III FSK 35/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Spór dotyczył momentu powstania obowiązku podatkowego i terminu do zgłoszenia nabycia spadku w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego (art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organów podatkowych, że termin 6 miesięcy na zgłoszenie nabycia spadku należy liczyć od daty uprawomocnienia się pierwszego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (z 5 marca 2020 r.), nawet jeśli zostało ono później zmienione postanowieniem z 12 stycznia 2022 r. na podstawie art. 679 § 1 k.p.c. Sąd uznał, że zmiana ta nie powoduje 'odnowienia' terminu ani powstania nowego obowiązku podatkowego dla skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że postanowienie wydane w trybie art. 679 § 3 k.p.c. jest orzeczeniem stwierdzającym nabycie spadku i ma charakter 'wznowieniowy', zastępując poprzednie orzeczenie. W związku z tym, zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, która wpływa na krąg spadkobierców i wielkość ich udziałów, otwiera na nowo 6-miesięczny termin do zgłoszenia nabycia spadku zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu do zgłoszenia nabycia spadku w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego po zmianie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie art. 679 k.p.c.
Dotyczy sytuacji, gdy zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wpływa na krąg spadkobierców lub wielkość ich udziałów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy postanowienie sądu zmieniające postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie art. 679 k.p.c. otwiera na nowo 6-miesięczny termin do zgłoszenia nabycia spadku w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie wydane w trybie art. 679 k.p.c., które zmienia krąg spadkobierców i wielkość ich udziałów, otwiera na nowo 6-miesięczny termin do zgłoszenia nabycia spadku.
Uzasadnienie
Postanowienie wydane na podstawie art. 679 k.p.c. jest orzeczeniem stwierdzającym nabycie spadku i ma charakter 'wznowieniowy', zastępując poprzednie orzeczenie. Termin do zgłoszenia nabycia spadku na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. biegnie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia stwierdzającego nabycie spadku, a zmiana tego orzeczenia otwiera bieg terminu na nowo.
Przepisy (16)
Główne
u.p.s.d. art. 4a § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Termin 6 miesięcy na zgłoszenie nabycia spadku w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego biegnie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Zmiana tego orzeczenia na podstawie art. 679 k.p.c. otwiera bieg terminu na nowo.
k.p.c. art. 679 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten przewiduje możliwość zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, gdy okaże się, że spadek nabyła inna osoba lub w innej części. Postanowienie wydane w tym trybie ma charakter orzeczenia stwierdzającego nabycie spadku.
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 6 § ust. 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
k.p.c. art. 679 § § 3
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5
k.p.c. art. 524 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych
u.p.s.d. art. 4a § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie art. 679 k.p.c. otwiera na nowo 6-miesięczny termin do zgłoszenia nabycia spadku w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego.
Odrzucone argumenty
Termin do zgłoszenia nabycia spadku należy liczyć od pierwszego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a zmiana tego postanowienia na podstawie art. 679 k.p.c. nie powoduje 'odnowienia' terminu ani powstania nowego obowiązku podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
postanowienie wydane w trybie art. 679 § 3 k.p.c. jest orzeczeniem o stwierdzeniu nabycia spadku i mają do niego zastosowanie zasady postępowania określone w art. 661–677 k.p.c. • Postępowanie unormowane w art. 679 k.p.c., chociaż autonomiczne, ma charakter 'wznowieniowy' • wydanie 'nowego' postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w trybie art. 679 k.p.c. i następcze jego uprawomocnienie się, eliminuje z obrotu prawnego poprzednie zmieniane orzeczenie sądu w przedmiocie nabycia spadku • termin, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., biegnie 'od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku' • Skoro postanowienie, o którym mowa w art. 679 § 3 k.p.c., jest postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, to jego wydanie spełnia przesłankę z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
sędzia
Anna Sokołowska
sędzia (del.)
Wojciech Stachurski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do zgłoszenia nabycia spadku w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego po zmianie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie art. 679 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wpływa na krąg spadkobierców lub wielkość ich udziałów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z dziedziczeniem i terminami, które może mieć praktyczne znaczenie dla wielu osób. Wyjaśnia, jak zmiana postanowienia sądu wpływa na obowiązki podatkowe.
“Zmiana w postanowieniu o spadku otwiera nowe drzwi do zwolnienia podatkowego – kluczowa interpretacja NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.