Orzeczenie · 2024-03-14

III FSK 3434/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-03-14
NSApodatkoweŚredniansa
NIPewidencja podatnikówpodatnikwspółwłasnośćobowiązek ewidencyjnyprawo podatkoweNSAskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania identyfikatora podatkowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (ustawa o NIP) poprzez błędną wykładnię, która doprowadziła do uznania, że współwłaściciele budynku nie mogą być podmiotem podlegającym obowiązkowi ewidencyjnemu. Skarżąca wniosła również o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym zgodności z prawem UE zaniechania uregulowania statusu podatnika grupy osób powiązanych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że przepis art. 2 ustawy o NIP literalnie określa podmioty podlegające obowiązkowi ewidencyjnemu, a skarżący podmiot nie mieścił się w tym katalogu. NSA nie podzielił argumentacji skarżącej, że przepis ten nie wyczerpuje wszystkich możliwości. Sąd wskazał również, że nie było podstaw do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym, gdyż skarżący nie posiada takiego uprawnienia, a stanowisko organów podatkowych nie stoi w sprzeczności z prawem wspólnotowym. Sąd przypomniał, że zgodnie z dyrektywami UE, podatnikiem jest każda osoba prowadząca samodzielnie działalność gospodarczą, a współwłaściciele nieruchomości nie są ograniczeni w prowadzeniu działalności, mogąc np. zawrzeć umowę spółki cywilnej. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o NIP dotyczących obowiązku ewidencyjnego, w szczególności w kontekście podmiotów nieposiadających osobowości prawnej i nieprowadzących działalności w formie spółki cywilnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji współwłaścicieli budynku, którzy nie są podatnikami w rozumieniu ustawy o NIP.

Zagadnienia prawne (2)

Czy współwłaściciele budynku, którzy nie posiadają osobowości prawnej i nie prowadzą działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej, mogą być uznani za podmiot podlegający obowiązkowi ewidencyjnemu w rozumieniu ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, współwłaściciele budynku, którzy nie spełniają definicji podatnika, płatnika podatku lub płatnika składek ubezpieczeniowych, nie podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu w rozumieniu ustawy o NIP.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 2 ustawy o NIP wyczerpująco określa podmioty podlegające obowiązkowi ewidencyjnemu. Skarżący podmiot, jako współwłaściciel budynku, nie mieścił się w tym katalogu, a jego struktura organizacyjno-prawna nie pozwalała na przypisanie mu statusu podatnika.

Czy zaniechanie uregulowania w ustawodawstwie państwa członkowskiego statusu podatnika grupy osób powiązanych finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie stoi w sprzeczności z art. 11 Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej?

Odpowiedź sądu

Nie, stanowisko organów podatkowych nie stoi w sprzeczności z prawem wspólnotowym. Współwłaściciele nieruchomości nie podlegają ograniczeniu w prowadzeniu działalności gospodarczej, a mogą ją prowadzić np. w formie spółki cywilnej.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do definicji podatnika i działalności gospodarczej zawartych w dyrektywach UE, wskazując, że współwłaściciele mogą prowadzić działalność gospodarczą w innej formie prawnej, co nie stanowi ograniczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Warszawie w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania identyfikatora podatkowego.

Przepisy (3)

Główne

u.o.NIP art. 2 § 1, 2 i 3

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Przepis ten wyczerpująco określa podmioty podlegające obowiązkowi ewidencyjnemu. Tylko podmioty spełniające kryteria określone w tym przepisie (podatnicy, płatnicy podatków, płatnicy składek ubezpieczeniowych) podlegają obowiązkowi posiadania NIP.

u.o.NIP

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Dz.U. 2017 poz 869

Pomocnicze

u.o.NIP art. 3a

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Numerem identyfikacji podatkowej nie mogą posługiwać się inne podmioty, niż te o których mowa w art. 2 ustawy o NIP.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący podmiot nie spełnia definicji podatnika, płatnika podatku lub płatnika składek ubezpieczeniowych w rozumieniu art. 2 ustawy o NIP. • Przepis art. 2 ustawy o NIP wyczerpująco określa podmioty podlegające obowiązkowi ewidencyjnemu. • Stanowisko organów podatkowych nie stoi w sprzeczności z prawem wspólnotowym.

Odrzucone argumenty

Współwłaściciele budynku mogą być podmiotem podlegającym obowiązkowi ewidencyjnemu. • Zaniechanie uregulowania statusu podatnika grupy osób powiązanych narusza prawo UE.

Godne uwagi sformułowania

Czytając ten przepis literalnie należy przyjąć, że każdy podmiot, który należy do jednej z ww. kategorii, jest obowiązany do złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego. • Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela argumentacji skargi kasacyjnej, że powyższy przepis wyczerpująco odnosi się wyłącznie do podmiotów, które podlegają obowiązkowi zgłoszeniu. • Współwłaściciele nieruchomości nie podlegają ograniczeniu w prowadzeniu działalności gospodarczej, w każdej bowiem chwili mogą zawrzeć umowę spółki cywilnej i tę formę prawną wykorzystać do prowadzenia działalności w oczekiwanym przez siebie zakresie.

Skład orzekający

Anna Juszczyk-Wiśniewska

członek

Bogusław Dauter

przewodniczący sprawozdawca

Dominik Gajewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o NIP dotyczących obowiązku ewidencyjnego, w szczególności w kontekście podmiotów nieposiadających osobowości prawnej i nieprowadzących działalności w formie spółki cywilnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłaścicieli budynku, którzy nie są podatnikami w rozumieniu ustawy o NIP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego - obowiązku ewidencyjnego i definicji podatnika, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców. Jednakże, brak nietypowych faktów czy przełomowej interpretacji obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Kto musi mieć NIP? NSA wyjaśnia obowiązek ewidencyjny współwłaścicieli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst