III FSK 343/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Głównym przedmiotem sporu była kwalifikacja pisma skarżącego z dnia 6 listopada 2023 r. – czy było to pismo stanowiące zarzuty w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu należności (u.w.p.), czy też wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Sąd pierwszej instancji, a następnie NSA, zgodnie uznali, że treść pisma, w tym jego tytuł i przywołane przepisy, jednoznacznie wskazywały na zamiar skarżącego wniesienia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a nie zarzutów. NSA podkreślił, że w przypadku egzekucji prowadzonych na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego wystawionego przez państwo członkowskie UE (w tym przypadku Niemcy), polskie organy egzekucyjne nie są właściwe do merytorycznej oceny zasadności należności. Zgodnie z art. 33 § 3 u.p.e.a. i art. 14 Dyrektywy 2010/24/UE, wszelkie zarzuty dotyczące takiej należności powinny być kierowane do właściwego organu państwa wnioskującego. Polskie organy mają jedynie funkcję wykonawczą. NSA uznał, że pismo skarżącego powinno zostać zwrócone na podstawie art. 17a u.p.e.a. z pouczeniem o właściwości organu państwa członkowskiego. Choć organ egzekucyjny nie wydał odrębnego postanowienia o zwrocie, to w uzasadnieniu postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania zawarł stosowne pouczenie, co uznał za wystarczające i nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wzajemnej pomocy w egzekucji administracyjnej należności z państw UE, w szczególności rozróżnienie między wnioskiem o zawieszenie postępowania a zarzutami w kontekście jednolitego tytułu wykonawczego oraz kompetencji organów krajowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji transgranicznej na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego UE, gdzie polskie organy działają jako organy wykonawcze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pismo strony wniesione w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego UE, zatytułowane jako "wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego" i odwołujące się do przepisów o zawieszeniu, powinno być traktowane jako zarzuty w rozumieniu przepisów u.p.e.a. i u.w.p., skutkujące zawieszeniem postępowania z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo takie należy traktować jako wniosek o zawieszenie postępowania, a nie zarzuty. W przypadku jednolitego tytułu wykonawczego UE, polskie organy nie są właściwe do merytorycznej oceny zasadności należności, a zarzuty powinny być kierowane do organu państwa wnioskującego.
Uzasadnienie
O charakterze pisma procesowego decyduje jego treść, a nie nazwa. Analiza treści pisma skarżącego jednoznacznie wskazywała na zamiar uzyskania czasowego wstrzymania egzekucji. Ponadto, przepisy dotyczące zarzutów (art. 33 u.p.e.a.) nie mają zastosowania do postępowań prowadzonych na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego UE, gdzie właściwość organu polskiego jest ograniczona do wykonania, a wszelkie spory dotyczące zasadności należności należą do kompetencji państwa wnioskującego.
Czy brak wydania przez organ egzekucyjny odrębnego postanowienia o zwrocie pisma, które powinno być traktowane jako zarzuty, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ w uzasadnieniu postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawarł pouczenie o właściwym trybie wnoszenia zarzutów do organu państwa wnioskującego, co realizuje funkcję informacyjną.
Uzasadnienie
Zaniechanie wydania odrębnego postanowienia o zwrocie pisma na podstawie art. 17a u.p.e.a. ma charakter wyłącznie formalny i nie wpływa na wynik sprawy, jeśli strona została prawidłowo poinformowana o właściwym trybie postępowania w uzasadnieniu innego postanowienia. Informacja ta jest wystarczająca do zrozumienia właściwego trybu dalszego działania.
Czy organy egzekucyjne naruszyły zasadę zaufania do władzy publicznej i obowiązek informowania stron, prowadząc postępowanie egzekucyjne na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego UE bez należytego poinformowania skarżącego o skutkach zgłoszenia sporu co do wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ w uzasadnieniu postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego jednoznacznie poinformował stronę o braku właściwości organu polskiego do oceny zasadności obowiązku i konieczności kierowania zarzutów do organu państwa członkowskiego.
Uzasadnienie
Informacja zawarta w uzasadnieniu postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wskazująca na właściwy tryb postępowania w przypadku transgranicznej egzekucji, jest wystarczająca i zgodna z przepisami prawa unijnego i krajowego, nie naruszając zasady zaufania ani obowiązku informowania.
Przepisy (22)
Główne
u.p.e.a. art. 17a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zwrot podania, gdy organem właściwym jest organ państwa członkowskiego lub trzeciego, wraz z pouczeniem.
u.p.e.a. art. 33 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Do należności wynikających z tytułu wykonawczego wystawionego przez państwo członkowskie nie stosuje się przepisów o zarzutach; zobowiązany winien kierować podania do właściwych organów państwa występującego.
u.p.e.a. art. 35 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa w przypadku wniesienia zarzutów. (Nie dotyczy w tym przypadku).
u.p.e.a. art. 56 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania stron.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek udzielania informacji.
u.p.e.a. art. 18 § pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy o zarzutach nie stosuje się do należności z tytułu jednolitego tytułu wykonawczego państwa członkowskiego.
u.p.e.a. art. 33 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy o zarzutach nie stosuje się do należności z tytułu jednolitego tytułu wykonawczego państwa członkowskiego.
u.p.e.a. art. 56 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 57 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 58
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
u.w.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, ceł i innych należności pieniężnych
u.w.p. art. 46
Ustawa o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, ceł i innych należności pieniężnych
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym.
u.w.p. art. 79 § ust. 1
Ustawa o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, ceł i innych należności pieniężnych
Postępowanie organu egzekucyjnego w przypadku sporu co do należności.
u.w.p. art. 79 § ust. 2
Ustawa o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, ceł i innych należności pieniężnych
Postępowanie organu egzekucyjnego w przypadku sporu co do należności.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo skarżącego z dnia 6 listopada 2023 r. należy traktować jako wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a nie zarzuty w rozumieniu przepisów. • W przypadku jednolitego tytułu wykonawczego UE, polskie organy egzekucyjne nie są właściwe do merytorycznej oceny zasadności należności, a zarzuty powinny być kierowane do organu państwa wnioskującego. • Brak wydania odrębnego postanowienia o zwrocie pisma nie stanowi naruszenia mającego istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli strona została prawidłowo poinformowana o właściwym trybie postępowania w uzasadnieniu innego postanowienia. • Organy egzekucyjne nie naruszyły zasady zaufania do władzy publicznej ani obowiązku informowania, udzielając stronie jasnych informacji o właściwym trybie postępowania w kontekście transgranicznej egzekucji.
Odrzucone argumenty
Pismo skarżącego z dnia 6 listopada 2023 r. powinno być traktowane jako zarzuty w rozumieniu przepisów u.p.e.a. i u.w.p., skutkujące zawieszeniem postępowania z mocy prawa. • Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 56 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania. • Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a. i art. 4 ust. 1 u.w.p. poprzez pominięcie obowiązku zawieszenia postępowania z mocy prawa z chwilą wniesienia zarzutów. • Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 17a u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że niewydanie postanowienia o zwrocie pisma nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. • Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i 9 k.p.a., art. 18 pkt 2 u.p.e.a. i art. 4 u.w.p. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady zaufania i obowiązku informowania. • Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadne pominięcie dokumentów świadczących o intencji skarżącego wniesienia zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
O charakterze i przedmiocie pisma procesowego decyduje jego treść, a nie nazwa. • W przypadku jednolitego tytułu wykonawczego wystawionego przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, zastosowanie znajduje art. 33 § 3 u.p.e.a., który expressis verbis wyłącza stosowanie przepisów § 1 i 2 tego artykułu. • Polskie organy pełnią jedynie funkcję organów wykonawczych i nie są uprawnione do merytorycznej kontroli zasadności wierzytelności. • Zaniechanie wydania odrębnego postanowienia miało charakter wyłącznie formalny i nie mogło wpłynąć na wynik postępowania. • Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie miało charakter transgraniczny i było prowadzone w ramach współpracy administracyjnej opartej na zasadzie wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi.
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
sprawozdawca
Anna Dalkowska
przewodniczący
Dominik Gajewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wzajemnej pomocy w egzekucji administracyjnej należności z państw UE, w szczególności rozróżnienie między wnioskiem o zawieszenie postępowania a zarzutami w kontekście jednolitego tytułu wykonawczego oraz kompetencji organów krajowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji transgranicznej na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego UE, gdzie polskie organy działają jako organy wykonawcze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych zagadnień transgranicznej egzekucji administracyjnej i interpretacji przepisów UE, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i podatkowym. Pokazuje praktyczne aspekty współpracy między państwami członkowskimi.
“Egzekucja z Niemiec w Polsce: Czy polski sąd może badać zasadność długu z UE?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.