III FSK 325/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-11
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościmiejsca postojowehala garażowadziałalność gospodarczastawka podatkuustawa o podatkach i opłatach lokalnychNSAspółka

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości miejsc postojowych w hali garażowej, uznając je za związane z działalnością gospodarczą.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości miejsc postojowych w hali garażowej, które spółka nabyła jako odrębne nieruchomości. Spółka argumentowała, że miejsca te nie są związane z jej działalnością gospodarczą. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko organów i sądu pierwszej instancji, że miejsca postojowe stanowiące odrębny przedmiot własności i będące w posiadaniu spółki prowadzącej działalność deweloperską i handlową nieruchomościami, są związane z tą działalnością i podlegają wyższej stawce podatku.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki I. sp.k. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 2017 r. Spór koncentrował się na opodatkowaniu miejsc postojowych w hali garażowej, które spółka nabyła jako odrębne nieruchomości. Spółka zarzucała błędną wykładnię przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, twierdząc, że kryterium posiadania przez przedsiębiorcę nie jest wystarczające do zastosowania wyższej stawki podatku, a miejsca postojowe nie są związane z jej działalnością gospodarczą. NSA oddalił skargę kasacyjną, opierając się na uchwale siedmiu sędziów NSA z 2012 r. oraz orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i NSA. Sąd uznał, że wyodrębnione prawnie lokale garażowe, stanowiące odrębny przedmiot opodatkowania, nie podlegają stawkom dla budynków mieszkalnych, a w przypadku spółki prowadzącej działalność deweloperską i handlową nieruchomościami, miejsca postojowe były ściśle związane z tą działalnością, nawet jeśli nie były faktycznie zajęte na jej prowadzenie. Sąd podkreślił, że związek z działalnością gospodarczą jest szerszy niż samo zajęcie i obejmuje również potencjalne wykorzystanie lub powiązanie funkcjonalne z przedsiębiorstwem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, miejsca postojowe stanowiące odrębny przedmiot własności i będące w posiadaniu spółki prowadzącej działalność gospodarczą, są związane z tą działalnością, nawet jeśli nie są faktycznie zajęte na jej prowadzenie.

Uzasadnienie

NSA oparł się na uchwale siedmiu sędziów NSA z 2012 r. oraz orzecznictwie TK i NSA, które wskazują, że związek nieruchomości z działalnością gospodarczą jest pojęciem szerszym niż samo zajęcie i obejmuje również potencjalne wykorzystanie lub powiązanie funkcjonalne. W przypadku spółki deweloperskiej i handlującej nieruchomościami, miejsca postojowe były traktowane jako 'towar handlowy' i ściśle powiązane z jej działalnością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to te będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z pewnymi wyłączeniami. Kluczowe jest istnienie faktycznego lub potencjalnego związku z prowadzoną działalnością.

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Określa stawkę podatku od nieruchomości dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części.

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2 lit. e

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 1a § ust. 2a

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Prawo budowlane art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

k.c. art. 551

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię kryterium posiadania jako jedynego uzasadniającego zastosowanie najwyższej stawki podatku od nieruchomości dla gruntu, budynku lub budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. poprzez zastosowanie najwyższej stawki podatku dla miejsc postojowych w halach garażowych, które nie pozostają w związku z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą. Naruszenie zasady praworządności (art. 2, art. 84 Konstytucji RP, art. 120, 121, 122, 187 Ordynacji podatkowej) poprzez zastosowanie argumentów funkcjonalnych i celowościowych skutkujących zwiększeniem obciążeń podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

jedynym kryterium uzasadniającym zastosowanie najwyższej stawki podatku od nieruchomości właściwej dla gruntu, budynku lub budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, jest kryterium posiadania miejsca postojowe w halach garażowych nie pozostają w związku z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą związek, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., nie został wywiedziony z samego jedynie faktu posiadania przez skarżącą jako przedsiębiorcę przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie są wykorzystywane i nie mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej związek nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej, oprócz samego posiadania tej rzeczy przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu nieruchomości w działalności gospodarczej tego podmiotu związanie gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. jest pojęciem szerszym od pojęcia 'zajęcie (gruntu) na prowadzenie działalności gospodarczej'

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Przasnyski

członek

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'związku z działalnością gospodarczą' dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości wyodrębnionych lokali garażowych, zwłaszcza w kontekście spółek deweloperskich i handlujących nieruchomościami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2025 r. (wpływ wyroku TK SK 23/19). Konieczność analizy faktycznego związku nieruchomości z działalnością gospodarczą w każdej indywidualnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania garaży i miejsc postojowych, a także interpretacji kluczowych przepisów podatkowych w kontekście działalności gospodarczej. Wyrok NSA odnosi się do ważnych orzeczeń TK.

Garaż w cenie mieszkania? NSA rozstrzyga, kiedy zapłacisz wyższy podatek od nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 325/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Przasnyski
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wr 127/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-09-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1452
art. 1 a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit b;
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 2383
art.120, art.121, art.187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant Luiza Wyszomierska, po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. sp.k. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 127/23 w sprawie ze skargi I. sp.k. z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2022 r. nr SKO 4011/596/22 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
Zaskarżonym wyrokiem z 7 września 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 127/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę I. sp.k. z siedzibą we W. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 17 listopada 2022 r., nr SKO 4011/596/22 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik, na podstawie przepisu art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), zaskarżył wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. naruszenie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1452 ze zm. w dalej: u.p.o.l.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie przez WSA we Wrocławiu oraz organy obu instancji, że jedynym kryterium uzasadniającym zastosowanie najwyższej stawki podatku od nieruchomości właściwej dla gruntu, budynku lub budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, jest kryterium posiadania, podczas gdy prawidłowe jego rozumienie oraz wykładnia prokonstytucyjna wskazują na możliwość zastosowania podatku od nieruchomości we wskazanej stawce, o ile występuje faktyczny lub potencjalny związek gruntu lub budynku z prowadzeniem działalności gospodarczej;
2. naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. poprzez zastosowanie wobec nieruchomości skarżącej opodatkowania według najwyższej stawki podatku, właściwej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, części dla wyodrębnionych lokali skarżącej (miejsc parkingowych), w sytuacji gdy miejsca postojowe w halach garażowych nie pozostają w związku z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą;
3. naruszenie zasady praworządności, wyrażonej w art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji RP i art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. poz. 60 ze zm., dalej: o.p.) poprzez zastosowanie argumentów funkcjonalnych i celowościowych skutkujących zwiększeniem powinności daninowych podatnika.
Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej wniósł o:
– uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu,
– zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a., kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne.
Spór w sprawie dotyczy prawidłowości opodatkowania podatkiem od nieruchomości miejsc postojowych w halach garażowych stanowiących odrębny przedmiot własności jako nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a zatem z zastosowaniem stawki podatku określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l.
Rozstrzygając to zagadnienie w pierwszej kolejności należy poruszyć kwestię sposobu opodatkowania garaży wielostanowiskowych znajdujących się w budynkach mieszkalnych, które to garaże zostały wyodrębnione jako odrębne nieruchomości (przedmioty opodatkowania u.p.o.l.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. W świetle art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od budynków lub ich części: (a) mieszkalnych - 0,51 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, (b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 17,31 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, (c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 8,06 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, (d) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń - 4,27 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, (e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 5,78 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d,
budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania (art. 1a ust. 2a).
Kluczowe znaczenie w sprawie ma uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11. W uchwale tej stwierdzono, że: "W świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy". W uzasadnieniu uchwały zwrócono uwagę na przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości i wskazano, że na podstawie art. 3 ust. 4 w zw. z art. 3 ust. 5 u.p.o.l. nieruchomość lokalowa uznana została za odrębny przedmiot opodatkowania. Odrębność ta (od innych części budynku) pozwala na różne opodatkowanie, w zależności od charakteru lokalu, który może być mieszkalny, pozostały, bądź przeznaczony na działalność gospodarczą. W konsekwencji lokal, stanowiący odrębny przedmiot własności, stanowi odrębny od innych części budynku przedmiot opodatkowania. Odnosząc się zaś bezpośrednio do opodatkowania garażu usytuowanego w budynku NSA wywiódł, że garaż może stanowić pomieszczenie przynależne do samodzielnego lokalu mieszkalnego, albo może stanowić odrębną własność lokalową. W pierwszej z tych sytuacji, nie będzie stanowił odrębnego od samodzielnego lokalu mieszkalnego przedmiotu opodatkowania. Będzie zatem podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny. Dotyczy to wszystkich tych sytuacji, w których nie wyodrębniono prawnie własności lokalowej np. miejsce postojowe w hali garażowej z podziałem quoad usum. W sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalnym przeznaczeniu, stanowiący odrębną nieruchomość i odrębny przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku lub jego części (mieszkalnego bądź pozostałego). Podlega zatem odrębnemu od budynku lub jego części opodatkowaniu.
Jak zasadnie wskazano w wyroku NSA z 14 kwietnia 2023 r., III FSK 1907/21, obecny kształt regulacji prawnych nie pozwala na zastosowanie do kategorii przedmiotów opodatkowania jaką stanowią wyodrębnione prawnie lokale garażowe stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych. Jedynie lokale garażowe niestanowiące odrębnej nieruchomości (wyodrębnione tylko fizycznie) mogą być objęte niższymi stawkami podatku. Stanowią one część składową lokalu mieszkalnego, a co za tym idzie - muszą być opodatkowane według tych samych stawek co lokal, do którego przynależą. Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., mogą być nie tylko "całe" budynki, ale również ich części. Jako część budynku należy traktować lokal. Wyodrębnienie lokalu w oparciu o przepisy ustawy o własności lokali powoduje, że mamy do czynienia z odrębną nieruchomością, a zatem i odrębnym od budynku przedmiotem opodatkowania. Taki samodzielny lokal garażowy ma charakter "niemieszkalny", nie może być zatem opodatkowany stawkami właściwymi dla budynków mieszkalnych. Podlega opodatkowaniu stawkami przewidzianymi dla budynków lub ich części pozostałych lub stawkami dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Naczelny Sąd Administracyjny miał na względzie, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 18 października 2023 r., sygn. akt SK 23/19 orzekł że: "Art. 1a ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 70): (-) w zakresie, w jakim umożliwiają, na potrzeby podatku od nieruchomości, uznanie wyodrębnionego garażu znajdującego się w budynku mieszkalnym, za część budynku o odmiennym niż mieszkalny charakterze, są niezgodne z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, (-) w zakresie, w jakim uzależniają zastosowanie odpowiednich stawek podatku od nieruchomości do znajdującego się w budynku mieszkalnym garażu od jego wyodrębnienia lub niewyodrębnienia jako przedmiotu odrębnej własności, przez co do znajdującego się w budynku mieszkalnym garażu wielostanowiskowego stanowiącego przedmiot odrębnej własności, zastosowanie ma stawka określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a nie stawka określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy, są niezgodne z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji.". Jednocześnie w tej samej sentencji w pkt II Trybunał Konstytucyjny uznał: "1. Przepisy wymienione w części I, w zakresach tam wskazanych, tracą moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2024 r.".
Tym samym, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że przepisy, których niekonstytucyjności ww. wyrok dotyczy przestaną obowiązywać od 1 stycznia 2025 r. Konsekwentnie organy podatkowe były uprawnione do stosowania przepisów art. 1a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2, w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i e) u.p.o.l. w ich obowiązującym brzmieniu i zgodnie z przywołaną powyżej uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11. Treść przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie miała więc wpływu na sytuację prawnopodatkową skarżącej.
Z zastrzeżeniem, że ww. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2012 r. dotyczyła garażu nienależącego do podmiotu gospodarczego i niezwiązanego z działalnością gospodarczą właściciela - zapadła na kanwie indywidualnej sprawy podatników - osób fizycznych, koresponduje ona z rozstrzygnięciami organów w niniejszej sprawie. W analizowanej sprawie garaż wielostanowiskowy znajdujący się w budynku mieszkalnym, z odrębną od budynku księgą wieczystą, zasadnie nie został opodatkowany stawką właściwą budynkowi mieszkalnemu, w którym się znajduje, lecz zastosowano wobec niego - jako do nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą spółki - stawkę określoną w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l.
Wbrew argumentacji spółki związek, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., nie został wywiedziony z samego jedynie faktu posiadania przez skarżącą jako przedsiębiorcę. Ustalając rozumienie pojęcia nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej uwzględniono orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W tym zakresie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 grudnia 2017 r., sygn. SK 13/15 uznał, że: "Art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1785 i 2141) rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
Następnie w wyroku z 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że: "Art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". W ocenie Trybunału, przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie są wykorzystywane i nie mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. TK uznał, że zastosowanie wyższej stawki podatkowej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l.) wyłącznie na podstawie kryterium posiadania danej nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą stanowi nieproporcjonalną ingerencję w prawo do własności tych podmiotów.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 898/21, związek nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej, oprócz samego posiadania tej rzeczy przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu nieruchomości w działalności gospodarczej tego podmiotu. Grunty, budynki i budowle, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, powinny zaś być uznane ze związane z tą działalnością. Z kolei w wyroku z 6 lipca 2023 r., sygn. akt III FSK 260/23 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że związanie gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. jest pojęciem szerszym od pojęcia "zajęcie (gruntu) na prowadzenie działalności gospodarczej", którym prawodawca posłużył się w art. 2 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b i c u.p.o.l. O ile zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej można uznać za równoznaczne ze związaniem tego gruntu z działalnością gospodarczą, o tyle związanie gruntu z działalnością gospodarczą nie musi oznaczać jego zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to, że dla wykazania istnienia związku nieruchomości z działalnością gospodarczą nie jest konieczne jego faktyczne wykorzystywanie (zajęcie) do prowadzenia działalności gospodarczej.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela też rozumienie zwrotu "związania z działalnością gospodarczą" przedstawione w wyroku z 18 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4061/21. W orzeczeniu tym stwierdzono, że: "Za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 2021 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm.), można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie: (1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ kodeksu cywilnego, w szczególności, gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub (2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub (3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: (-) są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo (-) mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. znaczeniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej.".
Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z Sądem pierwszej instancji, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organy prawidłowo zastosowały do spornych garaży najwyższą stawką podatkową. Jak bowiem ustalono, z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że przedmiotem działalności gospodarczej spółki jest realizacja projektów budowlanych, związanych ze wznoszeniem budynków, kupnem i sprzedażą nieruchomości na własny rachunek oraz wynajmem i zarządzaniem nieruchomościami. Spółka, w związku z prowadzonymi inwestycjami, zbywała określone lokale/garaże. W sytuacji zatem wyłącznego prowadzenia przez spółkę w 2017 r. działalności gospodarczej o określonym wskazanym profilu, garaże, czy inne lokale były związane z tym konkretnym rodzajem działalności. Związek ten był ścisły, albowiem wybudowanie, a następnie zbycie lokalu/garażu było istotą działalności prowadzonej przez spółkę. Skoro spółka dany lokal/garaż uważa za "towar handlowy", to znaczy, że co najmniej godzi się na to, że będzie on przedmiotem obrotu gospodarczego. W tym zakresie towar taki wykazuje związek z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w analizowanym przypadku nie miało znaczenia, czy sporna nieruchomość jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Stanowi ona bowiem odrębny od budynku mieszkalnego przedmiot opodatkowania, który podlega ocenie na podstawie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. pod względem związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Fakt, że skarżąca odmiennie ocenia materiał dowodowy i nie zgadza się z interpretacją przepisów prawa materialnego zaakceptowaną przez Sąd pierwszej instancji nie znaczy, że zostały naruszone wyliczone w skardze kasacyjnej: zasady konstytucyjne określone w art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji RP, czy też zasada legalizmu (art. 120 o.p.), zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.), zasada prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.) czy zasada zupełności materiału dowodowego (art. 187 § 1 o.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w zaskarżonym wyroku nie wyraził poglądu, że nieruchomość posiadana przez skarżącą (podatnika), bez względu na jej funkcje powinna być opodatkowana stawką podatkową właściwą dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. W świetle zaś przywołanego orzecznictwa, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, nieruchomości, które są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia tej działalności należy uznać za związane z działalnością gospodarczą.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a.
sędzia del. WSA Krzysztof Przasnyski sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Wojciech Stachurski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI