III FSK 3379/21

III FSK 3379/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Gajewski
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I SA/Kr 1258/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-01-23
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 3 pkt 1 i 2, art. 14b § 1, art. 14b § 3, art. 14p
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1258/19, w sprawie ze skargi M. B. [...] na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 września 2019 r., nr 0111-KDIB2-3.4017.16.2019.2.KK, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie pisemnej interpretacji w przedmiocie opłaty egzekucyjnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 23 stycznia 2020 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1258/19 ze skargi A. B. – Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. (dalej także jako: skarżący) na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej także jako: DKIS lub organ interpretacyjny) z dnia 9 września 2019 r., nr 0111-KDIB2-3.4017.16.2019.2.KK, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji prawa podatkowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej także jako: Sąd pierwszej instancji, WSA) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 31 lipca 2019 r. oraz zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 200 zł.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Postanowieniem z 31 lipca 2019 r., znak 0111-KDIB2-3.4017.16.2019.1.AD, organ interpretacyjny odmówił wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej skarżącemu, który we wniosku z 5 lipca 2019 r. (data wpływu), zadał pytanie "Czy wszystkie opłaty egzekucyjne pobrane lub ściągnięte po dniu 1 stycznia 2019 r. stały się daninami publicznoprawnymi, o których mowa w art. 149 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych, które w myśl art. 149 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego powinny być odprowadzone na rachunek organu podatkowego, czy też przepisy art. 149 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych są stosowane jedynie do tych opłat, które zostały pobrane w sprawach wszczętych po dniu 1 stycznia 2019 r.". W postanowieniu tym organ wskazał, że rozstrzygnięcie nie miałoby charakteru interpretacji indywidualnej korzystającej z ochrony prawnej wynikającej z przepisów Ordynacji podatkowej, gdyż przedmiotem wniosku była kwestia niedotycząca skutków materialnoprawnych w sferze zobowiązań podatkowych skarżącego ani jego innych obowiązków wynikających z prawa podatkowego. Zakres żądania skarżącego nie dotyczył kwestii odnoszących się bezpośrednio do sfery jego odpowiedzialności podatkowej (obowiązku podatkowego, zobowiązania podatkowego).
Skarżący od powyższego rozstrzygnięcia złożył zażalenie datowane na 7 sierpnia 2019 r. Postanowieniem z 9 września 2019 r., nr 0111-KDIB2-3.4017.16.2019.2.KK, DKIS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazywał m.in., że przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego może być ocena prawna danego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego dotyczącego wnioskodawcy (zainteresowanego) na gruncie przepisów prawa podatkowego. Organ wydający interpretację rozstrzyga czy zainteresowany prawidłowo ocenia kwestię wpływu zaistnienia opisanej sytuacji faktycznej na obowiązki i uprawnienia wynikające z unormowań prawa podatkowego. Ocena stanowiska wnioskodawcy i wydanie interpretacji indywidualnej możliwe są wyłącznie wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego. Organ interpretacyjny wskazywał, że sama kwestia czy dana ustawa jest czy nie jest przepisem prawa podatkowego nie może być przedmiotem interpretacji. Zdaniem organu dla wydania interpretacji konieczne jest spełnienie przesłanki statusu zainteresowanego, a zastosowanie się do niej ma spełniać funkcję gwarancyjną ochronną. Znaczenie prawne indywidualnych interpretacji prawa podatkowego sprowadza się przede wszystkim do możliwości zrealizowania i wykorzystania związanej z nimi ochrony prawnej, ale skorzystanie z niej możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy dotyczy ona przepisów adresowanych do wnioskodawcy (zainteresowanego), zawierających normy wskazujące na obowiązek bądź prawo zachowania się zainteresowanego w określony przez ustawodawcę sposób. Zakres i sposób realizacji ochrony prawnej odnosi się przy tym wyłącznie do interpretacji przepisów materialnego prawa podatkowego, co prowadzi do wniosku, że zakres przedmiotowy omawianej instytucji nie obejmuje przepisów o innym charakterze (np. przepisów proceduralnych). Organ interpretacyjny zaznaczył, że nie ma możliwości uzyskania interpretacji indywidualnej dotyczącej innych przepisów niż przepisy prawa podatkowego. W jego ocenie indywidualną sprawą zainteresowanego nie jest każde zagadnienie, które go w jakiś sposób dotyczy lub z jakichś względów interesuje. Podmiot ubiegający się o wydanie interpretacji musi się legitymować określonym interesem prawnym w jej uzyskaniu, a jej wydanie musi być uzasadnione określona normą materialnego prawa podatkowego dotyczącą wnioskodawcy. Ponadto wydanie interpretacji uzależnione jest od możliwości oceny stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, a organ nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń faktycznych w drodze postępowania dowodowego. Organ wskazał, że funkcja ochronna interpretacji nie może być zachowana, jeżeli treść sformułowanego przez wnioskodawcę we wniosku pytania, które wyznacza zakres tego wniosku, nie odnosiła się do potencjalnych uprawnień lub obowiązków wnoszącego wniosek. Tym samym, zdaniem DKIS, przedmiotem interpretacji nie może być samo rozstrzygnięcie co do charakteru opłaty egzekucyjnej. Dla oceny czy dany podmiot posiada status zainteresowanego w wydaniu interpretacji konieczne jest uwzględnienie materii wniosku i charakteru związku danego zagadnienia z osobą wnioskodawcy. Jeżeli wnioskodawca tego związku nie przedstawi, będzie to oznaczało, że nie przysługuje mu przymiot zainteresowanego. Zdaniem DKIS, skarżący, który zwraca się z pytaniem w kwestii rozstrzygnięcia czy określone i opisane we wniosku opłaty egzekucyjne stanowiąc dochód budżetu państwa w myśl ustawy o komornikach sądowych oraz ich ewentualnego odprowadzenia na rachunek organu podatkowego, wystąpił o interpretację przepisów innych niż odnoszących się wprost do sfery zobowiązań podatkowych lub z pytaniem dotyczącym przepisów o charakterze proceduralnym. Oznacza to, że nie jest zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. Zakres żądania nie dotyczy bowiem kwestii odnoszących się bezpośrednio do sfery odpowiedzialności podatkowej skarżącego, a zadane przez niego pytanie sprawia, że interpretacja nie spełniłaby swojej funkcji ochronnej, gdyż zarówno zastosowanie się do takiej interpretacji, jak i ewentualna jej zmiana, nie wpłynęłaby na jego zobowiązania/obowiązki podatkowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, natomiast w odpowiedzi na skargę DKIS wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Uzasadniając wyrok, Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że po dniu 1 stycznia 2019 r. po stronie komornika zaistniał obowiązek pobierania lub ściągania od dłużników niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, czyli uzyskanych opłat egzekucyjnych, a komornikowi przysługuje prawo do potrącenia z uzyskanych opłat egzekucyjnych prowizji, która stanowić będzie jego przychód. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wobec tego problemu ze stanowiskiem organu nie można się zgodzić. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że DKIS zawęził, zredukował rozumienie sformułowania "interpretacje przepisów prawa podatkowego" jedynie do interpretacji "ustaw podatkowych" w znaczeniu wynikającym z art. 3 pkt 2 O.p. Umknęło organowi, że stosownie do art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej ilekroć jest mowa o ustawach podatkowych, należy przez to rozumieć ustawy dotyczące podatków, ale również opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych z uwzględnieniem art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji przyjął, że opłata egzekucyjna z art. 149 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych stanowi należność budżetową o charakterze publicznoprawnym. Sąd pierwszej instancji zaznaczył również, że organ niewłaściwie zinterpretował pojęcie "zainteresowanego" w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. Skarżącego należało uznać za "zainteresowanego", gdyż komornik sądowy jest płatnikiem opłaty egzekucyjnej, która jest niepodatkową należnością budżetową. Zdaniem WSA, skarżący był zainteresowany w uzyskaniu stanowiska organu, gdyż pozytywna odpowiedź skutkowałaby poddaniem pobieranych przez niego opłat egzekucyjnych rygorom przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2019 r., a zatem odnosiłaby się do sfery praw i obowiązków komornika występującego w roli płatnika, jak również do zakresu jego ewentualnej odpowiedzialności.
Od wyroku WSA skargę kasacyjną wniósł organ interpretacyjny zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając Sądowi pierwszej instancji na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów:
- art. 14b § 1 w zw. z art. 14p w zw. z art. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.) zwanej dalej: "O.p." poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez WSA w Krakowie, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy wnioskodawca jako komornik będący płatnikiem opłaty egzekucyjnej pełniącej funkcję daniny publicznej jest osobą zainteresowaną w rozumieniu art. 14b § 1 O.p., uprawnioną do złożenia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, a tym samym ma interes prawny w uzyskaniu interpretacji indywidualnej oraz w konsekwencji powyższego niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów w tej sprawie,
- art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.) oraz w zw. z art. 149 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 771 z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez WSA w Krakowie, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy przepisy ustawy o komornikach sądowych w części, w jakiej dotyczą opłaty egzekucyjnej stanowiącej niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym są przepisami podatkowymi w rozumieniu art. 14b § 1 O.p., a co za tym idzie mogą stanowić przedmiot indywidualnej interpretacji oraz w konsekwencji powyższego niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów w tej sprawie.
Autor skargi kasacyjnej wskazał również na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. na naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 151 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h w zw. z art. 14b § 1 w zw. z art. 14p oraz art. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.), zwanej dalej: "O.p.", polegające na uwzględnieniu skargi i uchyleniu postanowienia organu z dnia 9 września 2019 r. i poprzedzającego je postanowienia organu z dnia 31 lipca 2019 r., wskutek uprzedniego błędnego uznania przez WSA w Krakowie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajdzie zastosowania przepis art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., z tego względu, iż nie zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego spełniającej funkcję ochronną, o których mowa w tym przepisie, lecz istnieją podstawy do rozpoznania wniosku skarżącego i wydania interpretacji indywidualnej, wobec dokonania przez organ błędnej wykładni przepisów art. 14b § 1 w zw. z art. 14p w zw. z art. 3 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz w zw. z art. 149 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, bowiem w ocenie Sądu pierwszej instancji:
▪ skarżącego jako komornika będącego płatnikiem opłaty egzekucyjnej należy uznać za zainteresowanego w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. w uzyskaniu stanowiska organu interpretacyjnego, uprawnionego do złożenia wniosku w tym przedmiocie, a co za tym idzie organ dokonał w tym kontekście niewłaściwej (rozszerzającej) interpretacji pojęcia "zainteresowany";
▪ żądanie wydania interpretacji mieści się w zakresie przedmiotowym interpretacji indywidualnej, który stanowią przepisy prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 1 i pkt 2 O.p., tj. przepisy ustaw podatkowych dotyczące niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym w postaci opłat egzekucyjnych, które odnoszą się do praw i obowiązków komornika jako płatnika związanych z pełnioną przez niego funkcją oraz zakresu jego odpowiedzialności, a co za tym idzie organ dokonał w tym kontekście zawężającej interpretacji pojęcia "interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego", które zredukował jedynie do interpretacji "ustaw podatkowych" w znaczeniu wynikającym z art. 3 pkt 2 O.p., pomijając treść art. 3 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 8 O.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. wydane przez sąd rozstrzygnięcie, a w konsekwencji bezpodstawne obciążenie organu jako strony przegrywającej sprawę kosztami postępowania sądowego.
Skarżący wskazywał, że naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby nie powyższe uchybienia proceduralne zapadłoby całkowicie odmienne od wydanego przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcie, gdyż skarga skarżącego podlegałaby oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., skutkiem czego byłoby zachowanie mocy wiążącej przez wydane postanowienia organu. Zdaniem organu w niniejszej sprawie zachodziła przeszkoda do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, co uzasadniało zastosowanie przepisu art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. oraz odmowę wszczęcia postępowania i wydania interpretacji, bowiem wnioskodawca nie jest osobą uprawnioną do żądania wydania interpretacji indywidualnej, o której mowa w art. 14b § 1 O.p., gdyż nie posiada statusu osoby zainteresowanej uzyskaniem interpretacji, a przedmiot wniosku o wydanie interpretacji wykracza poza zakres przedmiotowy instytucji interpretacji indywidualnej określony w art. 14b § 1 O.p., gdyż nie dotyczy kwestii odnoszących się bezpośrednio do sfery odpowiedzialności podatkowej podatnika, lecz uprawnień organów podatkowych, co oznacza, że wydana w takich okolicznościach interpretacja w zakresie problemu, którego dotyczy zapytanie skarżącego nie rozstrzygałaby o skutkach podatkowych opisanego we wniosku stanu faktycznego. Nie można zatem zgodzić się z Sądem pierwszej instancji co do tego, że organ przyjął rozszerzającą wykładnię pojęcia "przyczyn odmowy wszczęcia postępowania w sprawach dotyczących wydania interpretacji indywidualnej" oraz dokonał niewłaściwej interpretacji pojęcia "zainteresowany" i "przepisy prawa podatkowego" w świetle art. 14b § 1 O.p., a także iż zastosowanie przepisu art. 165a § 1 O.p. przez organ było w tych okolicznościach pochopne.
Pełnomocnik skarżącego wnosił o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia WSA w Krakowie, rozpoznanie skargi skarżącego i jej oddalenie; ewentualnie, jeżeli NSA uzna, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu; a także o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Skarżący nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną i nie zajął stanowiska w tym przedmiocie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sprawa poddana kontroli kasacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże się z ustaleniem czy Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, uchylając zaskarżone postanowienie tego organu oraz poprzedzające je postanowienie o odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku komornika sądowego o wydanie interpretacji indywidualnej. Sedno sporu wiąże się zaś z rozstrzygnięciem dwóch kwestii problemowych:
- charakteru prawnego opłaty egzekucyjnej ściąganej w toku postępowania wszczętego i niezakończonego przed dniem 1 stycznia 2019 r., w kontekście treści art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych oraz art. 283 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych (obie weszły w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., a w razie potwierdzenia, że regulacje dotyczące tych opłat, w realiach wskazanego we wniosku stany faktycznego, uznane mogą być za "przepisy prawa podatkowego" w rozumieniu art. 14b § 1 O.p.,
- ustaleniem czy wnioskodawca może zostać uznany za "zainteresowanego", o którym mowa w art. 14b § 1 O.p.
Obowiązująca do końca 2018 r. ustawa o komornikach sądowych i egzekucji stanowiła, że komornik sądowy pobiera opłaty egzekucyjne i wymieniała oraz opisywała rodzaje opłat egzekucyjnych. W obowiązującym wówczas stanie prawnym opłata egzekucyjna stanowiła w całości wynagrodzenie komornika. Sytuacja uległa zmianie z dniem 1 stycznia 2019 r. Stosownie do art. 149 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych opłata egzekucyjna stała się niepodatkową należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym. Istotne znaczenie ma także art. 149 ust. 2 u.k.s., w świetle którego uzyskane opłaty egzekucyjne, po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego komornika, stanowią dochód budżetu państwa i podlegają przekazaniu na rachunek, o którym mowa w art. 196 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm.), urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii, w terminie do 5. dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym zostały uzyskane.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że opłata egzekucyjna, stając się z dniem 1 stycznia 2019 r. daniną publicznoprawną, o której mowa w art. 217 Konstytucji RP, jest zarazem podatkiem w rozumieniu art. 3 pkt 3 lit. c) O.p. Przepis ten do podatków zalicza "opłaty oraz niepodatkowe należności budżetowe". Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że organowi umknęło, iż stosownie do art. 3 pkt 1 O.p. ilekroć jest mowa o ustawach podatkowych, należy przez to rozumieć ustawy dotyczące podatków, ale również opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, z uwzględnieniem art. 3 pkt 8 O.p. W konsekwencji art. 149 oraz 150 u.k.s. należy zaliczyć również do przepisów podatkowych, o których mowa w art. 14b ust. 1 O.p. Zgodnie z tym unormowaniem Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Wątpliwości sygnalizowane przez wnioskodawcę dotyczyły w istocie znaczenia i wpływu regulacji intertemporalnych zawartych w art. 52 u.k.k. oraz 283 ust. 1 u.k.s. na charakter egzekwowanej przez niego opłaty egzekucyjnej. W przypadku bowiem uznania, że mają do niej zastosowanie przepisy art. 149 i 150 u.k.s., komornik staje się de facto płatnikiem daniny publicznoprawnej w postaci opłaty egzekucyjnej, po potrąceniu przysługującego mu na podstawie art. 150 u.k.s. wynagrodzenia prowizyjnego. Niezależnie od nałożonego na niego obowiązku w tym zakresie, i wynikającej zeń odpowiedzialności, na komorniku ciążą również obowiązki informacyjne.
W ocenie NSA regulacje art. 149, 150 oraz 283 ust. 1 u.k.s. mają charakter przepisów prawa materialnego. Zapewne ten kontekst zadecydował o tym, że przepisy te zostały ujęte w ustawie o komornikach sądowych, a nie – o kosztach komorniczych. Ta ostatnia ustawa określa wysokość kosztów komorniczych i zasady ich ponoszenia oraz tryb postępowania w sprawach dotyczących tych kosztów (art. 1). Z kolei art. 52 u.k.k. reguluje, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis ten ma zatem charakter procesowy. Nie odnosi się do art. 149 i 150 u.k.s., normujących charakter prawny opłaty egzekucyjnej. Istotne znaczenie ma natomiast ustalenie czy kwestie temporalne związane ze stosowaniem tychże przepisów w sposób autonomiczny reguluje art. 283 ust. 1 u.k.s.
Interpretacja podatkowa, stosownie do art. 14b § 1 O.p., wydawana jest na wniosek zainteresowanego w jego indywidualnej sprawie. Wystąpienie o interpretację podmiotu zainteresowanego winno wiązać się z jego możliwą odpowiedzialnością podatkową (bądź tworzonej spółki, oddziału, przedstawicielstwa) albo poszukiwaniem ochrony prawnej w związku z wolą zastosowania się do otrzymanej interpretacji (por. K. Teszner [w:] R. Dowgier, L. Etel, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, W. Stachurski, T. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz, t. I, Warszawa 2022, s. 290).
Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaprezentowane we wniosku o wydanie interpretacji wątpliwości Skarżącego dotyczyły tego, jakie przepisy stosować do opłat należnych w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2019 r. Zmiana przepisów spowodowała to, że o ile przed 1 stycznia 2019 r. opłaty te stanowiły w całości dochód komornika, o tyle po tej dacie stanowią one niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, z której komornik potrąca swoje wynagrodzenie prowizyjne. Reszta uzyskanej opłaty, po potrąceniu, stanowi dochód budżetu państwa i podlega przekazaniu na określony rachunek prowadzony przez urząd skarbowy. Zadane we wniosku pytanie, powiązane z przedstawionym stanem faktycznym, wiąże się w istocie z ustaleniem czy skarżący (wnioskodawca) posiadał status płatnika daniny publicznej. Wbrew zatem stanowisku wnoszącego skargę kasacyjną, jednoznaczna wypowiedź zawarta w indywidualnej interpretacji zapewni stronie stosowną ochronę. W konsekwencji uznać należy, że wnioskodawca spełnia kryteria "zainteresowanego", o czym mowa w art. 14b § 1 O.p. Zadaniem organu interpretacyjnego będzie zaś rozstrzygnięcie, czy w świetle art. 149 ust. 1-3 związku z art. 283 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych, daninami publicznymi są jedynie opłaty egzekucyjne pobierane na podstawie ustawy o kosztach komorniczych, a nie są nimi opłaty egzekucyjne pobierane od 1 stycznia 2019 r. na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o kosztach sądowych i egzekucji, czy też od 1 stycznia 2019 r. daninami publicznymi stały się wszystkie pobierane od tego dnia opłaty egzekucyjne, w tym również na podstawie cyt. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji.
Nie dostrzegając by Sąd pierwszej instancji naruszył wskazane w podstawach kasacyjnych przepisy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
s. K. Winiarski s. W. Stachurski s. D. Gajewski