III FSK 318/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-08
NSApodatkoweŚredniansa
opłata miejscowawarunki klimatyczneprawo ochrony środowiskauchwała rady gminyrozstrzygnięcie nadzorczeNSAgminapodatki lokalne

NSA oddalił skargę kasacyjną gminy dotyczącą opłaty miejscowej, uznając, że gmina nie spełniała warunków klimatycznych do jej pobierania.

Gmina S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzającą nieważność uchwały rady miejskiej w sprawie opłaty miejscowej. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących opłaty miejscowej i prawa ochrony środowiska, twierdząc, że błędnie uznano niespełnienie przesłanki warunków klimatycznych. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko WSA i RIO, że gmina nie mogła pobierać opłaty miejscowej, ponieważ strefa, w której się znajduje, nie spełniała minimalnych warunków klimatycznych zgodnie z raportem GIOŚ.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wcześniej oddalił skargę gminy na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach. Uchwała RIO stwierdzała nieważność uchwały rady miejskiej w sprawie opłaty miejscowej. Gmina podnosiła, że WSA błędnie zinterpretował przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz prawa ochrony środowiska, uznając, że gmina nie spełniała przesłanki posiadania korzystnych warunków klimatycznych do pobierania opłaty miejscowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opłata miejscowa może być pobierana od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych lub wypoczynkowych w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne. Rada gminy ustala takie miejscowości, uwzględniając warunki określone w rozporządzeniu Rady Ministrów. Rozporządzenie to precyzuje, że minimalne warunki klimatyczne oznaczają m.in. zachowanie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi, określonych w przepisach o ochronie środowiska. NSA, opierając się na raporcie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska za 2021 r., stwierdził, że strefa, w której położona jest gmina, nie spełniała minimalnych warunków klimatycznych z powodu przekroczenia dopuszczalnych poziomów pyłu zawieszonego PM10, benzo(a)pirenu oraz pyłu zawieszonego PM2,5. W związku z tym, miasto S. nie było uprawnione do pobierania opłaty miejscowej. Sąd odrzucił argumenty gminy dotyczące możliwości ustalania jakości powietrza dla mniejszych jednostek terytorialnych niż cała strefa, podkreślając, że ocena jakości powietrza ma charakter roczny i dotyczy wyznaczonych stref. NSA uznał, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił ją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie może pobierać opłaty miejscowej, jeśli strefa, w której się znajduje, nie spełnia minimalnych warunków klimatycznych określonych w przepisach, nawet jeśli sama gmina mogłaby potencjalnie spełniać te warunki.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że ocena warunków klimatycznych dla pobierania opłaty miejscowej odnosi się do całej strefy, a nie do poszczególnych miejscowości w jej obrębie. Skoro strefa, do której należy gmina, nie spełniała wymogów dotyczących jakości powietrza, gmina nie była uprawniona do wprowadzenia opłaty miejscowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.o.l. art. 17 § ust. 1 i 5

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Rada gminy może wprowadzić opłatę miejscową od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach. Rada gminy ustala miejscowości odpowiadające warunkom określonym w przepisach wydanych na podstawie ust. 3 i 4.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową art. 2 § pkt 1

Za minimalne warunki klimatyczne uznaje się zachowanie na terenie strefy, o której mowa w art. 87 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi.

P.o.ś. art. 87 § ust. 1 i 2 pkt 3

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Ocena jakości powietrza dokonywana jest w strefach, którymi są aglomeracje, miasta lub pozostały obszar województwa. Strefy te są określone w załączniku do ustawy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Gmina S. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 17 ust. 1 i 5 u.p.o.l. w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. oraz art. 87 ust. 1 i 2 pkt 3 P.o.ś. poprzez niewłaściwą wykładnię, co doprowadziło do przyjęcia, iż opłata miejscowa została przyjęta z istotnymi naruszeniami prawa, gdyż Gmina S. nie spełniała przesłanki posiadania warunków klimatycznych koniecznych do pobierania opłaty miejscowej.

Godne uwagi sformułowania

strefa s. według raportu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska za 2021 r. nie spełnia minimalnych warunków klimatycznych i została zakwalifikowana do klasy C ze względu na przekroczenie pyłu zawieszonego PM 10, benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM 10 oraz pyłu zawieszonego PM 2,5, to miasto S. nie jest uprawnione do pobierania opłaty miejscowej. nie jest możliwe podzielnie strefy na mniejsze jednostki terytorialne, i w odniesieniu do tych jednostek odrębne ustalanie jakości powietrza.

Skład orzekający

Bogusław Woźniak

sprawozdawca

Mirella Łent

członek

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków klimatycznych niezbędnych do pobierania opłaty miejscowej oraz zasady oceny jakości powietrza w kontekście prawa ochrony środowiska."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy i oceny jakości powietrza w konkretnej strefie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie warunki klimatyczne są jednoznacznie spełnione lub gdy ocena jakości powietrza jest inna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem podatkowym i administracyjnym, ponieważ precyzuje warunki pobierania opłaty miejscowej i interpretuje przepisy dotyczące ochrony środowiska w tym kontekście.

Gmina straciła prawo do opłaty miejscowej przez zanieczyszczone powietrze.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 318/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /sprawozdawca/
Mirella Łent
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1099/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-10-12
Skarżony organ
Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1452
art. 17 ust. 1 i 5
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2556
art. 87 ust. 1 i 2 pkt 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, , po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1099/23 w sprawie ze skargi Gminy S. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z dnia 30 marca 2023 r. nr 158/IX/2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały rady miejskiej w sprawie opłaty miejscowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 12 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1099/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Gminy S. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z 30 marca 2023 r. nr 158/IX/2023 w przedmiocie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały rady miejskiej w sprawie opłaty miejscowej. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a."
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła Gmina S. zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła, w oparciu o przepis art. 174 P.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2022 r. poz.1452, dalej: "u.p.o.l.") w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz. U. nr 249, poz. 1851) oraz art. 87 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r., poz. 2556, dalej jako: "P.o.ś.) poprzez niewłaściwą wykładnię co doprowadziło do przyjęcia, iż opłata miejscowa została przyjęta z istotnymi naruszeniami prawa, gdyż Gmina S. nie spełniała przesłanki posiadania warunków klimatycznych koniecznych do pobierania opłaty miejscowej, a zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze było prawidłowe.
Mając na uwadze powyższe Gmina S. wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
2. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych,
3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddalaniu.
Gmina S. kwestionuje ocenę prawną Sądu I instancji, który zaaprobował uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z 30 marca 2023 r. stwierdzającą nieważność uchwały Rady Miejskiej w S. w sprawie opłaty miejscowej z powodu istotnego naruszenia art. 17 ust. 1 i 5 u.p.o.l. w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową oraz art. 87 ust. 1 i 2 pkt 3 P.o.ś, polegającego na ustaleniu oraz wprowadzeniu opłaty miejscowej w Mieście S. pomimo niespełnienia przesłanki posiadania warunków klimatycznych.
Należy zatem zauważyć, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy może wprowadzić opłatę miejscową. Opłatę miejscową pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych: 1) w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach, 2) w miejscowościach znajdujących się na obszarach, którym nadano status obszaru ochrony uzdrowiskowej na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1301 oraz z 2022 r. poz. 2185) - za każdą rozpoczętą dobę pobytu. Według art. 17 ust. 5 u.p.o.l. rada gminy ustala miejscowości odpowiadające warunkom określonym w przepisach wydanych na podstawie ust. 3 i 4, w których pobiera się opłatę miejscową.
Stosownie do art. 17 ust. 3 i 4 u.p.o.l. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa minimalne warunki, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową, uwzględniając zróżnicowanie warunków regionalnych i lokalnych. Rada Ministrów w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, określa warunki: 1) klimatyczne; 2) krajobrazowe; 3) umożliwiające pobyt osób w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych.
W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową. Według § 2 ust. 1 tego rozporządzenia za minimalne warunki klimatyczne, o których mowa w § 1 pkt 1, uznaje się zachowanie: na terenie strefy, o której mowa w art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, z późn. zm.), na obszarze której położona jest miejscowość, dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi, określonych w przepisach o ochronie środowiska.
Przepis art. 87 ust. 1 P.o.ś. stanowi, że oceny jakości powietrza dokonuje się w strefach. Według art. 87 ust. 2 P.o.ś. strefy, w których dokonuje się oceny jakości powietrza, stanowią: 1) aglomeracje; 2) miasta; 3) pozostały obszar województwa niewchodzący w skład aglomeracji i miast. Stosownie zaś do art. 87 ust. 2a P.o.ś. strefy, w których dokonuje się oceny jakości powietrza, oraz ich nazwy, kody i obszary określa załącznik do ustawy.
Według systematyki przyjętej w załączniku do ustawy na obszarze woj. s. wyznaczono m.in. strefę s., w obszarze której pomieszczono powiat b. Gmina S. wchodzi w skład powiatu b.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w świetle wyżej przytoczonych regulacji prawnych prawidłowa jest konstatacja Sądu I instancji, że skoro strefa s. według raportu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska za 2021 r. nie spełnia minimalnych warunków klimatycznych i została zakwalifikowana do klasy C ze względu na przekroczenie pyłu zawieszonego PM 10, benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM 10 oraz pyłu zawieszonego PM 2,5, to miasto S. nie jest uprawnione do pobierania opłaty miejscowej.
Podniesione w uzasadnieniu zarzutu skargi kasacyjnej argumenty są niezasadne. Wymaga podkreślenia, że zarówno Regionalna Izba Obrachunkowa jak i Sąd I instancji nie kwestionowały możliwości wprowadzenia opłaty miejscowej tylko na pewien określony czas. Trafnie zwrócono uwagę, że strefa określona w załączniku do ustawy, a nie miasto S., musi spełniać normy jakościowe powietrza w całym okresie objętym oceną Głównego Inspektora ochrony Środowiska, a z treści przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, że ocena jakości powietrza w danej strefie ma charakter roczny (art. 89 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w świetle wyżej przytoczonych przepisów nie jest możliwe podzielnie strefy na mniejsze jednostki terytorialne, i w odniesieniu do tych jednostek odrębne ustalanie jakości powietrza.
Wobec powyższego ustalenie jakości powietrza w odniesieniu do obszaru tylko Gminy S., który to obszar nie stanowi strefy ustanowionej w załączniku do ustawy Prawo ochrony środowiska nie stanowi spełnienia warunku, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową.
Odnośnie argumentu, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pozostaje niekonsekwentny w swoich rozstrzygnięciach, na okoliczność czego wskazano wyrok tego Sądu z 6 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 649/16, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd nie sporządził uzasadnienia tego wyroku stąd nie sposób merytorycznie odnieść się do tego zarzutu.
Stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), oddalił skargę kasacyjną.
Mirella Łent Sławomir Presnarowicz Bogusław Woźniak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI