III FSK 359/24

I SA/Łd 247/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-09-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Ewa Cisowska-Sakrajda
Grzegorz Potiopa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 par 2 pkt 1, art. 33 par 2 pkt 5, art. 33 par 1, art. 33 par 2, art. 33 par 4.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 70 par 1, art. 70 par 4.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Potiopa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2025 r. sprawy ze skargi B. E. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 lutego 2025 r. nr KO.401.19.2024 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej także: SKO) utrzymało
w mocy postanowienie Burmistrza Wolborza z dnia 19 listopada 2024 r. oddalające zarzut B. E. N. (dalej także: Zobowiązana, Skarżąca lub Strona)
w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 31 października 2024 r. Skarżąca działając na podstawie art. 33 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm., dalej także: u.p.e.a.), wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim - postępowania egzekucyjnego, na podstawie wystawionego przez Burmistrza Wolborza tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r., obejmującego zaległości podatkowe ww. zobowiązanej w podatku od nieruchomości za 2019 r.
Skarżąca stwierdziła, że zobowiązania nie powstały i roszczenia z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2019 już się przedawniły i nie mogą być egzekwowane. Wskazała na brak jakichkolwiek podstaw do wystawienia tytułu egzekucyjnego ani wykonawczego podkreślając, że w sprawie nie istnieje żadna wierzytelność i tym samym nie istnieje zobowiązanie.
Pismem z dnia 12 listopada 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego
w Piotrkowie Trybunalskim zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska, co do zarzutu Zobowiązanej odnośnie postępowania egzekucyjnego.
Burmistrz Wolborza postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r., wydanym na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w związku z art. 18 u.p.e.a., oddalił zarzut Strony w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja
z dnia 17 kwietnia 2019 r. ustalająca wobec Skarżącej podatek od nieruchomości za 2019 rok, była przedmiotem kontroli Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, na skutek wniesionego przez Stronę odwołania. Decyzją z dnia 9 lipca 2019 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Wolborza. Decyzja Kolegium była zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarga wniesiona przez Stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ww. decyzję SKO została oddalona wyrokiem tego Sądu zapadłym w dniu 25 lutego 2020 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 699/19 (wyrok prawomocny od dnia 6 października 2021 r.). Ponieważ należności z tytułu I, II, III i IV raty podatku od nieruchomości za 2019 r. nie zostały uregulowane w terminie, Gmina jako wierzyciel wysłała upomnienie. Upomnienie nr UP [...], wystawione w dniu 21 czerwca 2023 r. zostało skutecznie doręczone w dniu 14 lipca 2023 r. Podstawę prawną wystawienia upomnienia stanowił art. 15 § 1 u.p.e.a. W dalszej kolejności wystawiono tytuł wykonawczy nr [...]. Oznacza to, że należności pieniężne wykazane w przedmiotowym tytule wykonawczym są należne i nieprzedawnione.
W dalszej kolejności Burmistrz Wolborza podniósł, że bieg terminu przedawnienia należności podatkowych określa art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej także: O.p.). Zgodnie z § 1 tego przepisu zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności podatku wskazany jest w art. 47 § 1 O.p. i zgodnie z nim wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzja z dnia 17 kwietnia 2019 r. stała się ostateczna w dniu 9 lipca 2019 r., a zatem termin płatności zobowiązania podatkowego upłynął w dniu 23 lipca 2019 r. Przedawnienie zobowiązania wynikającego z ww. decyzji nastąpiłoby zatem z końcem 2024 r.
Na powyższe postanowienie z dnia 19 listopada 2024 r. Skarżąca wniosła zażalenie w dniu 11 grudnia 2024 r., podnosząc w jego treści m.in., że "roszczenie jest dawno przedawnione, NSA nie rozpatrzyło jeszcze kasacji. Podatek względem Skarżącej nigdy nie powstał, tym samym art. 70 Op. nie ma zastosowania. (...) W uzasadnieniu czynności z dnia 19 listopada 2024 nie ma ani słowa o naszych zarzutach w stosunku do kradzieży. (...) Wszystkie nasze odwołania są skuteczne łącznie z roszczeniami. Postanowienie z dnia 07 listopada 2024 jak i wszystkie wcześniejsze nie istnieją".
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, postanowieniem z dnia
24 lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim na utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Wolborza z dnia 19 listopada 2024 r.
W uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał,
że istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do tego, czy mamy do czynienia z istniejącym obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości za 2019 r., wynikającym z ww. decyzji Burmistrza Wolborza z dnia 17 kwietnia 2019 r. (utrzymanej w mocy decyzją Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lipca 2019 r.)
- art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., a także czy doszło do wygaśnięcia tego obowiązku
w całości, z uwagi na przedawnienie zobowiązania - art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Takie bowiem wyłącznie zarzuty zostały wskazane w piśmie Skarżącej z dnia
31 października 2024 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że po wydaniu w dniu 17 kwietnia 2019 r. decyzji Burmistrza Wolborza, utrzymanej w mocy decyzją ostateczną i prawomocną SKO z dnia 9 lipca 2019 r., a ustalającej podatek od nieruchomości za 2019 rok, Skarżąca nie dokonała wpłaty tegoż zobowiązania, co skutkowało wystawieniem najpierw upomnienia, a następnie tytułu wykonawczego. Odwoływanie się zatem przez Stronę do braku prawomocnego wyroku sądowego odnośnie istnienia obowiązku w podatku od nieruchomości za 2019 r., jest – zdaniem organu
- pozbawione jakichkolwiek podstaw. Poza dyskusją pozostaje również fakt,
że wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 699/19 jest prawomocny i nie zmieni tego wyłącznie przekonanie Strony, że tak nie jest. Organ zauważył przy tym, że nawet gdy nie mamy do czynienia z prawomocnością wyroku sądu administracyjnego, to i tak nie ma ten fakt znaczenia dla kwestii egzekwowania należności wynikających z decyzji podatkowych. Jak bowiem wynika z art. 239a O.p., jedynie decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W rozpatrywanej zaś sprawie Kolegium Odwoławcze w dniu 9 lipca 2019 r. wydało ostateczną decyzję, a zatem od tej daty brak było przeszkód, aby egzekwować należność.
W świetle powyższego za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty Skarżącej odnośnie nieistnienia obowiązku uiszczenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2019 rok (pkt 1 § 2 art. 33 u.p.e.a.).
W tożsamy sposób SKO odniosło się do zarzutu wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z uwagi na przedawnienie (pkt 5 § 2 art. 33 u.p.e.a.). Zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji organów podatkowych powstało na zasadach określonych w art. 21 § 1 pkt 2 O.p., a mianowicie z dniem doręczenia decyzji (ustalającej wysokość tego zobowiązania). Decyzje obu instancji zapadły jeszcze
w 2019 r., a zatem w tym samym roku, którego dotyczyło ustalane zobowiązanie podatkowe. Poza tym, zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności podatku od nieruchomości przypadał w 2019, a więc termin przedawnienia mijał z końcem 2024 r.
Organ podkreślił, że egzekucja została wszczęta w październiku 2024 r. i w tej dacie zobowiązanie było wymagalne. Było ono wymagalne również później, w trakcie postępowania egzekucyjnego. Wobec tego, że zastosowano w jego ramach zajęcie świadczeń przysługujących zobowiązanej z ZUS, doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Od powyższego postanowienia SKO z dnia 24 lutego 2025 r. Skarżąca wywiodła skargę domagając się jego uchylenia w całości.
W uzasadnieniu skargi, Strona podniosła, że w uzasadnieniu ww. postanowienia "SKO przytoczyło szereg przepisów bez powiązania ze sprawą. Potencjalne roszczenie jest dawno przedawnione. (...) SKO nie odniosło się do naszych twierdzeń. Wierzyciela brak. My jesteśmy wierzycielami, a urzędy dłużnikami. Wnioski o wyłączenie urzędników nie rozpatrzone. Brak jakichkolwiek wyroków. Żadna kasacja nie jest rozpatrzona. (...) Urzędnicy SKO są beneficjentami skradzionego majątku, orzekają we własnej sprawie". Skarżąca wskazała dalej, że "cała sprawa trwa już 15 lat a mogła być załatwiona w pięć minut". Następnie Strona podniosła, że domaga się "odszkodowania w wysokości pięciokrotnego średniego wynagrodzenia (...) od każdego urzędnika oddzielnie i na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. domagamy się wymierzenia urzędnikom grzywny w wysokości dziesięciokrotnego wynagrodzenia".
