III FSK 362/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Decyzją tą utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego członka zarządu V. Sp. z o.o. za zaległość podatkową spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2019 r. wraz z odsetkami. WSA podzielił stanowisko organów, że spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności podatkowej na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. Skarżący pełnił funkcję jedynego członka zarządu w okresie powstania nieprawidłowości i likwidatora w czasie upływu terminu płatności, a egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. WSA uznał, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, który został zwrócony z powodu niedopełnienia warunków formalnych, nie zwalniało z odpowiedzialności, gdyż stan niewypłacalności powstał wcześniej. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego (Prawo upadłościowe, Ordynacja podatkowa) i procesowego (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). NSA uznał zarzuty procesowe za chybione, wskazując na błędne przywołanie przepisów KPA zamiast OP. Odnosząc się do prawa materialnego, NSA podkreślił, że kluczowa jest przesłanka zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie, a nie jego skutek. Stwierdzono, że spółka posiadała wymagalne zobowiązania od sierpnia 2019 r., a stan niewypłacalności powstał w listopadzie 2019 r., podczas gdy pierwszy wniosek o upadłość złożono dopiero w lutym 2020 r. (niespełniający wymogów formalnych), a kolejny w marcu 2020 r. NSA uznał również za niezasadny zarzut naruszenia art. 116 § 2 OP, gdyż termin płatności podatku CIT za 2019 r. upływał w maju 2020 r., a skarżący pełnił wówczas funkcję członka zarządu. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie, którego dotyczy sprawa. Interpretacja przepisów o niewypłacalności i obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony po terminie lub nie spełniał wymogów formalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członek zarządu ponosi odpowiedzialność, jeśli nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości, albo że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka stała się niewypłacalna w listopadzie 2019 r., a pierwszy wniosek o upadłość złożono w lutym 2020 r., który został zwrócony. Kolejny wniosek z marca 2020 r. również był spóźniony. Złożenie wniosku o upadłość po terminie lub niespełniającego wymogów formalnych nie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności.
Czy odpowiedzialność członka zarządu obejmuje zaległości podatkowe, których termin płatności upłynął po zakończeniu pełnienia funkcji członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność członka zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu.
Uzasadnienie
W tej sprawie termin płatności podatku CIT za 2019 r. upływał 31 maja 2020 r., a skarżący pełnił funkcję członka zarządu w tym okresie. Zaległość powstała 1 czerwca 2020 r., co mieści się w zakresie odpowiedzialności określonej w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej.
Czy naruszenie przepisów procedury administracyjnej (KPA) może stanowić podstawę skargi kasacyjnej w sprawie podatkowej, w której zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące ustaleń stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji w sprawie podatkowej powinny być formułowane w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Autor skargi kasacyjnej błędnie powołał przepisy KPA zamiast OP, formułując zarzuty procesowe. NSA nie może uzupełniać podstaw kasacyjnych ani badać naruszenia innych przepisów niż te wskazane w skardze.
Przepisy (10)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § 2
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.u. art. 21 § 1
Prawo upadłościowe
Dłużnik ma obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od dnia wystąpienia podstawy do jej ogłoszenia.
p.u. art. 11 § 1
Prawo upadłościowe
Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
p.u. art. 11 § 1a
Prawo upadłościowe
Domniemywa się utratę zdolności do wykonywania zobowiązań, jeżeli opóźnienie w ich wykonaniu przekracza trzy miesiące.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 marca 2020 r. art. 1
Przedłużenie terminu do złożenia zeznania o wysokości dochodu osiągniętego (straty poniesionej) i wpłaty należnego podatku przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka posiadała wymagalne zobowiązania od sierpnia 2019 r., a stan niewypłacalności powstał w listopadzie 2019 r. • Pierwszy wniosek o upadłość złożono w lutym 2020 r. i został zwrócony, a kolejny w marcu 2020 r. był spóźniony. • Termin płatności podatku CIT za 2019 r. upływał 31 maja 2020 r., a skarżący pełnił funkcję członka zarządu w tym okresie.
Odrzucone argumenty
Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie (argumentacja skarżącego). • Naruszenie przepisów procedury administracyjnej (KPA) przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Oparcie skargi kasacyjnej na obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a., co do zasady, w pierwszej kolejności wymaga rozpoznania zarzutów procesowych... • Pełnomocnik Skarżącego nie dostrzegł jednak, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe prowadzone jest w oparciu o przepisy o.p., a nie przepisy k.p.a. • Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie może uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych... • Przesłanka egzoneracyjna, wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p., dotyczy złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, a nie skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości.
Skład orzekający
Wojciech Stachurski
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Woźniak
członek
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie, którego dotyczy sprawa. Interpretacja przepisów o niewypłacalności i obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem spółek i podatkowym.
“Czy możesz odpowiadać za długi spółki, jeśli nie złożyłeś wniosku o upadłość na czas?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.