III FSK 331/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-18
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościNSApostanowienieuzupełnienie uzasadnieniaterminp.p.s.a.skarżącyorgan podatkowyskarga kasacyjna

NSA odrzucił wniosek o uzupełnienie uzasadnienia wyroku, uznając go za niedopuszczalny prawnie.

NSA rozpoznał wniosek J.S. o uzupełnienie uzasadnienia wyroku z dnia 24 września 2024 r. Skarżący domagał się oceny zarzutów dotyczących składu orzekającego WSA, niekonstytucyjności przepisu, braku przeprowadzenia dowodów oraz pominięcia wskazań z wcześniejszego wyroku NSA. Sąd uznał, że wniosek o uzupełnienie uzasadnienia jest niedopuszczalny na gruncie art. 157 § 1 p.p.s.a., który dotyczy uzupełnienia samego wyroku, a nie jego uzasadnienia. W konsekwencji, NSA odrzucił wniosek.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał wniosek J. S. o uzupełnienie uzasadnienia wyroku z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt III FSK 331/24. Wniosek ten dotyczył pierwotnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który z kolei oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. Skarżący domagał się uzupełnienia uzasadnienia wyroku NSA o ocenę czterech zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej: sprzecznego z prawem obsadzenia składu orzekającego WSA, zastosowania przez WSA niekonstytucyjnego przepisu, pominięcia przez WSA wniosku dowodowego o oględziny nieruchomości oraz pominięcia przez WSA wskazań z wcześniejszego wyroku NSA. NSA, powołując się na art. 157 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), stwierdził, że przepis ten umożliwia uzupełnienie jedynie wyroku, a nie jego uzasadnienia. Sąd podkreślił, że wyrok NSA z 24 września 2024 r. orzekł o całości skargi kasacyjnej, a wniosek skarżącego zmierza w rzeczywistości do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, co wykracza poza ramy instytucji uzupełnienia wyroku. Dodatkowo, sąd wskazał, że uzasadnienie zostało sporządzone i doręczone, a instytucja uzupełnienia uzasadnienia nie jest przewidziana w przepisach. Wobec niedopuszczalności wniosku, NSA postanowił go odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 157 § 1, art. 166 i art. 193 p.p.s.a. Postanowienie zostało wydane na rozprawie, zgodnie z art. 90 § 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o uzupełnienie uzasadnienia wyroku jest niedopuszczalny.

Uzasadnienie

Art. 157 § 1 p.p.s.a. dotyczy uzupełnienia samego wyroku (o ile sąd nie orzekł o całości skargi lub nie zamieścił dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu), a nie jego uzasadnienia. Uzasadnienie jest podporządkowane metodologii sporządzającego je sędziego i nie podlega uzupełnieniu w trybie tego przepisu. Wniosek zmierzający do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia wykracza poza ramy instytucji uzupełnienia wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 157 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten umożliwia uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Nie dotyczy uzupełnienia uzasadnienia.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia wniosku.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis art. 157 § 1 p.p.s.a. stosuje się do wyroków wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny.

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygania o wniosku o uzupełnienie wyroku.

p.p.s.a. art. 90 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia skierowanie sprawy na posiedzenie jawne i wyznaczenie rozprawy, nawet gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Przepis, który skarżący wskazał jako niekonstytucyjny i utracony moc.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o uzupełnienie uzasadnienia wyroku jest niedopuszczalny na gruncie art. 157 § 1 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące składu orzekającego WSA. Zarzut zastosowania niekonstytucyjnego przepisu u.p.o.l. Zarzut pominięcia wniosku dowodowego o oględziny nieruchomości. Zarzut pominięcia wskazań z wcześniejszego wyroku NSA.

