Orzeczenie · 2025-06-18

III FSK 329/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-18
NSApodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnapodatkiskarga kasacyjnapostępowanie karnefałszerstwo fakturzawieszenie postępowaniadopuszczalność egzekucjiNSA

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Łodzi, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Łodzi w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a., argumentując, że sąd powinien był zawiesić postępowanie ze względu na toczące się postępowanie karne dotyczące podrobienia faktur, które mogły stanowić podstawę zobowiązania podatkowego. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące braku wszechstronnego rozpoznania sprawy przez organ i WSA oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty są niezasadne. Sąd wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne ma charakter formalny i organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności decyzji podatkowej ani autentyczności faktur. Podkreślono, że postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowego zapadają w sprawach dotyczących decyzji wymiarowych, a nie w sprawach dotyczących postanowień o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. NSA uznał również, że WSA prawidłowo ocenił, iż brak było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż ewentualne ustalenia w sprawie karnej nie mają bezpośredniego wpływu na postępowanie egzekucyjne i ocenę jego dopuszczalności. Sąd wskazał, że organy egzekucyjne nie badają prawidłowości decyzji ostatecznej będącej podstawą tytułu wykonawczego. Odnosząc się do zarzutu braku wszechstronnego rozpoznania sprawy, NSA stwierdził, że organy podatkowe badały przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, które mają charakter formalny. Sąd podkreślił, że organy egzekucyjne nie badają prawidłowości decyzji ostatecznej, będącej podstawą tytułu wykonawczego. Zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. również uznano za niezasadny, ponieważ decyzja, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze, nie została uchylona. NSA odniósł się także do wniosków dowodowych skarżącego, w tym wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa, wskazując, że sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie może dokonywać ustaleń mających wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności, nie zaś nowego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Okoliczności dotyczące sfałszowania podpisów na protokole z przesłuchania nie były podnoszone na wcześniejszych etapach postępowania, a postępowanie kasacyjne nie jest właściwe do czynienia nowych ustaleń faktycznych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie braku podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji toczącego się postępowania karnego dotyczącego podrobienia dokumentów stanowiących podstawę zobowiązania podatkowego. Potwierdzenie formalnego charakteru postępowania egzekucyjnego i ograniczeń organów egzekucyjnych w badaniu merytorycznej zasadności decyzji podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karne dotyczyło podrobienia faktur, a postępowanie administracyjne dotyczyło egzekucji świadczeń pieniężnych. Ograniczenia sądu administracyjnego w prowadzeniu postępowania dowodowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie egzekucyjne w sytuacji, gdy toczy się postępowanie karne dotyczące podrobienia faktur stanowiących podstawę zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie miał podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ ewentualne ustalenia w sprawie karnej nie mają bezpośredniego wpływu na postępowanie egzekucyjne i ocenę jego dopuszczalności.

Uzasadnienie

Postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowego zapadają w sprawach dotyczących decyzji wymiarowych, a nie w sprawach dotyczących postanowień o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne ma charakter formalny i nie jest właściwe do badania merytorycznej zasadności decyzji podatkowej ani autentyczności faktur.

Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności decyzji podatkowej lub autentyczności faktur stanowiących podstawę tytułu wykonawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym ani prawidłowości decyzji ostatecznej, będącej podstawą tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Organy egzekucyjne badają z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie są uprawnione do badania merytorycznej zasadności decyzji podatkowej ani autentyczności faktur. Ich zadaniem jest egzekwowanie obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego.

Czy brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego grafologa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi naruszenie przepisów postępowania, jeśli dowód ten nie był niezbędny do ustalenia stanu faktycznego sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego grafologa nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, jeśli dowód ten nie był niezbędny do ustalenia stanu faktycznego sprawy i pojawił się dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie może dokonywać ustaleń mających wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności. Nie może prowadzić do nowego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej ani kontynuować postępowania dowodowego prowadzonego przez organy, gdyż w takim przypadku powinien uchylić zaskarżony akt lub czynność. Okoliczności te nie były podnoszone na wcześniejszych etapach postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną K. B. od wyroku WSA w Łodzi z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 752/23.

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 197

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i nie zawieszanie postępowania administracyjnego z uwagi na toczące się postępowanie karne dotyczące podrobienia faktur. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi, pomimo wskazywania na brak wszechstronnego rozpoznania sprawy w zakresie podrobienia faktur. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy istniała przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi na decyzję Dyrektora pomimo naruszenia przez ten Organ przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy - art. 120, art. 122, art. 180 par. 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 197 i art. 210 § 4 o.p., poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób prowadzący do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a mianowicie nieprzeprowadzenie dowodu w postaci opinii biegłego grafologa.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie egzekucyjne ma charakter formalny i nie jest właściwe do badania merytorycznej zasadności decyzji podatkowej ani autentyczności faktur. • Organy egzekucyjne nie badają prawidłowości decyzji ostatecznej, będącej podstawą tytułu wykonawczego. • Sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie może dokonywać ustaleń mających wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności.

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

przewodniczący

Krzysztof Przasnyski

członek

Sławomir Presnarowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji toczącego się postępowania karnego dotyczącego podrobienia dokumentów stanowiących podstawę zobowiązania podatkowego. Potwierdzenie formalnego charakteru postępowania egzekucyjnego i ograniczeń organów egzekucyjnych w badaniu merytorycznej zasadności decyzji podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karne dotyczyło podrobienia faktur, a postępowanie administracyjne dotyczyło egzekucji świadczeń pieniężnych. Ograniczenia sądu administracyjnego w prowadzeniu postępowania dowodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, jakim jest wpływ toczącego się postępowania karnego na postępowanie administracyjne. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego i egzekucyjnego.

Egzekucja podatkowa a postępowanie karne: Czy sąd musi czekać na wyrok karny?

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst