki TK o charakterze interpretacyjnym lub zakresowym, które wskazują na niekonstytucyjność określonego sposobu rozumienia przepisu, umożliwiają wznowienie postępowania, jeśli orzeczenie zostało wydane z zastosowaniem przepisu rozumianego w sposób niekonstytucyjny.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 272 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja gruntu, budynku lub budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Kluczowy przepis, którego wykładnia została zakwestionowana przez TK i NSA.
p.p.s.a. art. 279
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniesienie skargi o wznowienie postępowania.
p.p.s.a. art. 280 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunki dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania.
p.p.s.a. art. 282 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji organu.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi po uchyleniu wyroku WSA.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi przez NSA po uchyleniu wyroku WSA.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 5 § 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.a.m.w. art. 23 § 4
Ustawa z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego
Stwierdza, że prowadzenie działalności gospodarczej przez Agencję odbywa się na zasadach określonych w przepisach dotyczących działalności gospodarczej.
u.a.m.w. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego
u.s.d.g. art. 2
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
Definicja działalności gospodarczej.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3 w zw. z ust. 1
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
u.a.m.w. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego
u.a.m.w. art. 9 § 1 pkt 1 lit. c i d
Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Definicja agencji wykonawczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przyjęta w poprzednich orzeczeniach była niezgodna z Konstytucją RP (wyrok TK SK 39/19). • Agencja Mienia Wojskowego prowadzi również zadania publiczne, a jej działalność nie ogranicza się wyłącznie do działalności gospodarczej, co wyklucza automatyczne stosowanie wyższych stawek podatku od nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
nie można przyjąć spełnienia kryterium wskazującego na sytuację, gdy przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej. • Nie można zatem 'zakładać' związku z działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy Skarżąca wykonuje szereg różnych zadań publicznych, a jej aktywność nie polega jedynie na prowadzeniu działalności gospodarczej.
Skład orzekający
Mirella Łent
członek
Paweł Borszowski
sprawozdawca
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz specyficznego statusu podmiotów realizujących zadania publiczne i gospodarcze."
Ograniczenia: Dotyczy głównie podmiotów o złożonym charakterze działalności, łączących funkcje publiczne z gospodarczymi, oraz sytuacji wznowienia postępowania po wyroku TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może odwrócić wcześniejsze orzecznictwo sądowe i wpłynąć na rozstrzygnięcia podatkowe. Podkreśla znaczenie dokładnej analizy statusu prawnego podmiotu i faktycznego wykorzystania nieruchomości.
“Wyrok TK zmienia zasady opodatkowania nieruchomości: czy posiadanie to już za mało?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.