Godne uwagi sformułowania

skarżący domaga się w rzeczywistości nie – uzupełnienia wyroku, lecz uzupełnienia uzasadnienia wyroku żądanie uzupełnienia uzasadnienia wyroku jest w świetle art. 157 § 1 p.p.s.a. niedopuszczalne uzasadnienie podporządkowane jest pewnym założeniom metodycznym, o których decyduje sporządzający je sędzia

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Borszowski

członek

Jacek Pruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 157 § 1 p.p.s.a. dotyczącego dopuszczalności wniosku o uzupełnienie uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której skarżący próbuje podważyć merytoryczne rozstrzygnięcie pod pozorem wniosku o uzupełnienie uzasadnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, jaką jest zakres stosowania instytucji uzupełnienia wyroku. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa procesowego administracyjnego.

Czy można żądać uzupełnienia uzasadnienia wyroku NSA? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 331/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Borszowski
Jacek Pruszyński
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wr 519/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-11-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 157 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej wniosku J. S. o uzupełnienie uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt III FSK 331/24 w sprawie ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 519/23 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 18 grudnia 2019 r., nr SKO 4121/1229/2019 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. postanawia odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
1. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24.09.2024 r. o sygn. III FSK 331/24 oddalił skargę kasacyjną J. S. (dalej: skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19.03.2024 r. o sygn. I SA/Wr 519/23, oddalającą skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 18.12.2019 r., nr SKO 4121/1229/2019, wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. Wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Odpis wyroku NSA z 24.09.2024 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącego 28.10.2024 r. Pismem nadanym 28.10.2024 r., a następnie uzupełnionym 9.12.2024 r., skarżący (reprezentowany przez radcę prawnego i doradcę podatkowego) złożył wniosek o uzupełnienie powyższego wyroku, a więc uczynił to w terminie czternastodniowym, o którym mowa w art. 157 § 1 p.p.s.a. Wskazał, że wniosek o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy jego uzasadnienia o brakującą ocenę następujących zarzutów:
1) sprzecznego obsadzenia z przepisami prawa składu orzekającego WSA we Wrocławiu, który wydał zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrok (skarga kasacyjna z 16.01.2024 r. oraz pismo skarżącego z 12.09.2024 r. i pismo/oświadczenie z 24.09.2024 r. oraz wypowiedzi ustne pełnomocnika skarżącego na rozprawie) skutkującym nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.);
2) zastosowanie przez WSA we Wrocławiu przepisu art. 1a ust. 1 ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.), który dwukrotnie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny i utracił moc (zob. wyroki TK: z 13.12.2017 r., SK 48/15 oraz z 24.02.2021 r., SK 39/19). Przepis ten nie istnieje więc w obrocie prawnym od początku jego uchwalenia (skarga kasacyjna z 16.01.2024 r. oraz pismo skarżącego z 12.09.2024 r. i pismo/oświadczenie z 24.09.2024 r. oraz wypowiedzi ustne pełnomocnika skarżącego na rozprawie);
3) pominięcia przez WSA we Wrocławiu zarzutu nieprzeprowadzenia przez SKO w Wałbrzychu wniosku dowodowego istotnego dla wyniku sprawy, o przeprowadzenie dowodu z oględzin spornej nieruchomości z udziałem biegłych, w celu ustalenia braku związania nieruchomości z działalnością gospodarczą. Niezebrania więc w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenia należycie zebranego materiału dowodowego (skarga kasacyjna z 16.01.2024 r. oraz pismo skarżącego z 12.09.2024 r. i pismo/oświadczenie z 24.09.2024 r. oraz wypowiedzi ustne pełnomocnika skarżącego na rozprawie);
4) pominięcia przez WSA we Wrocławiu wskazania zawarte w wyroku NSA z 31.01.2023 r., III FSK 3015/21, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ podatkowy uwzględnił potrzebę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, "przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 o.p.) ustalił zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym" (zob. wyrok NSA z 31.01.2023 r., III FSK 3015/21, s. 6, skarga kasacyjna z 16.01.2024 r. oraz pismo skarżącego z 12.09.2024 r. i pismo/oświadczenie z 24.09.2024 r. oraz wypowiedzi ustne pełnomocnika skarżącego na rozprawie).
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3.1. Stosownie do art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przepis ten na zasadzie wyrażonej w art. 193 p.p.s.a. znajduje zastosowanie do wyroków wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 24.09.2024 r. o sygn. III FSK 331/24 orzekł o całości skargi kasacyjnej, która została oddalona. Uzasadnienie rozpatrywanego wniosku, a także pisma uzupełniającego wniosek jednak wskazuje, że skarżący domaga się w rzeczywistości nie – uzupełnienia wyroku, lecz uzupełnienia uzasadnienia wyroku. Analiza tego wniosku i zawarta w nim argumentacja prowadzi do konkluzji, że skarżący w rzeczywistości kwestionuje zapadłe w wyroku rozstrzygnięcie, w tym przede wszystkim podane w uzasadnieniu wyroku motywy i zmierza do jego merytorycznej zmiany, co wykracza poza ramy instytucji uregulowanej w art. 157 § 1 p.p.s.a.
Stwierdzić należy, że żądanie uzupełnienia uzasadnienia wyroku jest w świetle art. 157 § 1 p.p.s.a. niedopuszczalne, ponieważ w oparciu o ten przepis uzupełnić można jedynie wyrok, a nie jego uzasadnienie, co potwierdza wykładnia językowa ww. przepisu. Sam wyrok może być zaś uzupełniony jedynie w zakresie wskazanym w art. 157 § 1 p.p.s.a., a mianowicie jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Za prezentowanym poglądem przemawia także wykładnia celowościowa. Uzasadnienie podporządkowane jest pewnym założeniom metodycznym, o których decyduje sporządzający je sędzia (zob. B. Dauter, [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2024, art. 157). Pogląd powyższy jest powszechnie przyjmowany w orzecznictwie (zob. np. postanowienia NSA: z 1.10.2024 r., II FSK 1142/21; z 13.06.2011 r., II FSK 2344/10; z 10.03.2008 r., II OZ 1361/07).
Na gruncie konkretnej sprawy żądanie pozostaje również bezzasadne w sferze faktycznej, w następstwie zapadłego w dniu 24.09.2024 r. wyroku sędzia sprawozdawca sporządził bowiem jego pisemne uzasadnienie, które wraz z odpisem wyroku zostały pełnomocnikowi skarżącego doręczone, a zatem nie może być mowy o braku uzasadnienia. Po podpisaniu uzasadnienia i wysłaniu jego odpisów stronom nie może go uzupełnić nawet sędzia sprawozdawca, ponieważ nie jest dopuszczalne uzupełnienie wyroku z urzędu, jak również nie jest dopuszczalne uzupełnienie uzasadnienia wyroku nieodpowiadającego wymogom prawa.
3.2. Z uwagi na to, że w rozpatrywanej sprawie skarżący wystąpił o uzupełnienie uzasadnienia wyroku, a takiej konstrukcji prawnej prawodawca nie ukształtował w art. 157 § 1 p.p.s.a., wniosek złożony w tym zakresie winien był zostać odrzucony. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 157 § 1, art. 166 i art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia, przez odrzucenie wniosku o uzupełnienie uzasadnienia wyroku.
Podkreślić przy tym należy, że postanowienie zostało wydane na rozprawie, ponieważ zarówno o uzupełnieniu wyroku, jak i odmowie uzupełnienia wyroku sąd rozstrzyga wprawdzie na rozprawie, a na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka wyłącznie w przypadku odrzucenia wniosku o uzupełnienie wyroku i wniosku o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów, jednakże w konkretnym przypadku do niedopuszczalnego wniosku o uzupełnienie uzasadnienia wyroku została zastosowana zasada wyrażona w art. 90 § 2 p.p.s.a., według którego Sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
sędzia NSA Paweł Borszowski sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jacek Pruszyński

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI