III FSK 37/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który uchylił decyzję Dyrektora dotyczącą określenia wysokości dodatkowej opłaty od środków spożywczych. Organ w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 12i ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym (u.z.p.), twierdząc, że przepis ten nie daje organom podatkowym możliwości miarkowania wysokości opłaty dodatkowej, a WSA błędnie uznał, że przepis ten narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności. NSA nie podzielił stanowiska organu. Sąd wskazał, że opłata dodatkowa, mimo cech podatku, ma charakter sankcji administracyjnej i powinna być nakładana z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, co oznacza możliwość jej miarkowania. NSA powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok z dnia 30 maja 2023 r. (sygn. akt III FSK 25/23), zgodnie z którym klauzula limitacyjna wynikająca z zasady proporcjonalności sprzeciwia się nakładaniu opłaty bez możliwości miarkowania, jeśli nie jest to niezbędne do realizacji celów ustawy, a nieterminowa zapłata nie wynika z nadużycia prawa. Sąd uznał, że jednodniowe przekroczenie terminu płatności, przy jednoczesnym niezwłocznym uiszczeniu należności, nie może być kwalifikowane jako nadużycie prawa. NSA odniósł się również do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, uznając je za chybione, w tym zarzut dotyczący braku wskazania przez WSA, jak organ powinien dokonać obliczeń miarkowanej opłaty, stwierdzając, że wskazania sądu były wystarczające. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady proporcjonalności w stosowaniu sankcji administracyjnych, w tym opłat dodatkowych, oraz dopuszczalność ich miarkowania nawet przy niewielkich uchybieniach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej opłaty od środków spożywczych, ale zasady interpretacyjne mogą być stosowane do innych sankcji administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 12i ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym, który przewiduje nałożenie dodatkowej opłaty od środków spożywczych, narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności poprzez brak możliwości jej miarkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten narusza zasadę proporcjonalności, jeśli opłata jest nakładana bez możliwości miarkowania, zwłaszcza w przypadku niewielkiego opóźnienia w płatności, które nie wynika z zamiaru uszczuplenia wpływów.
Uzasadnienie
Opłata dodatkowa ma charakter sankcji administracyjnej i powinna podlegać zasadzie proporcjonalności. Nakładanie jej bez możliwości miarkowania, nawet przy jednodniowym opóźnieniu w płatności, jest nieproporcjonalne i narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo wskazał organowi administracji publicznej sposób i podstawy prawne miarkowania wysokości dodatkowej opłaty od środków spożywczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wskazania sądu pierwszej instancji dotyczące uwzględnienia oceny prawnej możliwości miarkowania oraz określenia okoliczności, które organ ma wziąć pod uwagę, były wystarczające.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji zawierało wystarczające wskazania co do dalszego postępowania, umożliwiające organowi prawidłowe rozpoznanie sprawy zgodnie z wytycznymi sądu.
Przepisy (11)
Główne
u.z.p. art. 12i § ust. 1
Ustawa o zdrowiu publicznym
Przepis ten, nakładając opłatę dodatkową, powinien być interpretowany z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, co oznacza możliwość jej miarkowania, zwłaszcza przy niewielkich opóźnieniach w płatności.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania, jeśli sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata dodatkowa od środków spożywczych, jako sankcja administracyjna, podlega zasadzie proporcjonalności i powinna być miarkowana. • Jednodniowe opóźnienie w zapłacie opłaty, przy jej niezwłocznym uiszczeniu, nie może być kwalifikowane jako nadużycie prawa. • WSA prawidłowo wskazał organowi sposób i podstawy prawne miarkowania opłaty.
Odrzucone argumenty
Art. 12i ust. 1 u.z.p. nie przewiduje możliwości miarkowania opłaty dodatkowej. • WSA błędnie uznał, że art. 12i ust. 1 u.z.p. narusza zasadę proporcjonalności. • WSA nie wskazał w sposób wystarczający, jak organ powinien dokonać obliczeń miarkowanej opłaty. • WSA błędnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy.
Godne uwagi sformułowania
opłata dodatkowa [...] jest w istocie sankcją o charakterze administracyjnym • wynikająca z konstytucyjnej zasady proporcjonalności [...] klauzula limitacyjna sprzeciwia się nakładaniu opłaty dodatkowej [...] bez możliwości jej miarkowania • jednodniowe przekroczenie terminu można kwalifikować jako nadużycie prawa, skoro należna opłata została uiszczona niezwłocznie następnego dnia
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
członek
Sławomir Presnarowicz
sprawozdawca
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady proporcjonalności w stosowaniu sankcji administracyjnych, w tym opłat dodatkowych, oraz dopuszczalność ich miarkowania nawet przy niewielkich uchybieniach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej opłaty od środków spożywczych, ale zasady interpretacyjne mogą być stosowane do innych sankcji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady konstytucyjnej (proporcjonalności) zastosowanej do specyficznej opłaty, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i podatkowym.
“Czy jednodniowe opóźnienie w zapłacie kary jest podstawą do jej nałożenia bez miarkowania? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.