W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie z uwagi na bezzasadność podniesionych w treści środka odwoławczego zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej także: p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO z 24 lutego 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Wolborza z dnia 19 listopada 2024 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 26 sierpnia 2024 r. wierzyciel - Burmistrz Wolborza - wystawił, poprzedzony upomnieniem doręczonym w dniu 14 lipca 2023 r., tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległości Skarżącej w podatku od nieruchomości za 2019 r. (raty I-IV).
Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 listopada 2024 r. znak: 1017-SEE.7113.1.1483.2024.3 (przy którym przekazano zarzuty Zobowiązanej z dnia 31 października 2024 r.), wynika m.in., że w toku prowadzonego postępowania w dniu 23 października 2024 r. zawiadomieniem nr [...] dokonano zajęcia świadczenia Zobowiązanej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w Tomaszowie Mazowieckim. Zajęcie okazało się skuteczne. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało odebrane przez Stronę w dniu 31 października 2024 r.
Pismem złożonym w dniu 31 października 2024 r. Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie ww. tytułu wykonawczego.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do tego, czy w przypadku Skarżącej mamy do czynienia z istniejącym obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości za 2019 r. - zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), a także czy w stosunku do Strony doszło do wygaśnięcia tego obowiązku w całości z uwagi na przedawnienie zobowiązania - zarzut wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.).
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Stosownie do 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
Sąd wyjaśnia, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym o jednolitym charakterze. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.
Podkreślenia wymaga, że zarzuty (tak samo jak inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego) nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej (podatkowej) stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej.
Przyjmuje się, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów (por. wyrok NSA z 15.04.2025 r., III FSK 359/24, LEX nr 3865800)
Z akt sprawy natomiast wynika, że decyzja Burmistrza Wolborza z dnia 17 kwietnia 2019 r. ustalająca wobec Skarżącej podatek od nieruchomości za 2019 rok, została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 lipca 2019 r. Następnie skarga wniesiona przez Stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ww. decyzję SKO została oddalona wyrokiem w dnia 25 lutego 2020 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 699/19 . Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 6 października 2021 r.
W świetle powyższych okoliczności niezasadny okazał się zatem zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2019 rok (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).
Niezasadny jest również zarzut Zobowiązanej, dotyczący wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z uwagi na przedawnienie (pkt 5 § 2 art. 33 u.p.e.a.). W rozpatrywanej sprawie zobowiązanie wynikające z ww. decyzji organów podatkowych nie uległy przedawnieniu. Zobowiązanie podatkowe z nich wynikające powstało na zasadach określonych w art. 21 § 1 pkt 2 O.p., a mianowicie z dniem doręczenia decyzji (ustalającej wysokość tego zobowiązania). Decyzje obu instancji zapadły jeszcze w 2019 r., a zatem w tym samym roku, którego dotyczyło ustalane zobowiązanie podatkowe. Oznacza to, że wskazany w zarzutach Zobowiązanej przepis art. 68 § 1 O.p. nie został naruszony. Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności podatku od nieruchomości przypadał w 2019, a więc termin przedawnienia mijał z końcem 2024 r. Egzekucja została wszczęta w październiku 2024 r. i w tej dacie zobowiązanie było wymagalne. Było ono wymagalne również później, w trakcie postępowania egzekucyjnego. Wobec tego, że zastosowano w jego ramach zajęcie świadczeń przysługujących zobowiązanej z ZUS, doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Wobec powyższego bezpodstawny okazał się zarzut wygaśnięcia (przedawnienie) egzekwowanego obowiązku.
Mając na uwadze wszystko powyższe, Sąd uznając zarzuty skargi za niezasadne i jednocześnie nie dopatrując się uchybień skutkujących potrzebą wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Ake.