III FSK 337/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że elementy studni głębinowej (pompa, wodomierz) nie powinny być automatycznie traktowane jako część budowli podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości po zmianie przepisów Prawa budowlanego w 2015 r.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości elementów studni głębinowej, takich jak pompa i wodomierz. Skarżący kwestionował zaliczenie tych elementów do podstawy opodatkowania. Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro instalacje te umożliwiają użytkowanie studni, powinny być opodatkowane. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując, że po zmianie przepisów Prawa budowlanego w 2015 r. nie można automatycznie traktować takich instalacji jako części budowli, a należy badać ich charakter i powiązania w kontekście nowych regulacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. Spór dotyczył opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą, w tym elementów studni głębinowej (pompa, wodomierz). Skarżący podnosił, że nie jest właścicielem budynku wybudowanego na dzierżawionym gruncie przez inny podmiot, a także kwestionował zaliczenie do podstawy opodatkowania elementów studni, które nie są elementami budowlanymi. Sąd pierwszej instancji uznał, że poddzierżawa gruntu nie wpływa na podmiotowość prawnopodatkową skarżącego w zakresie budynku, a instalacje w studni, umożliwiające jej użytkowanie, powinny być opodatkowane. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zgodził się z WSA co do statusu skarżącego jako podatnika, jednakże uznał za zasadne zarzuty dotyczące opodatkowania elementów studni. NSA podkreślił, że po nowelizacji Prawa budowlanego w 2015 r. definicja obiektu budowlanego uległa zmianie, rezygnując z kryterium 'całości techniczno-użytkowej'. Sąd wskazał, że nie można automatycznie przyjmować, iż instalacje takie jak pompa czy wodomierz stanowią część budowli podlegającą opodatkowaniu, a należy indywidualnie ocenić ich charakter i powiązania w świetle nowych przepisów. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie można automatycznie traktować tych elementów jako części budowli podlegającej opodatkowaniu. Należy indywidualnie ocenić ich charakter i powiązania w kontekście aktualnych przepisów Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że po zmianie definicji obiektu budowlanego w Prawie budowlanym w 2015 r. zrezygnowano z kryterium 'całości techniczno-użytkowej'. W związku z tym nie można a priori zakładać, że instalacje takie jak pompa czy wodomierz stanowią część budowli, a należy badać ich powiązania i charakter w odniesieniu do konkretnego obiektu budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (30)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Niewłaściwe zastosowanie przez WSA, polegające na uznaniu, że przepisy znajdują zastosowanie do opodatkowania elementów niebędących urządzeniami wymienionymi w prawie budowlanym jako budowle.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Niewłaściwe zastosowanie przez WSA, polegające na uznaniu, że przepisy znajdują zastosowanie do opodatkowania elementów niebędących urządzeniami wymienionymi w prawie budowlanym jako budowle.
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Kluczowy przepis dotyczący definicji budowli, którego interpretacja była przedmiotem sporu.
p.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego, która uległa zmianie w 2015 r. i była kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy.
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Niewłaściwe zastosowanie przez WSA, polegające na przyjęciu, że przepis ten znajduje zastosowanie do skarżącego i uznaniu go za podatnika podatku od nieruchomości od powierzchni budynku wybudowanego przez inny podmiot.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 120
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 121 § par. 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 124
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 175 § § 3 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
O.p. art. 2a
Ustawa Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
O.p. art. 120
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa interpretacja przepisów Prawa budowlanego i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez WSA w zakresie opodatkowania elementów studni głębinowej (pompa, wodomierz) po zmianach z 2015 r.
Odrzucone argumenty
Status skarżącego jako podatnika podatku od nieruchomości od budynku wybudowanego na dzierżawionym gruncie przez inny podmiot.
Godne uwagi sformułowania
nie można automatycznie przyjmować, iż częścią obiektu budowlanego, jakim jest studnia, wchodzą wszystkie instalacje zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem w tym wodomierz i pompa głębinowa po zmianach w przepisach prawa, jakie zostały dokonane z dniem 28 czerwca 2015 r. kiedy to ustawodawca zmienił kształt normatywny definicji obiektu budowlanego, co powoduje określone konsekwencje w sposobie rozumienia tej kategorii pojęciowej w obszarze prawa podatkowego, w tym dla zakresu pojęciowego budowli.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
członek
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli i instalacji, zwłaszcza w kontekście zmian w Prawie budowlanym po 2015 r."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i technicznej związanej ze studnią głębinową i jej elementami, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnego stanu faktycznego i prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i jego interpretacji w kontekście zmian prawnych, co jest istotne dla wielu podatników i profesjonalistów. Wyjaśnia, jak zmieniające się przepisy wpływają na opodatkowanie.
“Czy pompa w studni to już budowla? NSA wyjaśnia, jak zmiany w prawie budowlanym wpłynęły na podatek od nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 35 396 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 337/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-05-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Olesińska Dominik Gajewski /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Sokołowska Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Wr 374/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2021-09-22 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2014 poz 849 art. 1 a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 120 , art. 121 par. 1, art. 124 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, Protokolant asystent sędziego Jakub Witan, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt I SA/Wr 374/20 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu z dnia 29 stycznia 2020 r., nr SKO 4121/1530/2019 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu na rzecz J. P. kwotę 2431 (słownie: dwa tysiące czterysta trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA, Sąd I instancji) wyrokiem z 22 września 2021 r. sygn. akt I SA/Wr 374/20 oddalił skargę J. P. (dalej: skarżący, strona) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: organ odwoławczy, SKO) z 29 stycznia 2020 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. SKO w Wałbrzychu wydało decyzję w dniu 29 stycznia 2020 r., którą utrzymana została w mocy decyzja Burmistrza Miasta [...] (dalej: organ I instancji, Burmistrz) z 15 listopada 2019 r., dotycząca łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. W przedmiot opodatkowania z decyzji Burmistrza weszły: grunty rolne, pozostałe grunty, grunty związane z działalnością gospodarczą - dzierżawione od Gminy Miejskiej [...], budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą. W stanie faktycznym stwierdzono m.in., że część dzierżawionych gruntów została poddzierżawiona innemu podmiotowi - J., jak również poddzierżawca wybudował na poddzierżawionym gruncie budynek. Zdaniem Organu I instancji te okoliczności nie spowodowały jednak, że podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu poddzierżawionego gruntu oraz budynku wybudowanego przez poddzierżawcę przestała być strona. Wobec prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej przy opodatkowaniu części przedmiotów opodatkowania zastosowano najwyższą stawkę opodatkowania. Tym samym łączny wymiar podatku wyniósł w decyzji organu I instancji: 35.396,00 zł, a na wymiar złożyły się: grunty związane z działalnością gospodarczą - 21.828,14 zł; grunty pozostałe - 722,39 zł; grunty rolne - 162,00 zł; budynek wybudowany przez podmiot poddzierżawiający grunt od Strony - 7.625,63 zł; budowle (studnia głębinowa wraz z podłączoną instalacją wodociągową i elektroenergetyczna do ujęcia wód podziemnych w celu doprowadzenia wody do budynku i terenu działki; biologiczna oczyszczalnia ścieków oraz przyłącza i urządzenia wodne do oczyszczania i odprowadzania oczyszczonych ścieków; sieci uzbrojenia terenu w zakresie sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej; utwardzenie działki gruntowej kostką betonową (ścieżki chodniki), otwarty zbiornik p/poż.) - 5.057,78 zł. Od decyzji Burmistrza strona skarżąca wniosła odwołanie, a SKO w wyniku przeprowadzenia postępowania w drugiej instancji, podzielając rozliczenie z decyzji pierwszoinstancyjnej utrzymało ją w mocy. Z takim stanowiskiem nie zgodził się skarżący, składając skargę do Sądu a tym samym, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza. Złożony został również wniosek o przeprowadzenie w oparciu o art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci: faktury VAT nr [...] z dnia 21 listopada 2014 r., obejmującej montaż pompy głębinowej, głowicy studni oraz wodomierza studziennego w studni głębinowej, na okoliczność ujęcia w podstawie opodatkowania przez organy podatkowe elementów budowli - studni głębinowej - nie będących elementami budowlanymi, a tym samym zawyżenie podstawy opodatkowania. W uzasadnieniu skargi akcentowano okoliczność, iż to nie strona skarżąca wybudowała budynek na gruncie gminy [...] lecz spółka z o.o., albowiem pozwolenie na budowę budynku zostało przeniesione ze skarżącego na spółkę i ta spółka uzyskała ostateczne pozwolenie na użytkowanie budynku. Zdaniem skarżącego nie jest on ani właścicielem, ani posiadaczem budynku skoro wzniósł go inny podmiot. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie Sąd dopuścił zaoferowany przez skarżącego dowód z faktury VAT nr [...] z 21 listopada 2014 r. Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podzielił wskazanych w skardze zarzutów, jak również nie dostrzegł innych naruszeń przepisów, które zobowiązywałyby do uchylenia zaskarżonej decyzji. Spór w niniejszej sprawie dotyczył dwóch zagadnień: pierwsze, czy poddzierżawa spółce z o.o. dzierżawionego przez stronę gruntu gminnego ma wpływ na podmiotowość prawnopodatkową strony w podatku od nieruchomości z tytułu poddzierżawionego gruntu i wybudowanego na nim przez spółkę z o.o. budynku. Drugi aspekt sporu odnosi się do opodatkowania podatkiem od nieruchomości zamontowanych w studni elementów: pompy głębinowej, głowicy studni oraz wodomierza studziennego. Sąd nie dostrzegł by postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją obarczone było wadami wskazywanymi w treści skargi lub by doszło do innych naruszeń przepisów prawa, mogących mieć wpływ na wynika postępowania. Dokonana ocena zebranego materiału dowodowego według WSA, odpowiada zasadzie swobodnej oceny dowodów, a sam materiał dowodowy i sposób jego pozyskania ma charakter odpowiadający zasadom: legalizmu (art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – dalej: O.p.), otwartego katalogu środków dowodowych (art. 180 § 1 O.p.) i zupełności materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p). Skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z 22 września 2021 r. sygn. akt I SA/Wr 374/20, złożył pełnomocnik skarżącego, na podstawie art. 173 § 1 w związku z art. 175 § 3 pkt 1 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), zaskarżając go całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu zarzucono naruszenie i oparto skargę kasacyjną na następujących podstawach prawnych: art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj. art. 1 a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r, poz. 8489 ze zm.) - dalej jako u.p.o.l. - poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na uznaniu, że wskazane przepisy znajdują zastosowanie do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przedmiotów nie będących urządzeniami wymienionymi ekspresis verbis w prawie budowlanym jako budowle tj. do elementów niebudowlanych (pompy głębinowej oraz wodomierza) wchodzących w skład budowli (studni głębinowej) , co spowodowało zawyżenie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości; art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) - dalej jako o.p., poprzez niezastosowanie w niniejszej sprawie zasady in dubio pro tributario wynikającej z tych przepisów, zgodnie z którą w przypadku wystąpienia niedających się usunąć wątpliwości organy podatkowe rozstrzygają na korzyść podatnika polegających na uwzględnieniu w podstawie opodatkowania studni głębinowej również elementów nie budowlanych tej studni; art. 2 i art. 217 art. 190. ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez dokonanie wykładni wbrew zasadzie poprawnej legislacji oraz zasadzie określoności regulacji podatkowych, jak również pominięcie, orzeczenia interpretacyjnego Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt P 33/09 polegających na uwzględnieniu w podstawie opodatkowania studni głębinowej również elementów nie budowlanych tej studni; art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wskazany przepis znajduje zastosowanie do skarżącego i uznaniu go za podatnika podatku od nieruchomości od powierzchni budynku, który został wybudowany przez inny podmiot na dzierżawionym gruncie; mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a. oraz w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) polegającego na : dokonaniu niewłaściwej oceny zgodności decyzji organu podatkowego z prawem przez błędne przyjęcie, iż skarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p. - polegającym na braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, dokonaniu oceny materiału dowodowego z naruszeniem zasad swobodnej oceny materiału dowodowego skutkującego uznaniem, że skarżący jest posiadaczem budynku , który został wybudowany przez inny podmiot oraz, że wszystkie elementy w studni głębinowej (nawet te nie będące elementami budowlanymi), stanowią podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości; dokonaniu niewłaściwej oceny zgodności decyzji organu podatkowego z prawem przez błędne przyjęcie, iż skarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 124 w związku z art. 210 § 4 o.p. w związku z art. 1a, art. 2 i art. 3 u.p.o.l. - polegającym na błędnym uzasadnieniu prawnym skarżonej decyzji i uznaniem za obiekt budowlany studni głębinowej wraz z całą infrastrukturą ( w tym pompy głębinowej i wodomierza), co doprowadziło do zawyżenia podstawy opodatkowania. Zatem według skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalając skargę postąpił wbrew dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. Sąd powinien był, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) tej ustawy, skargę uwzględnić i uchylić skarżoną decyzję, ponieważ organ podatkowy, który ją wydał, naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do postanowień art. 176 w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie w całości orzeczenia WSA we Wrocławiu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów procesowych w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego - według norm przepisanych. Stosownie do postanowień art. 176 § 2 p.p.s.a. złożono wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, iż nie podziela wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów odnoszących się do statusu skarżącego jako podatnika. W tym względzie prawidłowe jest stanowisko sądu I instancji. Bezspornie podatnikiem jest podmiot, którego posiadanie wynika z umowy zawartej z gminą. Statusu takiego nie posiada podmiot uzyskujący dalsze posiadanie zależne. Poddzierżawa spółce z o.o. dzierżawionego przez skarżącego gruntu gminnego ma wpływ na podmiotowość prawnopodatkową w podatku od nieruchomości z tytułu wybudowanego na nim przez spółkę z o.o. budynku. Budynek wybudowany na poddzierżawionym gruncie przez poddzierżawcę – spółkę z o.o. ze względu na zasadę superficies solo cedit – stanowi część gruntu, a więc dzieli również jego podatkowoprawną kwalifikację, jeśli chodzi o podmiot objęty obowiązkiem podatkowym. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadnione uznał zarzuty naruszenia art. 1a ust 1 pkt 2 u.p.o.l. przez opodatkowanie podatkiem od nieruchomości zamontowanych w studni elementów: pompy głębinowej, głowicy studni oraz wodomierza studziennego. Zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., przez budowlę rozumie się obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Z kolei definicję obiektu budowlanego odnajdujemy w treści w art. art. 3 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) w brzmieniu obwiązującym w okresie objętym zaskarżona decyzją, a więc przy obiekcie budowlanym: "należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych". Zdaniem Sądu I instancji ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje opodatkowanie budynku, budowli, obiektu małej architektury rozumianych na gruncie Prawa budowlanego jako obiektu budowlanego, obejmującego również instalacje zapewniające możliwość użytkowania poszczególnych kategorii obiektów budowlanych zgodnie z ich przeznaczeniem i dla których to instalacji brak jest warunku wzniesienia przy użyciu wyrobów budowlanych. Dlatego też Sąd I instancji wskazał głowicę, pompę i licznik jako niewątpliwie umożliwiające w ogóle użytkowanie tej budowli - studni głębinowej, jako ujęcia wody. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż z punktu widzenia istoty rozpoznawanej sprawy należy odwołać się do zmian w przepisach prawa, jakie zostały dokonane z dniem 28 czerwca 2015 r. kiedy to ustawodawca zmienił kształt normatywny definicji obiektu budowalnego, co powoduje określone konsekwencje w sposobie rozumienia tej kategorii pojęciowej w obszarze prawa podatkowego, w tym dla zakresu pojęciowego budowli. W poprzednim stanie prawnym określenie obiektu budowlanego było osobno przyporządkowane do budynku, budowli i obiektu małej architektury, gdzie w przypadku budynku i budowli ustawodawca wskazywał dodatkowe cechy definicyjne. Obiektem budowlanym była zatem budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 1 lit. b p.b.). Wskazanie bezpośrednio w określeniu tego obiektu budowlanego całości techniczno-użytkowej oznaczało, że cecha ta służyła do jego prawnopodatkowej identyfikacji. Zmiana w zakresie definicji obiektu budowlanego jaka dokonała się z dniem 28 czerwca 2015 r., oznacza, że ustawodawca zrezygnował z tej cechy jaką jest całość techniczno-użytkowa dla identyfikacji budowli jako obiektu budowalnego. W obecnym stanie prawnym kluczowe z punktu widzenia obiektu budowlanego staje się zatem wskazanie konkretnego obiektu, który jest tak identyfikowany wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (por. wyrok NSA z 5 września 2023 r. sygn. akt III FSK 295/23, publik. CBOSA). Kluczowe dla kwalifikacji danej instalacji jako części obiektu budowalnego pozostają względy prawne, a nie same uwarunkowania techniczne. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, iż przepis ustawy podatkowej w zakresie definiowania pojęcia obiektu budowlanego odsyła do przepisów - ustawy Prawo budowalne. Zatem zawarte w tej ustawie definicje mają istotne znacznie dla zakresu opodatkowania. Z tego względu powiązania obiektu budowlanego z instalacjami, które zapewniają możliwość użytkowania danego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, należy w odniesieniu do danego obiektu budowlanego badać i ustalać. Niemniej Sąd I instancji ograniczył zakres badania do ustalenia, czy instalacje zapewniają możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględniając definicję obiektu budowlanego - wskazania konkretnej budowli wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jej użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, należy dokonać w konkretnym przypadku, w odniesieniu do poszczególnych obiektów. Co prawda w ramach definicji obiektu budowlanego mogą zachodzić określone powiązania o charakterze technicznym i użytkowym, jednak nie należy ich a priori przyjmować z punktu widzenia spełnienia kryterium całości, skoro ta cecha nie została wprowadzona przez ustawodawcę w obecnym stanie prawnym (od 28 czerwca 2015 r.). W świetle aktualnej treści definicji obiektu budowlanego, powiązania o charakterze technicznym i użytkowym mają znaczenie przy kwalifikacji obiektu budowlanego będącego budowlą z konsekwencją dla przedmiotu opodatkowania, chociaż – jak zauważył NSA w wyroku z 20 marca 2023 r. sygn. III FSK 617/22 – nie można ich zakładać ani ujmować ich z punktu widzenia cechy (kryterium) całości. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 26 stycznia 2022 r., III FSK 2124/21, III FSK 2135/21 i III FSK 2136/21 stwierdził, że jeden przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowić może tylko to, co wchodzi w skład tego przedmiotu materialnego i nie może być od niego odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego lub odłączanego. Sąd ten wyjaśnił, że związane jest to z występowaniem tzw. rzeczy złożonych, które składają się z większej lub mniejszej liczby części, zwanych składowymi. W odniesieniu do instalacji złożonych z większej ilości obiektów jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który odróżnia połączenie odrębnych przedmiotów materialnych (w tym również rzeczy złożonych) w jeden ciąg technologiczny (produkcyjny). Zdaniem NSA, jeżeli poszczególne pod względem fizycznym obiekty są wykorzystywane do osiągnięcia konkretnego celu gospodarczego i z tego powodu zostały funkcjonalnie połączone, nie można tworzyć z ich sumy jednego przedmiotu opodatkowania, w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.p.o.l. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do wyodrębnienia przedmiotu opodatkowania, nie ze względu na jego fizyczne właściwości, lecz z uwagi na połączenia techniczno – użytkowe odnoszące się do przesłanki funkcjonalności, co jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2022 r. III FSK 2136/21, wyrok NSA z 26 stycznia 2022 r., sygn. akt III FSK 2124/21, publik. CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że powiązania obiektu budowlanego z instalacjami, które zapewniają możliwość użytkowania danego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, należy w odniesieniu do danego obiektu budowlanego badać i ustalać. Natomiast Sąd I instancji przyjął automatycznie, dając temu wyraz w treści uzasadnienia, iż każdorazowo, w skład obiektu budowlanego będącego budynkiem albo budowlą albo obiektem małej architektury wchodzą instalacje jako część takiego obiektu, pod warunkiem, że zapewniają możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Sąd ten wskazał, iż wymienione w fakturze: głowica, pompa i wodomierz zdaniem Sądu umożliwiają w ogóle użytkowanie tej budowli - studni głębinowej, jako ujęcia wody (pobór wody i opomiarowanie poboru). W wyniku dokonanej od 28 czerwca 2015 r. nowelizacji zawężono możliwości uznania za odrębny przedmiot opodatkowania jedynie instalacji zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 29 września 2021 r., sygn. akt: III FPS1/21 jednoznacznie wskazał, że dokonana z dniem 28 czerwca 2015 r. zmiana brzmienia art 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane miała charakter normatywny. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił znaczenie różnicy pomiędzy "starym" sformułowaniem tj. "związku techniczno-użytkowego" a "nowym" - pojęcia "budowli wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość korzystania z obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem". Nie ulega wątpliwości że zwrot legislacyjny "całość techniczno-użytkowa wraz z instalacjami i urządzeniami" nie pokrywa się z obowiązującym obecnie określeniem "budowla wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość korzystania z obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuprawnione jest, jak uczynił to Sąd I instancji, automatyczne przyjęcie, iż częścią obiektu budowalnego, jakim jest studnia, wchodzą wszystkie instalacje zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem w tym wodomierz i pompa głębinowa. Sąd I instancji powinien, porównując dotychczasowe i nowe brzmienie definicji legalnej obiektu budowlanego ocenić czy instalacja ta (pompa i wodomierz) nie stanowią części obiektu budowalnego, gdyż nie stanowią jednorodnej całości, lecz składają się z wielu obiektów. Innymi słowy Sąd I instancji był obowiązany rozważyć, czy w stanie prawnym od 28 czerwca 2015 r. nie mamy do czynienia z ciągiem technologicznym. Bez znaczenia jest przy tym argumentacja, iż wykonanie instalacji zostało rozliczone w jednej transakcji, udokumentowanej wskazaną w uzasadnieniu wyroku fakturą obejmującą montaż pompy głębinowej, głowicy oraz wodomierza studziennego w studni głębinowej. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości zaskarżony wyrok. W toku ponownego rozpoznania sprawy należy uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu, a następnie dokonać powtórnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, mając na względzie dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l w zw. z art. art. 3 pkt 1 Prawa budowalnego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 uchylił zaskarżony wyrok. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. SNSA Jolanta Sokołowska SNSA Dominik Gajewski SWSA(del.) Agnieszka Olesińska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI