III FSK 374/22

III FSK 374/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska /sprawozdawca/
Dominik Gajewski /przewodniczący/
Jolanta Sokołowska
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 981/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 22 par. 2, art. 54 par. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 981/21 w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 11 lutego 2021 r., nr 1401-IEE3.711.2.286.2020.7.JO w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
|2III FSK 374/22 | |
| | |
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 981/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. K. (dalej jako: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 11 lutego 2021 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu, że bezspornie postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej zostało wszczęte przed 30 lipca 2020 r. Zatem dokonując oceny przedmiotowej skargi z 30 stycznia 2020 r. organy prawidłowo zastosowały przepisy, które obowiązywały do 29 lipca 2020 r. Natomiast w stanie prawnym na dzień wydania postanowienia o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne, art. 54 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427, dalej jako: u.p.e.a.) funkcjonował jako "uchylony", dlatego też zarzut jego naruszenia jest chybiony.
WSA w Warszawie podzielił stanowisko organu, że skarga na czynności egzekucyjne z 30 stycznia 2020 r. została wniesiona przez stronę z uchybieniem terminu.
Stwierdził, że czynności egzekucyjne w postaci zajęć innych wierzytelności pieniężnych i wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zostały w sposób prawidłowy dokonane przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B., właściwego miejscowo ze względu na obowiązujący 19 listopada 2018 r., 21 listopada 2018 r., 16 stycznia 2019 r. oraz 29 lipca 2019 r. adres strony: N. ul. [...], [...] T. W aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru ww. zawiadomień dotyczących zaskarżonych czynności egzekucyjnych (niektóre z nich odebrane osobiście przez stronę). Zatem organ egzekucyjny miał podstawy do uznania, że zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako: k.p.a.), przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu zostaną doręczone w miejscu, w którym adresata się zastanie. Sąd ten podkreślił, że w okresie od 21 marca 2014 r. do 25 marca 2020 r. skarżąca nie dokonywała aktualizacji adresu zamieszkania. Dopiero od 26 marca 2020 r. aktualny w systemie organu adres strony to ul.[...], [...] W. Akta sprawy potwierdzają, że wierzyciel – Zarząd [...] w B., przed przekazaniem tytułu wykonawczego do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B., ustalał i weryfikował aktualny adres skarżącej do doręczeń. Zdaniem sądu pierwszej instancji, organy orzekające w sprawie wykazały, że zawiadomienia o zajęciu w przedmiotowej sprawie zostały prawidłowo doręczone skarżącej na adres N., ul. [...]. WSA w Warszawie uznał, że czynności egzekucyjne w postaci zajęć innych wierzytelności pieniężnych i wierzytelności z rachunku bankowego zostały w sposób prawidłowy dokonane przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B., właściwego miejscowo ze względu na obowiązujący 19 listopada 2018 r., 21 listopada 2018 r., 16 stycznia 2019 r. i 29 lipca 2019 r. adres strony, tj. N. ul. [...], [...] T.
Sąd nie zgodził się z zarzutem, że w sprawie doszło do naruszenia art. 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a. przez jego bezpodstawne zastosowanie i oddalenie skargi strony na czynności egzekucyjne. Zaskarżone czynności egzekucyjne zostały dokonane przez właściwy organ egzekucyjny, biorąc pod uwagę zgłoszone miejsce zamieszkania skarżącej, a więc nie było podstaw do uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. W rezultacie, prawidłowo organy obu instancji uznały, że wedle art. 54 § 5 u.p.e.a., nie jest możliwe merytoryczne odniesienie się do kwestii podnoszonych w skardze na czynności egzekucyjne. Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA).
Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną na podstawie art. 173 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: p.p.s.a.) złożył pełnomocnik skarżącej zaskarżając go w całości. Wniósł na podstawie art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a. o stwierdzenie nieważności wyroku i poprzedzającego go postępowania, ewentualnie o uchylenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w obydwu powyższych wypadkach, na rzecz skarżącej kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, jak i również o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Sądowi pierwszej instancji zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 174 pkt 2 w zw. art. 151 w zw. z art. § 2 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 391 § 1 pkt 1 w zw. z art. 393 § 1 K.p.a. skutkujące nieważnością postępowania przed Sądem I instancji ze względu na czasową niedopuszczalność drogi sądowej, wynikającą z faktu braku skutecznego doręczenia Skarżącej zaskarżonego postanowienia, które zostało przesłane do pełnomocnika Skarżącej w postaci papierowego wydruku, podczas gdy Organ zobligowany był w obowiązującym wtedy stanie prawnym doręczyć Skarżącej postanowienie w postaci dokumentu elektronicznego;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 174 pkt 2 w zw. art. 151 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a przez brak rozpatrzenia sprawy w jej granicach, polegający na pominięciu przez Sąd I instancji okoliczności braku ustosunkowania się Organu do części skargi Skarżącej, podczas gdy Sąd I instancji miał obowiązek rozpoznać sprawę w jej granicach, które zostały zdeterminowane przez skargę na czynności egzekucyjne Skarżącej, które to pominięcie miało istotny wpływ na wynik sprawy objawiający się całkowitym brakiem zapewnienia Skarżącej ochrony w tym zakresie;
3. naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 174 pkt 2 w zw. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 54 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427, dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 2070, dalej: ustawa zmieniająca) poprzez uznanie prawidłowości stanowiska Organu, że skarga na czynności egzekucyjne została wniesiona z naruszeniem terminu do jej wniesienia, podczas gdy organy egzekucyjne nigdy nie doręczyły Skarżącej dokumentów stanowiących podstawę zaskarżonych czynności egzekucyjnych, wiedzę o ich istnieniu Skarżąca posiadła dopiero podczas przeglądania akt egzekucyjnych i od tego momentu należało liczyć termin na wniesienie skargi, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy objawiający się pozbawieniem Skarżącej ochrony w drodze złożonej przez nią skargi na czynności egzekucyjne;
4. naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 174 pkt 2 w zw. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 54 § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej w związku z art. 43 w związku z 42 § 1 K.p.a. poprzez uznanie prawidłowości stanowiska Organu o skuteczności doręczeń dokumentów stanowiących podstawę zaskarżonych czynności egzekucyjnych do rąk osoby trzeciej pod adresem niestanowiącym miejsca zamieszkania Skarżącej, podczas gdy możliwość uznania doręczenia do rąk osoby trzeciej warunkowana jest tym, aby osoba ta była domownikiem adresata, czyli innymi słowy adresat też musi zamieszkiwać pod tym adresem, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy objawiający się pozbawieniem Skarżącej ochrony w drodze złożonej przez nią skargi na czynności egzekucyjne;
5. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 174 pkt 1 w zw. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2020, poz. 170) (dalej: ustawa o zasadach ewidencji) przez ich niewłaściwe zastosowanie objawiające się uznaniem prawidłowości stanowiska Organu, że z przepisu tego wynika uprawnienie organów do doręczenia pism w toku postępowania administracyjnego na adres wskazany w ewidencji podatników niezależnie od rzeczywistego adresu zamieszkania, podczas gdy przepis ten reguluje tylko kwestie związane z obowiązkiem aktualizacji danych podatników w bazie podatników, nie wpływa natomiast na ustalenie rzeczywistego adresu zamieszkania podatnika;
6. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 174 pkt 1 w zw. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 54 par. 5a w zw. z art. 22 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej przez brak ich zastosowania objawiający się uznaniem prawidłowości stanowiska Organu polegającego na braku zastosowania drugiego z tych przepisów i uchyleniu w całości zaskarżonych czynności egzekucyjnych, podczas gdy zaskarżone czynności egzekucyjne zostały dokonane przez organ niewłaściwy miejscowo w sprawie i z tego powodu z naruszeniem ustawy, co powinno skutkować uwzględnieniem skargi na czynności egzekucyjne i uchyleniem w całości dokonanych czynności egzekucyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą trzech obszarów: terminowości wniesienia skargi na czynności egzekucyjne (pismem z 30 stycznia 2020 r.), braku merytorycznego rozpoznania zarzutów podniesionych w skardze na czynności egzekucyjne (będącego rezultatem uznania skargi na czynności egzekucyjne za spóźnioną) oraz skuteczności doręczenia skarżącej zaskarżonego postanowienia z 11 lutego 2021 r.
Najdalej idący jest zarzut odnoszący się do ostatniej kwestii, ponieważ uznanie go za zasadny musiałoby skutkować uznaniem istnienia przesłanki odrzucenia skargi do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny jest jednak zdania, że - wbrew zarzutowi oznaczonemu w skardze kasacyjnej nr 1 - zaskarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone i nie miała miejsca "czasowa niedopuszczalność drogi sądowej" ani będąca jej rezultatem nieważność postepowania sądowoadministarcyjnego.
Skarżąca stoi na stanowisku, że nie zostało jej dotychczas skutecznie doręczone zaskarżone postanowienie. Postępowanie przed Dyrektorem IAS oraz Naczelnikiem Urzędu Skarbowego Warszawa – [...] toczyło się przy wykorzystaniu elektronicznej formy komunikacji. Zgodnie z art. 39(1) § 1 pkt 1 k.p.a. złożenie przez stronę pisma w formie elektronicznej determinuje ten sposób komunikacji w toku postępowania administracyjnego. Ponieważ zaskarżone postanowienie zostało doręczone w formie pisemnej jako wydruk, strona skarżąca uważa, że w istocie nie zostało doręczone.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zidentyfikował problem i poprawnie oraz klarownie wyłożył racje przemawiające za uznaniem, że zaskarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone. Z akt sprawy wynika, że pomimo podjęcia wielokrotnych prób, wysłanie postanowienia za pośrednictwem platformy ePUAP nie powiodło się 11-12 lutego 2021 r. oraz 15 lutego 2021 r. Wówczas organ doręczył przedmiotowe postanowienie w formie papierowej, na adres kancelarii pełnomocnika strony. Postanowienie to zostało odebrane przez pełnomocnika strony osobiście 23 lutego 2021 r. (k.513-516 akt administracyjnych tom III). Ponadto, skarżąca (działająca poprzez pełnomocnika) wniosła skargę do WSA w ustawowym terminie na to postanowienie. Doręczenie postanowienia w formie papierowej nie spowodowało zatem żadnych negatywnych konsekwencji dla strony i nie pozbawiło możliwości skutecznego wniesienia środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że doręczenie zaskarżonego postanowienia nastąpiło skutecznie z prawnego punktu widzenia. Czyni to bezzasadnym zarzut oznaczony w skardze kasacyjnej numerem 1.
Stanowisko sądu pierwszej instancji było też prawidłowe w kwestii uznania, że wniesienie skargi na czynności egzekucyjne pismem z 30 stycznia 20202 r. nastąpiło po terminie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej zostało wszczęte przed 30 lipca 2020 r., zatem prawidłowo WSA zaakceptował to, że ocena skargi z 30 stycznia 2020 r. została przez organ dokonana przez pryzmat przepisów do 29 lipca 2020 r. Przepis art. 54 § 4 u.p.e.a. (określający termin do wniesienia skargi w obowiązującym do 30 lipca 2020 r. stanie prawnym, mającym zastosowanie w niniejszej sprawie) stanowił, że skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. Niezasadne jest twierdzenie (zarzut 3 skargi kasacyjnej), że organy egzekucyjne nigdy nie doręczyły Skarżącej dokumentów stanowiących podstawę zaskarżonych czynności egzekucyjnych, wiedzę o ich istnieniu Skarżąca posiadła dopiero podczas przeglądania akt egzekucyjnych i dlatego to od tego momentu należało liczyć termin na wniesienie skargi.
Sąd pierwszej instancji przychylił się do ustaleń organów co do dat i sposobów zawiadamiania Skarżącej o czynnościach egzekucyjnych. I tak, zawiadomienia o zajęciu z 19 listopada 2018 r. kierowane do Banku [...] S.A. oraz Banku [...] w B. oraz z 21 listopada 2018 r. kierowane do [...] Bank [...] S.A., [...] Banku [...] w S., [...] Banku [...] S.A., [...] Banku S.A., zostały doręczone na adres zobowiązanej 27 listopada 2018 r. Zatem termin do wniesienia skargi na powyższe czynności upływał 11 grudnia 2018 r. Natomiast zawiadomienia o zajęciu innych wierzytelności z 16 stycznia 2019 r. kierowane do G., B. sp. j., S., W. zostały doręczone zobowiązanej (odebrane przez nią osobiście) 28 stycznia 2019 r. Termin do złożenia skargi na powyższe czynności upływał 11 lutego 2019 r. Zawiadomienie o zajęciu innych wierzytelności z 29 lipca 2019 r. kierowane do Urzędu Gminy Ł. zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanej 29 lipca 2019 r. Termin do złożenia skargi upływał zatem w tym przypadku 12 sierpnia 2019 r.
Biorąc pod uwagę termin wskazany w art. 54 § 4 u.p.e.a., uznać należało, że w przypadku wszystkich wymienionych czynności, skarga z 30 stycznia 2020 r. została wniesiona przez pełnomocnika strony z uchybieniem terminu. Brak było podstaw do przyjęcia, że termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne powinien być liczony od momentu przeglądania akt postępowania w urzędzie, skoro stronie prawidłowo doręczono zawiadomienia o zajęciu we wskazanych datach.
W skardze kasacyjnej - podobnie jak na wcześniejszych etapach postępowania - kwestionowana jest prawidłowość zawiadomienia Skarżącej o dokonywanych zajęciach (zarzut 4 i 5). Zastrzeżenia te są bezzasadne. Autor skargi kasacyjnej wskazuje, że zawiadomień dokonano na adres niebędący adresem zamieszkania Skarżącej i doręczono je osobie trzeciej (matce Skarżącej). Te same argumenty były podnoszone w skardze do sądu pierwszej instancji i sąd ten prawidłowo nie uznał ich za zasadne.
Sąd pierwszej instancji trafnie powołał się na to, że adres N., ul. [...], pod którym dokonywano doręczeń, został ustalony przez wierzyciela na podstawie danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. według listy wspólników złożonej do akt rejestrowych spółki H. sp. o. o., której strona była wspólnikiem. Adres ten wynikał również z informacji zawartych w akcie notarialnym Repertorium A nr [...] z [...] 2016 r., w którym wskazano wprost, że skarżąca mieszka pod adresem N., ul. [...]. Wierzyciel dodatkowo pismem z 15 maja 2018 r. wystąpił do Urzędu Gminy T. z wnioskiem o wskazanie adresu zameldowania na pobyt stały i czasowy skarżącej. W odpowiedzi na 18 maja 2018 r. uzyskał informację, zgodnie z którą skarżąca jest zameldowana na pobyt stały pod powyższym adresem od 24 stycznia 2013 r. i nie posiada zameldowania na pobyt czasowy pod żądnym innym adresem. Ponadto zobowiązana prowadzi pod wskazanym adresem także jednoosobową działalność gospodarczą, a zgodnie z art. 42 §1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA a przedtem organy orzekające w sprawie wykazały, że zawiadomienia o zajęciu w przedmiotowej sprawie zostały prawidłowo doręczone skarżącej na adres N., ul. [...].
WSA trafnie zwrócił uwagę na to, że skarżąca nie kwestionowała tego, iż doręczono jej tytuł wykonawczy, a tytuł ten także został skierowany do skarżącej na adres N., ul. [...], czego dowód znajduje się w aktach sprawy (wskazał go WSA w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku).
Okoliczność, że adresem zamieszkania skarżącej jest adres N., ul. [...], potwierdza także treść pełnomocnictwa udzielonego osobiście przez skarżącą 26 listopada 2018 r. jej matce I. K. do reprezentowania skarżącej we wszystkich sprawach z udziałem wierzyciela, tj. Zarządu [...] w B.; powyższy adres był jednocześnie adresem wykonywania przez stronę działalności gospodarczej oraz adresem do doręczeń (WSA powołał się na wydruk z CEiDG znajdujący się w aktach sprawy). Okoliczność, że adresem zamieszkania skarżącej jest adres N., ul. [...], potwierdzała także treść pełnomocnictwa udzielonego osobiście przez skarżącą 26 listopada 2018 r. Z drugiej zaś strony, raport poborcy skarbowego z 20 lutego 2019 r. nie potwierdzał, że skarżąca w tej dacie zamieszkiwała pod adresem ul. W. nr [...] w W. (k.118 akt administracyjnych).
Sąd pierwszej instancji zasadnie zaaprobował stanowisko organu, że dla ustalenia, czy skarżąca skutecznie dokonała zmiany adresu do doręczeń w niniejszym postępowaniu, nie ma znaczenia umowa najmu zawarta 18 lipca 2018 r. pomiędzy J. S. jako wynajmującym, a skarżącą jako najemcą, w żaden sposób nie potwierdza ona bowiem, że miejscem do doręczeń przez organy powinien być adres najętego lokalu w W., tym bardziej, że już w dacie 26 listopada 2018 r., a zatem po zawarciu tej umowy, skarżąca wskazała osobiście, że jej adres zamieszkania to N., ul. [...], co wynikało z dokumentu pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą jej matce do działania w jej imieniu w sprawach z udziałem Zarządu [...] w B., przed organami administracji publicznej oraz sądami administracyjnymi. Co istotne, z powyższej umowy najmu wynikało wprost, że skarżąca jest zameldowana pod adresem N., ul. [...] (umowa znajduje się w aktach sprawy, k.97). Adres ten potwierdzają również dane rejestracyjne dotyczące adresu skarżącej z bazy POLTAX.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie ustalenia, że adres N., ul. [...], był właściwym adresem do doręczeń zawiadomień o zajęciach w sprawie niniejszej, które dokonywane były 27 listopada 2018 r., 28 stycznia 2019 r. oraz 29 lipca 2019 r. Dodatkowo w tym miejscu należy zaznaczyć, że w aktach sprawy znajduje się także porozumienie z [...] 2019 r. zawarte pomiędzy wynajmującym, a skarżącą, z którego wynika, że z tym dniem umowa najmu została rozwiązana. Powyższa umowa najmu nie stanowi zatem podstawy aby przyjąć, że adres w W. najętego przez skarżącą lokalu, miałby być adresem właściwym do dokonania doręczenia zawiadomienia o zajęciu, które zostało dokonane przez organ egzekucyjny 29 lipca 2019 r.
WSA zwrócił uwagę na to, że skarżąca podnosząc okoliczność zmiany adresu, nie wskazała, kiedy dokładnie taka zmiana została dokonana. Organy orzekające prawidłowo ustaliły, że w okresie od 21 marca 2014 r. do 25 marca 2020 r. skarżąca nie dokonywała aktualizacji adresu zamieszkania. Dopiero od 26 marca 2020 r. dokonała takiej zmiany wskutek czego aktualny w systemie organu adres strony to ul. G. [...], [...] W. Reasumując, WSA prawidłowo uznał, że prawidłowym adresem do doręczeń był adres N., ul. [...], na który doręczano zawiadomienia o zajęciach, które dokonywane zostały przez organ egzekucyjny 27 listopada 2018 r., 28 stycznia 2019 r. oraz następnie 29 lipca 2019 r.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznaje wszelkie zarzuty oparte na tym, że doręczeń dokonywano na niewłaściwy adres, a zatem - że były one nieskuteczne.
W szczególności zatem niezasadny jest zarzut nr 4, odnoszący się do naruszenia art. 42 §1 i art. 43 k.p.a., a także bazujące na kwestii doręczenia zarzuty nr 3, 5 i 6.
Niezasadne jest stanowisko prezentowane w zarzucie nr 5 co do naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu. W myśl art. 2 ust. 2 i 3 ww. ustawy, obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków, a także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych. Natomiast art. 5 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera nazwisko, imiona, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, płeć, nazwisko rodowe, obywatelstwo lub obywatelstwa, adres miejsca zamieszkania, adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy, rodzaj i numer dowodu tożsamości oraz numer PESEL w przypadku osób fizycznych objętych tym rejestrem. Stosownie do art. 5 ust. 2a ww. ustawy, zgłoszenia identyfikacyjnego nie dokonują podatnicy będący osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL nieprowadzący działalności gospodarczej lub niebędący zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji, podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 1, 1a i 10 oraz zarządca sukcesyjny, mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. Podmioty wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego dokonują zgłoszenia aktualizacyjnego wyłącznie w zakresie danych uzupełniających wskazanych w art. 5 ust. 2b pkt 2. Istotne jest to, że zgodnie z art. 9 ust. 1d ww. ustawy, w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5. Trafnie stwierdził WSA, że Skarżąca nie była zwolniona z obowiązku poinformowania organu o zmianie miejsca zamieszkania (skoro twierdziła, że taka zmiana miała miejsce, chociaż nie wskazała od kiedy).
Dokonana od 1 stycznia 2012 r. zmiana polegająca na zmianie brzmienia ust. 1 (skutkująca uchyleniem pkt 2) w powiązaniu z dodaniem ust. 1d adresowanego do osób fizycznych objętych rejestrem PESEL nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług, nie zniosła obowiązku aktualizacji danych w odniesieniu nawet do takich osób, lecz jedynie przesunęła w czasie obowiązek dokonania takiej aktualizacji (dla innych, tj. podmiotów, o których mowa w art. 6 ust. 1, 1a i 10 tej ustawy przewidziano 7. dniowy termin aktualizacji, zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy). Zgodnie z art. 9 pkt 1d ustawy o zasadach ewidencji, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5. Słusznie wskazał WSA, że aktualizacji adresu zamieszkania może dokonać wyłącznie podatnik - przy składanej deklaracji podatkowej czy na stosownym formularzu. Natomiast podanie przez pełnomocnika strony w zarzutach z 17 stycznia 2019 r. adresu odmiennego od obowiązującego adresu zobowiązanej, nie wywołało skutku w postaci jego zmiany w bazie organu. Dyrektor IAS prawidłowo przyjął, że zgłoszenie adresu korespondencyjnego w ramach prowadzonego postępowania, bez zmiany danych na stosownej deklaracji czy formularzu, nie wpływa na zmianę danych adresowych podatnika. Ponadto, w przypadku kiedy strona zmieniła adres zamieszkania, miała w każdym momencie możliwość zgłoszenia tej zmiany w formie przewidzianej przez ustawę, tj. w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym czy poprzez złożenie formularza ZAP-3. Aktualizacja adresu zamieszkania została dokonana dopiero 26 marca 2020 r. W rezultacie, czynności egzekucyjne w postaci zajęć innych wierzytelności pieniężnych i wierzytelności z rachunku bankowego zostały dokonane przez właściwy organ - Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B.
Zarzut nr 6, dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 174 pkt 1 w zw. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 54 par. 5a w zw. z art. 22 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej przez brak ich zastosowania, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego również jest bezzasadny. Zarzucane naruszenie miało polegać na braku zastosowania drugiego z tych przepisów i braku uchylenia w całości zaskarżonych czynności egzekucyjnych, podczas gdy zdaniem autora skargi kasacyjnej zaskarżone czynności egzekucyjne zostały dokonane przez organ niewłaściwy miejscowo w sprawie i z tego powodu z naruszeniem ustawy, co powinno skutkować uwzględnieniem skargi na czynności egzekucyjne i uchyleniem w całości dokonanych czynności egzekucyjnych.
Ponieważ zarzut ten był podnoszony już w skardze do sądu pierwszej instancji, WSA szczegółowo odniósł się do niego w zaskarżonym wyroku i zaprezentowane tam stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela. Trzeba zarazem dodać, że uznanie w niniejszej sprawie, iż skarga na czynności egzekucyjne została wniesiona po terminie, czyni bezprzedmiotową analizę zagadnienia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji, a przed nim organy obu instancji prawidłowo uznały, że biorąc pod uwagę treść art. 54 § 4 u.p.e.a. (w stanie prawnym istotnym dla sprawy), skarga na czynności egzekucyjne została wniesiona po terminie, dlatego nie było (i nie jest) możliwe merytoryczne odniesienie się do kwestii w niej podnoszonych.
Wobec niezasadności wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
s. del. WSA Agnieszka Olesińska (spr.) s. NSA Dominik Gajewski s. NSA J.Sokołowska