Orzeczenie · 2024-01-25

III FSK 3568/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-01-25

NSApodatkoweWysokansa

egzekucja administracyjnaprzedawnieniezobowiązanie podatkowepostanowienie o przyznaniu własnościumorzenie postępowaniaprawa osób trzecichskarga kasacyjnaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie oraz nabywcy nieruchomości T. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uchylił postanowienie DIAS o umorzeniu postępowania zażaleniowego. Sprawa dotyczyła egzekucji świadczeń pieniężnych z nieruchomości, która została ostatecznie umorzona przez organ egzekucyjny z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Pomimo umorzenia postępowania egzekucyjnego, DIAS wydał postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, uznając je za bezprzedmiotowe. WSA uchylił to postanowienie, jednak NSA uznał skargi kasacyjne za zasadne. Sąd podkreślił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, ale zgodnie z art. 60 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 112b § 3 u.p.e.a., prawa nabyte przez osoby trzecie na mocy ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności pozostają w mocy. W niniejszej sprawie, ostateczne postanowienie o przyznaniu własności na rzecz T. R. z dnia 12 lutego 2018 r. przeniosło własność nieruchomości, a późniejsze uchylenie tego postanowienia przez NSA nie zniosło nabytych praw. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w części dotyczącej uchylenia postanowienia DIAS i oddalił skargę, uznając, że postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego było prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja skutków umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w szczególności w kontekście ochrony praw nabywców nieruchomości w drodze licytacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz nabycia praw przez osoby trzecie na podstawie ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego czyni bezprzedmiotowym postępowanie zażaleniowe dotyczące czynności egzekucyjnych (przybicia i przyznania własności) dokonanych przed umorzeniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego czyni bezprzedmiotowym postępowanie zażaleniowe dotyczące czynności egzekucyjnych, jednakże prawa nabyte przez osoby trzecie na mocy ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności pozostają w mocy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego powoduje uchylenie czynności egzekucyjnych, ale prawa nabyte przez osoby trzecie na mocy ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności pozostają w mocy zgodnie z art. 60 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 112b § 3 u.p.e.a. W tej sprawie, ostateczne postanowienie o przyznaniu własności na rzecz nabywcy wywołało skutki prawne, które nie zostały zniesione przez późniejsze uchylenie tego postanowienia.

Czy ostateczne postanowienie o przyznaniu własności, które zostało później uchylone przez NSA, nadal przenosi własność na nabywcę, jeśli prawa osób trzecich zostały nabyte na jego podstawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ostateczne postanowienie o przyznaniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. Nawet jeśli postanowienie to zostało później uchylone, prawa nabyte przez osoby trzecie na jego podstawie pozostają w mocy.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że zgodnie z art. 112b § 3 u.p.e.a., ostateczne postanowienie o przyznaniu własności przenosi własność na nabywcę. Uchylenie tego postanowienia przez NSA nie powoduje skutków ex tunc, a prawa nabyte przez uczestnika postępowania na podstawie tego postanowienia pozostały w mocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA w Lublinie został uchylony w części dotyczącej punktu 2 (uchylenie postanowienia DIAS) i 3 (oddalenie skargi kasacyjnej DIAS w pozostałym zakresie). Skarga kasacyjna DIAS została oddalona w zakresie pkt 1 zaskarżonego wyroku. Skarga kasacyjna T. R. została uwzględniona, a skarga WSA została rozpoznana poprzez jej oddalenie.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 60 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, chyba że przepisy stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich, nabyte na skutek tych czynności.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 112b § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa warunki wydania postanowienia o przyznaniu własności po wydaniu postanowienia o przybiciu i uiszczeniu ceny nabycia.

u.p.e.a. art. 112b § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postanowienie o przyznaniu własności, które stało się ostateczne, przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej. Jest także tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza wygaśnięcie decyzji, gdy stała się bezprzedmiotowa.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości lub w części.

P.p.s.a. art. 135