III FSK 3558/21Małżonek nie jest zobowiązanym do umorzenia egzekucji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, które utrzymało w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wniosek złożył P.Ś., małżonek K.S., wobec której prowadzono egzekucję z tytułu podatku VAT. Organy uznały P.Ś. za nieposiadającego statusu zobowiązanego. WSA uznał, że skoro tytuł wykonawczy został wystawiony na oboje małżonków (wskazując na wspólne zobowiązanie i dane współmałżonka), P.Ś. ma legitymację do wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając jego argumentację za błędną. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 59 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wnioskować o umorzenie może jedynie zobowiązany lub wierzyciel. P.Ś., mimo że jego majątek wspólny był objęty egzekucją (na podstawie art. 27c u.p.e.a.), nie uzyskał statusu zobowiązanego w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a. Odpowiedzialność z art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej nie czyni małżonka zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym. NSA wskazał, że P.Ś. mógł skorzystać z wniosku o wyłączenie spod egzekucji (art. 38 u.p.e.a.), ale nie może kwestionować samego zobowiązania. Sąd kasacyjny oddalił skargę P.Ś., zasądzając koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że status małżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym jest formalny i ograniczony, a odpowiedzialność majątkiem wspólnym nie daje legitymacji do wniosku o umorzenie postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej z majątku wspólnego, gdy tylko jeden z małżonków jest zobowiązanym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy małżonek zobowiązanego, którego majątek wspólny został objęty egzekucją administracyjną, posiada legitymację procesową do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, małżonek zobowiązanego, który nie posiada statusu zobowiązanego w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie jest uprawniony do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, nawet jeśli egzekucja dotyczy majątku wspólnego.
Uzasadnienie
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 59 § 4 wyraźnie wskazuje, że wnioskować o umorzenie mogą jedynie zobowiązany i wierzyciel. Status zobowiązanego (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) przysługuje osobie, która nie wykonała obowiązku. Odpowiedzialność małżonka na podstawie art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej nie przekształca go w zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków (art. 27c u.p.e.a.) w celu egzekucji z majątku wspólnego nie nadaje małżonkowi niebędącemu zobowiązanym takich samych uprawnień procesowych.
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie egzekucji jest prawidłowa, gdy wniosek pochodzi od osoby nieuprawnionej?
Odpowiedź sądu
Organy egzekucyjne naruszyły prawo procesowe, odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Wniosek powinien zostać rozpoznany merytorycznie, a następnie odrzucony z powodu braku uprawnienia wnioskodawcy, lub umorzenie powinno zostać odmówione z urzędu, jeśli nie zachodzą przesłanki do umorzenia.
Uzasadnienie
Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego powinien być rozpoznany w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, a nie jako podstawa do odmowy wszczęcia nowego postępowania. Organ powinien ocenić wniosek merytorycznie i stwierdzić brak podstaw do umorzenia lub brak uprawnienia wnioskodawcy, zamiast stosować art. 61a § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja zobowiązanego jako osoby, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym.
u.p.e.a. art. 27c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków, gdy egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego i majątków osobistych.
u.p.e.a. art. 59 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa podmioty uprawnione do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (zobowiązany i wierzyciel).
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA co do istoty sprawy.
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa odmowy wszczęcia postępowania.
O.p. art. 29 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność majątkiem wspólnym małżonków za zobowiązania podatkowe.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 13
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja wierzyciela.
u.p.e.a. art. 38
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Uprawnienie małżonka do złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia postanowienia przez WSA.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach.
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach.
O.p. art. 26
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność podatnika całym majątkiem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Małżonek zobowiązanego, który nie jest zobowiązanym w rozumieniu u.p.e.a., nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, nawet jeśli egzekucja dotyczy majątku wspólnego. • Odpowiedzialność majątkiem wspólnym na podstawie art. 29 § 1 O.p. nie nadaje małżonkowi statusu zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków (art. 27c u.p.e.a.) nadaje małżonkowi niebędącemu zobowiązanym legitymację do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym ma charakter formalny i nie można utożsamiać zobowiązanego z podmiotem ogólnie określonych w normach prawa materialnego praw i obowiązków (interes prawny). • Małżonek nie będący podatnikiem ma interes prawny ewentualnie w wyłączeniu składników majątkowych spod egzekucji ale nie w kwestionowaniu podatku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym od podatnika.
Skład orzekający
Bogusław Dauter
przewodniczący
Tomasz Zborzyński
członek
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że status małżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym jest formalny i ograniczony, a odpowiedzialność majątkiem wspólnym nie daje legitymacji do wniosku o umorzenie postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej z majątku wspólnego, gdy tylko jeden z małżonków jest zobowiązanym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii legitymacji procesowej w postępowaniu egzekucyjnym, która może mieć znaczenie dla wielu osób w podobnej sytuacji. Wyjaśnia relację między odpowiedzialnością materialnoprawną a uprawnieniami procesowymi.
“Czy Twój majątek wspólny jest bezpieczny? NSA wyjaśnia, kiedy małżonek nie może wnioskować o umorzenie egzekucji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.