III FSK 356/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-04
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościłączny zobowiązanie pieniężnewznowienie postępowaniaOrdynacja podatkowastan faktycznypowierzchnia nieruchomościbłąd podatnikaNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając zasadność wznowienia postępowania podatkowego w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego z powodu ujawnienia prawidłowej powierzchni nieruchomości.

NSA rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję SKO w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. Organ zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania. NSA uznał jednak, że WSA prawidłowo stwierdził, iż podatnik pozostawał w błędzie co do powierzchni nieruchomości, a ujawnienie prawidłowej powierzchni stanowiło nową okoliczność faktyczną nieznaną organowi, uzasadniającą wznowienie postępowania. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję SKO dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. na rzecz J. U. Organ zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej. Główny zarzut dotyczył niezasadnego uznania przez WSA, że podatnik nie miał świadomości rzeczywistej powierzchni gruntów i budynków zajmowanych na działalność gospodarczą oraz domków letniskowych, a dowiedział się o tym dopiero podczas oględzin w 2021 r., co miało uzasadniać wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał te zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. następuje, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi. NSA zgodził się ze stanowiskiem WSA, że w ramach postępowania o wznowienie nie ustala się stanu faktycznego, lecz stwierdza, czy został on ustalony z pominięciem istotnych dowodów lub okoliczności. Sąd uznał, że trafne było przyjęcie przez WSA, iż strona skarżąca pozostawała w błędzie co do powierzchni przedmiotów opodatkowania, co skutkowało płaceniem zbyt wysokiego podatku. NSA stwierdził, że jedynym zdarzeniem, które mogłoby uzasadniać odstąpienie od uwzględnienia wyliczeń powierzchni, byłoby stwierdzenie zmian na nieruchomości między 2015 a 2021 r., czego organ nie wykazał. W związku z tym, NSA podzielił ocenę WSA, że organ był zobowiązany przyjąć, iż ujawniono prawidłową powierzchnię nieruchomości, a jej nieznajomość w dacie wydania decyzji wymiarowej za 2015 r. uzasadniała wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Skarga kasacyjna została oddalona, a organ został obciążony kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ujawnienie prawidłowej powierzchni nieruchomości, która była podstawą wymiaru podatku od nieruchomości za poprzednie lata, stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli podatnik pozostawał w błędzie co do tej powierzchni.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że w ramach postępowania o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie ustala się stanu faktycznego, lecz stwierdza, czy został on ustalony z pominięciem istotnych dowodów lub okoliczności. Sąd uznał, że trafne było przyjęcie przez WSA, iż strona skarżąca pozostawała w błędzie co do powierzchni przedmiotów opodatkowania, co skutkowało płaceniem zbyt wysokiego podatku. Ponieważ organ nie wykazał zmian na nieruchomości między latami, na które dotyczył podatek, a datą oględzin, NSA uznał, że ujawnienie prawidłowej powierzchni stanowiło nową okoliczność nieznaną organowi, uzasadniającą wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

o.p. art. 240 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wznowienie postępowania następuje, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zwrot "wyjdą na jaw" odnosi się do nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których strona nie miała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania w trybie zwykłym.

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ujawnienie prawidłowej powierzchni nieruchomości, która była podstawą wymiaru podatku od nieruchomości za poprzednie lata, stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli podatnik pozostawał w błędzie co do tej powierzchni.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 122 o.p. poprzez niezasadne uznanie, że podatnicy w roku 2015 nie mieli świadomości co do rzeczywistej powierzchni gruntów i budynków zajmowanych na działalność gospodarczą oraz o jakiej powierzchni posiadają domki letniskowe i że o tej okoliczności dowiedzieli się dopiero podczas oględzin nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Zwrot normatywny zawarty w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. "wyjdą na jaw" odnosi się do nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których strona nie miała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania w trybie zwykłym. Wznowienie postępowania na zasadzie wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej, pozwala na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej w sytuacji, gdy się okaże, że postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi wymienionymi w art. 240 § 1 o.p. w ramach postępowania prowadzonego w kontekście treści art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie ustala się stanu faktycznego, a jedynie stwierdza czy tenże stan faktyczny został ustalony z pominięciem istotnych dowodów lub okoliczności. strona skarżąca pozostawała w błędzie co do powierzchni przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Na skutek tego błędu przez lata strona skarżąca płaciła zbyt wysoki (częściowo nienależny) podatek.

Skład orzekający

Agnieszka Olesińska

członek

Paweł Borszowski

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Presnarowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wznowienia postępowania podatkowego w przypadku ujawnienia błędnych danych dotyczących powierzchni nieruchomości, które miały wpływ na wymiar podatku, zwłaszcza gdy podatnik pozostawał w usprawiedliwionym błędzie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. i wymaga wykazania, że podatnik nie miał wiedzy o prawidłowych danych w momencie wydawania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego - możliwości wznowienia postępowania i korekty zobowiązania podatkowego po latach, gdy ujawni się błąd w ustaleniu stanu faktycznego. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy można wznowić postępowanie podatkowe po latach, gdy okazało się, że płaciłeś za dużo? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 356/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Presnarowicz
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Łd 647/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-12-05
III FSK 524/24 - Wyrok NSA z 2025-02-04
I SA/Łd 650/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-12-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 122, art. 240 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 647/23 w sprawie ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 12 czerwca 2023 r., nr SKO.4100.49.23 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz J. U. kwotę 377 (słownie: trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 647/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi J. U. (dalej: "Skarżąca") uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu (dalej: "Organ") z dnia 12 czerwca 2023 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Organ reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzucając powyższemu orzeczeniu:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a."), - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej jako: "o.p."), poprzez niezasadne uznanie, że podatnicy w roku 2015 nie mieli świadomości co do rzeczywistej powierzchni gruntów i budynków zajmowanych na działalność gospodarczą oraz o jakiej powierzchni posiadają domki letniskowe i że o tej okoliczności dowiedzieli się dopiero podczas oględzin nieruchomości, które dokonane były w dniach 22 kwietnia 2021 r. i 24 czerwca 2021 r., a co za tym idzie, że w stanie faktycznym sprawy organy winny były stwierdzić, że spełniła się przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji wskutek wadliwego przyjęcia, że organy orzekające błędnie uznały, że nie spełniła się przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
W oparciu o tak postawione zarzuty, Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi J. U. na decyzję Organu i jej oddalenie, jako bezzasadnej. Ponadto organ wniósł ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz Organu kosztów postępowania kasacyjnego. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.
W zakreślonym ustawowo terminie Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w tej sprawie nie zachodzi. Z tego względu, przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Przechodząc do analizy zarzutów wskazać należy, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 122 o.p., gdzie Organ podnosi niezasadne uznanie, że podatnicy w roku 2015 nie mieli świadomości co do rzeczywistej powierzchni gruntów i budynków zajmowanych na działalność gospodarczą oraz o jakiej powierzchni posiadają domki letniskowe i że o tej okoliczności dowiedzieli się dopiero podczas oględzin nieruchomości, które dokonane były w dniach 22 kwietnia 2021 r. i 24 czerwca 2021 r., a co za tym idzie, że w stanie faktycznym sprawy organy winny były stwierdzić, że spełniła się przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
W myśl art. 240 § 1 pkt 5 o.p. wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Wskazać należy, iż: "Zwrot normatywny zawarty w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. "wyjdą na jaw" odnosi się do nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których strona nie miała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania w trybie zwykłym." (zob. wyrok NSA z 29 lutego 2024 r., sygn. akt III FSK 4547/24). Ponadto "Wznowienie postępowania na zasadzie wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej, pozwala na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej w sytuacji, gdy się okaże, że postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi wymienionymi w art. 240 § 1 o.p." (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt III FSK 247/23).
Uwzględniając powyższe należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, który stwierdził, że w ramach postępowania prowadzonego w kontekście treści art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie ustala się stanu faktycznego, a jedynie stwierdza czy tenże stan faktyczny został ustalony z pominięciem istotnych dowodów lub okoliczności. Trafnie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w świetle rzeczywistych pomiarów uprawnione było przyjęcie, że strona skarżąca pozostawała w błędzie co do powierzchni przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Na skutek tego błędu przez lata strona skarżąca płaciła zbyt wysoki (częściowo nienależny) podatek.
W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ocenę Sądu I instancji, że jedynym zdarzeniem, które mogło spowodować odstąpienie przez organ od uwzględnienia wyliczeń powierzchni gruntów i budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą byłoby stwierdzenie zaistnienia zmian dokonanych na spornej nieruchomości między latami 2015 i 2021. Jednak w rozpoznawanej sprawie na takie zdarzenia organ się nie powoływał. Stąd też był on zobowiązany przyjąć, że w wyniku prowadzonego przezeń postępowania wyszła na jaw prawidłowa powierzchnia tychże przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, istniejąca przed wydaniem decyzji wymiarowej za rok 2015, nieznana organowi w dacie wydania tejże decyzji. Dlatego też uprawnione było przyjęcie, że spełniły się przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., czego organ nie uczynił, a zatem naruszając powyższą regulację.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a.
Sławomir Presnarowicz Paweł Borszowski (spr.) Agnieszka Olesińska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI