III FSK 353/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-30
NSApodatkoweWysokansa
PFRONwpłatyprzedawnienieśrodki egzekucyjnezawiadomieniepostępowanie podatkoweprawo pracyoświata

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą przedawnienia wpłat na PFRON, uznając, że przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło skutecznie.

Skarga kasacyjna dotyczyła wpłat na PFRON za okres 2018-2019. Sąd I instancji uchylił decyzję Ministra, wskazując na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego w kwestii zatrudnienia osób niepełnosprawnych. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, uznając zarzut naruszenia przepisów o przedawnieniu za zasadny, gdyż zawiadomienie o środku egzekucyjnym nie zostało skutecznie doręczone przed upływem terminu przedawnienia. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej zostały uznane za niezasadne.

Sprawa dotyczyła wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) za okres od stycznia 2018 r. do grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, wskazując na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł m.in. zarzut naruszenia przepisów o przedawnieniu zobowiązania, twierdząc, że nie został skutecznie powiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego przed upływem terminu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego zostało doręczone po upływie okresu przedawnienia, co uniemożliwiło skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że późniejsze zawiadomienie o zastosowanym środku egzekucyjnym nie może nastąpić po okresie przedawnienia. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące m.in. kwestii pracodawcy i samodzielności szkół, zostały uznane za niezasadne. NSA oddalił skargę kasacyjną, modyfikując w części uzasadnienie Sądu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przerwanie biegu terminu przedawnienia nie następuje, jeśli zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego zostanie doręczone po upływie terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego musi nastąpić przed upływem terminu przedawnienia, aby przerwać jego bieg. Doręczenie zawiadomienia po terminie przedawnienia nie wywołuje skutku w postaci przerwania biegu terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (41)

Główne

o.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.

o.p. art. 70 § § 4

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Zawiadomienie musi nastąpić przed upływem terminu przedawnienia.

ustawa o rehabilitacji art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Określenie wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON.

k.p.

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

Przepisy dotyczące stosunku pracy i pojęcia pracodawcy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku jest wiążąca dla organu, który ponownie rozpozna sprawę.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może oddalić skargę kasacyjną, weryfikując motywy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może uchylić zaskarżony wyrok i orzec co do istoty sprawy.

p.p.s.a. art. 203

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zrzeczenie się rozprawy i wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 54 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu wykonania czynności.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunki dopuszczalności skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi formalne skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 111 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość połączenia spraw.

p.p.s.a. art. 111 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość połączenia spraw.

p.p.s.a. art. 233 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Okoliczności uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

o.p. art. 121 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada przekazywania informacji.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada wysłuchania strony.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 190 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dowód z dokumentów.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 7

Organy władzy działają na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 32 § ust. 1 i 2

Zasada równości wobec prawa.

prawo oświatowe art. 10

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Podstawowe zasady systemu oświaty.

prawo oświatowe art. 14 § ust. 3 pkt 6

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Kompetencje dyrektora szkoły w zakresie zatrudniania nauczycieli.

prawo oświatowe art. 57

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Zakres kompetencji organu prowadzącego szkołę.

prawo oświatowe art. 58

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Zakres kompetencji organu prowadzącego szkołę.

prawo oświatowe art. 68 § ust. 5

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Czynności z zakresu prawa pracy wobec dyrektora szkoły.

prawo oświatowe art. 170

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Prowadzenie szkoły nie jest działalnością gospodarczą.

prawo oświatowe art. 182

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Zespół szkół.

ustawa o NIP

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Przepisy dotyczące numeru NIP.

o.p. art. 67 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego.

u.p.d.o.f. art. 38 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy wpłat.

o.p. art. 49 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do wpłat na PFRON.

o.p. art. 49a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy szczególne.

o.p. art. 49b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy szczególne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia art. 70 § 1 i § 4 o.p. w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a. dotyczący nieskutecznego zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego przed upływem terminu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 127 o.p. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji również decyzji organu I instancji. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 127 o.p. poprzez błędnie ustalony stan faktyczny i nieprawidłowe uznanie, że nie doszło do przedawnienia. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 190 § 2 o.p. poprzez uznanie za prawidłowe ustaleń organów dotyczących braku samodzielności szkół i uznania skarżącego za pracodawcę. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku art. 10, art. 14 ust. 3 pkt 6, art. 57, art. 58. art. 68 ust. 5, art. 170 prawa oświatowego i art. 2 ust. 1 ustawy o NIP poprzez błędne powielenie argumentów organu i przyjęcie, że szkoły i prowadzący je dyrektorzy nie mają samodzielności prawnej i organizacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Późniejsze w stosunku do zastosowanego środka egzekucyjnego zawiadomienie skutkuje natomiast przerwaniem biegu terminu przedawnienia już od dnia zastosowania tego środka. Nie może to jednak oznaczać, że warunek zawiadomienia może ziścić się w każdym czasie, tj. również po okresie przedawnienia. Zastosowanie środka egzekucyjnego tak długo nie wywołuje skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, dopóki podatnik nie zostanie o nim zawiadomiony. W świetle treści art. 70 § 4 o.p. w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a. tylko w sytuacji doręczenia stronie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego dochodzi do przerwania biegu terminu przedawnienia. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie miały zastosowania.

Skład orzekający

Bogusław Woźniak

sprawozdawca

Dominik Gajewski

przewodniczący

Jacek Pruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych w kontekście przerwania biegu terminu przez środki egzekucyjne, a także kwestia samodzielności szkół jako pracodawców."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wpłatami na PFRON i stosowaniem przepisów Ordynacji podatkowej. Kwestia pracodawcy odnosi się do specyfiki prowadzenia szkół.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych, co ma szerokie znaczenie praktyczne dla podatników. Dodatkowo porusza problematykę statusu prawnego szkół i ich dyrektorów.

Czy można odzyskać pieniądze, gdy termin przedawnienia minął? Kluczowa decyzja NSA w sprawie PFRON.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 353/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /sprawozdawca/
Dominik Gajewski /przewodniczący/
Jacek Pruszyński
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1708/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-11-07
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 70 § 1, § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 1708/24 w sprawie ze skargi Z. w L. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2024 r. nr BON.III.4220.115.2024.MG w przedmiocie zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od stycznia 2018 r. do grudnia 2019 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 7 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1708/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie skargi Z. w L. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 7 czerwca 2024 r., nr BON.III.4220.115.2024.MG w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uchylił zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a."
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. w L. (Z.) zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) – dalej jako: "o.p." poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji również decyzji organu I instancji w sytuacji uwzględnienia zarzutów o nienależytym wyjaśnieniu kwestii związanych z zatrudnieniem liczby osób niepełnosprawnych, co w konsekwencji doprowadzić może do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania pozbawiając skarżącego możliwości zaskarżenia wydanej przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzji do organu wyższej instancji w przypadku braku prawidłowości w ustaleniu przez Ministra stanu faktycznego sprawy;
II. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 127 o.p. poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji również decyzji organu I instancji w sytuacji błędnie ustalonego stanu faktycznego przez organy I i II instancji bez wyjaśnienie w jakiej konkretnie dacie w 2024 r. skarżący otrzymał dokument – zawiadomienie o wszczęciu egzekucji przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, czy informacja w 2023 r. z banku o wszczęciu bliżej nieokreślonej egzekucji wobec skarżącego spełniała przesłanki do przerwania biegu przedawnienia, przy uwzględnieniu okoliczności podnoszonych przez skarżącego w skardze z 20 grudnia 2023 r. na czynność egzekucyjną
- co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, bez jakiejkolwiek weryfikacji faktycznej, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania skarżącego z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od stycznia 2018 r. do listopada 2018 r. bowiem był on rzekomo prawidłowo zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego jeszcze w 2023 r.,
- naruszenie art. 70 § 1, § 4 o.p. w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a. przez błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że użyty w tym pierwszym przepisie zwrot "zawiadomiony" odnosi się do jakiejkolwiek informacji docierającej do podatnika w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego, podczas gdy jedynie doręczenie wymienionych w art. 67 § 1 u.p.e.a dokumentów stanowić powinno podstawę zastosowania środków egzekucyjnych i skutecznego zawiadomienia o ich zastosowaniu,
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 190 § 2 o.p. poprzez uznanie za prawidłowe:
- ograniczenie się przez organ przy analizie treści statutów do wybiórczo wyszukanych cytatów, bez analizy pozostałej ich treści, co skutkowało błędnym powieleniem przez Sąd wniosków organów, że dyrektorzy poszczególnych szkół pełnili wyłącznie funkcję koordynatorów przygotowujących wnioski do jednostek samorządu terytorialnego i osób podejmujących wszystkie działania pod nadzorem zarządu skarżącego co świadczyć ma zdaniem organu II instancji o braku samodzielności poszczególnych szkół jako pracodawcy, w szczególności samodzielności finansowej. w sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego jasno wynika, że szkoły nie były i nie są finansowane wyłącznie przez skarżącego, a często głównym źródłem ich finansowania są dotacje z urzędu miasta uzyskiwane przez poszczególne szkoły,
- twierdzenie organów, że skoro skarżący zadeklarował w deklaracjach ZUS P DRA za okres 2018/01 do 2018/12 łączną liczbę osób ubezpieczonych ze wszystkich prowadzonych przez stronę podmiotów (szkół), a szkoły te w okresie objętym postępowaniem nie uzyskały własnego NIP oraz dyrektorzy tych szkół zatrudniali pracowników z upoważnienia skarżącego, to szkoły te nie były pracodawcą dla pracowników w nich zatrudnionych, pomimo tego że sam fakt nieposiadania przez szkoły numeru NIP oraz podawania przez skarżącego w deklaracjach ZUS P DRA łącznej liczby ubezpieczonych ze wszystkich prowadzonych przez stronę podmiotów (szkół), nie przesądza jeszcze o przyznaniu, że pracodawcą dla osób zatrudnionych w szkołach jest skarżący, a nie poszczególne szkoły, dla których skarżący jest organem prowadzącym,
- co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2046 ze zm.) – dalej jako: "ustawa o rehabilitacji" w zw. z art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 108 ze zm.) – dalej jako: "k.p." a także art. 2 w zw. z art. 7 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich błędne zastosowanie i całkowicie nieuzasadnione uznanie, że skarżący był pracodawcą dla pracowników zatrudnionych w jednostkach systemu oświaty, dla których był organem prowadzącym, podczas gdy pracodawcą dla pracowników każdej z tych jednostek była właśnie każda konkretna jednostka,
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku art. 10, art. 14 ust. 3 pkt 6, art. 57, art. 58. art. 68 ust. 5, art. 170 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59 ze zm.) - dalej jako: "prawo oświatowe" i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2017 r., poz. 869 ze zm.) – dalej jako: "ustawa o NIP" poprzez błędne powielenie argumentów organu i przyjęcie, że szkoły i prowadzący ją dyrektorzy nie mają samodzielności prawnej i organizacyjnej bowiem to skarżący jest osobą prowadzącą szkoły, odpowiada on m.in. za zapewnienia warunków działania szkoły, jej obsługi administracyjnej, w tym finansowej, zatrudnienie i zwalnianie dyrektora, dokonywanie zmian w statucie szkoły, zarządzanie majątkiem szkoły wyposażenia szkoły w pomoce i sprzęty, a także wykonywania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły
- podczas gdy te kompetencje osoby prowadzącej wynikają wprost z regulacji prawa oświatowego, nie mogą więc przemawiać za brakiem samodzielności szkół i prowadzących ich dyrektorów
- pominięcie, że to z w/w przepisów prawa oświatowego wynika, że: (-) organ prowadzący nie posiada uprawnień do podejmowania czynności z zakresu prawa pracy przypisanych szkole i dyrektorowi szkoły (art. 57 i 68 prawa oświatowego), oraz (-) wyłącznie dyrektor szkoły działający w jej imieniu posiada uprawnienia do zatrudnia nauczycieli (art. 14 ust. 3 pkt 6 prawa oświatowego), a wyłącznie w Statucie Technikum [...] w L. (na łącznie siedem kontrolowanych szkół) zastrzeżono, że nauczycieli szkoły zatrudnia i zwalnia dyrektor za zgodą osoby prowadzącej — w pozostałych przypadkach zgodnie ze statutami szkół dyrektor samodzielnie zatrudnia i zwalnia nauczycieli;
- przyjęcie, że korzystanie przez szkoły z numeru NIP organu prowadzącego świadczy o braku wyodrębnienia organizacyjnego, podczas gdy wyraźnie z treści art. 170 prawa oświatowego wynika, że prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182 tej ustawy nie jest działalnością gospodarczą, w związku z czym szkoła nie posiada numeru NIP i szkoła posługuje się jego numerem NIP i jest to praktyka powszechna.
Mając powyższe na uwadze Z. wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i w oparciu o przepis
- art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz umorzenie postępowania,
ewentualnie
- o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej,
ewentualnie, w oparciu o art. 185 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie Z. na podstawie:
- art. 203 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych;
- art. 176 § 2 w zw. z art. 182 § 2 zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym,
Wnoszący skargę kasacyjną wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - kopii zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z wydrukiem śledzenia przesyłki na fakt daty zawiadomienia skarżącego o zajęciu rachunku bankowego, braku przerwania biegu przedawnienia zobowiązania.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pismem z 19 marca 2025 r. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu – wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1761/24 oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem z 18 czerwca 2025 r. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu – wyroku Sądu Okręgowego w L., VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt [...].
Pismem z 20 sierpnia 2025 r. skarżący wniósł o rozważenie możliwości połączenia niniejszej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawą Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I GSK 846/25.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Odnosząc się do skargi kasacyjnej wniesionej przez Z. należy podkreślić, że w niniejszej sprawie zaskarżono wyrok uwzględniający skargę. Z treści pisemnych motywów wyroku wynika jednak, że Sąd I instancji uwzględnił tylko jeden z zarzutów podniesionych w skardze i ze względu na konieczność uzupełniania postępowania dowodowego w tym zakresie uchylił decyzję, pozostałe zarzuty uznał za niezasadne.
Z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku jest wiążąca dla organu ponownie rozpoznającego sprawę, jak i sądu. Dlatego też należy uznać, że strona skarżąca ma interes prawny w zaskarżeniu wyroku uchylającego decyzje organu odwoławczego. Jednakże przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości wnoszenia skargi kasacyjnej od uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji. W przypadku, gdy strona nie zgadza się z częścią uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego może je zakwestionować tylko wyłącznie poprzez zaskarżenie całego orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2006 r. I FSK 750/05, ONSAiWSA 2006, Nr 5, poz. 126). W takiej sytuacji, weryfikując zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, na których oparł się wojewódzki sąd administracyjny, Naczelny Sąd Administracyjny może orzec na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a., taką skargę kasacyjną wprawdzie oddalając, ale weryfikując motywy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, w tym - wyrażoną w nim ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2017 r., II FSK 2331/15, CBOSA).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 121, art. 122, art. 180 § 1 w zw. z art. 187, art. 188 i art. 194a o.p. uznając, że w sprawie niedostatecznie wyjaśniono kwestie związane z zatrudnieniem przez skarżącego jako pracodawcy liczby osób niepełnosprawnych.
Sąd I instancji podzielił natomiast stanowisko organów administracji publicznej w zakresie braku przedawnienia zobowiązania oraz uznania, że skarżący był pracodawcą dla wszystkich placówek, dla których jest organem prowadzącym.
Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie są zobowiązania skarżącego za okresy od stycznia 2018 r. do listopada 2018 r. Sąd I instancji zauważył, że zobowiązania te uległyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2023 . Decyzja organu została wydana i doręczona stronie w 2024 r. Przepis art. 70 § 1 o.p. stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Sąd I instancji podzielił jednak stanowisko organów administracji, że zobowiązania Z. nie uległy przedawnieniu. Zgodnie bowiem z art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Skarżący w obszarze wyznaczonym zarzutem naruszenia art. 70 § 1 i § 4 o.p. w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a. kwestionuje ustalenie i ocenę Sądu I instancji, że doszło do skutecznego zawiadomienia Z. o zastosowaniu środka egzekucyjnego w konsekwencji podważa stanowisko, że w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania.
Z akt sprawy wynika, że korespondencja zawierająca zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego została doręczona Z. 2 stycznia 2024 r., a więc już po upływie okresu przedawnienia.
Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2013 r. sygn. akt I FPS 6/12: możliwa jest natomiast taka wykładnia art. 70 § 4 O.p., zgodnie z którą bieg terminu przedawnienia biegnie wprawdzie na nowo od zastosowania środka egzekucyjnego a nie od powiadomienia o jego zastosowaniu, ale tylko wówczas, gdy przed okresem przedawnienia podatnik został zawiadomiony o zastosowanym środku egzekucyjnym. Regulacja zawarta w art. 70 § 4 O.p., która uzależnia skuteczność zastosowania środka egzekucyjnego, jako przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia, od zawiadomienia o nim podatnika wprowadza swoistego rodzaju warunek. Zastosowanie środka egzekucyjnego tak długo nie wywołuje skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, dopóki podatnik nie zostanie o nim zawiadomiony. Późniejsze w stosunku do zastosowanego środka egzekucyjnego zawiadomienie skutkuje natomiast przerwaniem biegu terminu przedawnienia już od dnia zastosowania tego środka. Nie może to jednak oznaczać, że warunek zawiadomienia może ziścić się w każdym czasie, tj. również po okresie przedawnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd strony skarżącej, że zawiadomienie strony nie może mieć dowolnej formy, w szczególności zaś nie można domniemywać, że strona została zawiadomiona o zastosowaniu środka egzekucyjnego. W świetle treści art. 70 § 4 o.p. w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a. tylko w sytuacji doręczenia stronie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego dochodzi do przerwania biegu terminu przedawnienia. Tymczasem Sąd I instancji przyjął, że strona otrzymała wiadomość o skutecznie zastosowanym środku egzekucyjnym 18 – 20 grudnia 2023 r. co potwierdza wniesiona przez [...] skarga na czynność egzekucyjną – zajęcia rachunku bankowego, datowana na 20 grudnia 2023 r. i przesłana do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. 27 grudnia 2023 r. Już tylko ta okoliczność jest wystarczający aby stwierdzić, że Z. nie został skutecznie powiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego.
Ponadto, na co słusznie zwraca uwagę skarżący kasacyjnie z treści skargi wynika, że: Informujemy, że podjęte czynności są prowadzone bez jakiejkolwiek podstawy, która byłaby znana [...]. Nie dysponujemy bowiem jakimkolwiek tytułem ani wiedzą o jakichkolwiek czynnościach windykacyjnych czy egzekucyjnych. Skarżący wskazał, że jedynym źródłem jego wiedzy na temat egzekucji jest fakt, że na rachunku bankowym nie ma w dyspozycji pond 100 000 zł widocznych jeszcze poprzedniego dnia. W Banku wskazano jedynie, ze zatrzymanie środków nastąpiło na polecenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. Okoliczność, że Z. zagregował na zajęcie rachunku bankowego poprzez wniesienie środka zaskarżenia nie konwaliduje ewentualnych uchybień organu w zakresie obowiązków wynikających z art. 70 § 4 o.p.w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny modyfikuje w powyższym zakresie uzasadnienie Sądu I instancji uznając, że zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 70 § 1 i § 4 w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a. Organ administracji publicznej będzie zatem zobowiązany ustalić w jakiej dokładnie dacie doszło do zawiadomienia strony skarżącej o zastosowaniu środka egzekucyjnego z uwzględnieniem przedstawionych wyżej uwag. Należy tutaj zaznaczyć, że uchylnie decyzji tylko organu II instancji nie narusza zasady dwuinstancyjności. Organ II instancji jest bowiem uprawniony i obowiązany do rozpatrzenia sprawy w pełnym jej wymiarze. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji może nastąpić tylko w okolicznościach określonych w art. 233 § 2 o.p.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z 27 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1761/24 albowiem wyrok ten znany jest Sądowi z urzędu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 127 o.p. należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a.
W uzasadnieniu omawianego zarzutu strona skarżąca przytoczyła uzasadnienie wywiedzione w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 22b, art. 23, art. 29 ust. 3a1, 3b, 3c i 3g, art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. a, art. 33 ust. 4a, 4a1, 4c, 7 i 7a oraz art. 33b ust. 8, a także wpłat, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Zatem w obszarze niniejszego postępowania, dotyczącego wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie miały zastosowania. Oznacza to, że zarzut nie został należycie uzasadniony, w związku z czym wymyka się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadne są także zarzuty kwestionujące ocenę Sądu I instancji w zakresie, w jakim uznał za prawidłowe stanowisko organów administracji, iż szkoły prowadzone przez skarżącego nie posiadają przymiotu pracodawcy.
Należy zaznaczyć, że organ administracji publicznej w zakresie swojej właściwości samodzielnie dokonuje ustaleń faktycznych. Nie jest w tym zakresie związany, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej, ustaleniami i rozstrzygnięciami innych organów i sądów. Zatem ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy w L. VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt [...] nie mogą co do zasady podważać stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe. Przeciwko możliwości wykorzystania tego judykatu w niniejszym postępowaniu przemawia dodatkowo treść art. 133 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Skoro więc zaskarżona decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wydana została 7 czerwca 2024 r. to niewątpliwie wyrok Sądu Okręgowego w L. z 1 kwietnia 2025 r. nie może modyfikować na etapie postępowania sądowoadminisatrcyjnego ustaleń faktycznych przyjętych przez organ administracji jako podstawa orzekania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim organ uznał, że pracodawcą jest Z., a nie poszczególne szkoły. Prawidłowo wskazał za organami, że pojęcie pracodawcy należy odnieść do przepisów Kodeksu pracy. Prawidłowo także wyłożył znaczenie pojęcia pracodawca odwołując się do trafnie przytoczonych poglądów doktryny i orzecznictwa. W dalszej kolejności Sąd I instancji dokonał oceny przeprowadzonego postępowania dowodowego zarówno w kontekście zupełności zgromadzonego materiału dowodowego jak i oceny tego materiału dostrzegając, że jest ona zgodna z zasadami wynikającymi z art. 187 § 1 i art. 191 o.p. i w konkluzji stwierdził, że zasadne jest stanowisko organów, że szkoły, dla których Z. jest organem prowadzącym nie są samodzielnymi jednostkami. Ustalenie to zaś przesądza, że szkoły nie mogą być uznane za pracodawców.
Podnoszone w skardze kasacyjnej argumenty wywodzone z treści przepisów ustawy prawo oświatowe są w sprawie o tyle nieistotne, że dotyczą one sytuacji, w której szkoła jest samodzielną jednostką, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Odnośnie wniosku skarżącego zawartego w piśmie z 20 sierpnia 2025 r. o rozważenie możliwości połączenia niniejszej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawą Naczelnego Sądu Administracyjnego I GSK 846/25, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że brak jest przesłanek określonych w art. 111 § 1 i § 2 p.p.s.a., które uzasadniałyby takie połączenie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzekano ze względu na treść art. 203 oraz 204 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
s. Bogusław Woźniak s. Dominik Gajewski s. Jacek Pruszyński

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI