III FSK 317/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-03
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościbudynekbudowlatrwałe związanie z gruntemprawo budowlaneNSAinterpretacja przepisówkwalifikacja obiektu

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opodatkowania obiektu jako budynku, potwierdzając jego trwałe związanie z gruntem.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiektu budowlanego, który skarżący kwalifikował jako budowlę, a organy i sądy niższych instancji jako budynek. Kluczowe było ustalenie, czy obiekt jest trwale związany z gruntem. NSA, analizując definicje z prawa budowlanego i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uznał, że sporny obiekt, mimo możliwości częściowego demontażu, posiada cechy budynku ze względu na trwałe połączenie z gruntem poprzez fundamenty, instalacje oraz przeznaczenie i sposób użytkowania, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. R. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę podatnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w sprawie podatku od nieruchomości za 2021 r. Organy podatkowe ustaliły zobowiązanie podatkowe, kwalifikując sporny obiekt jako budynek. Skarżący zarzucał błąd w kwalifikacji obiektu, twierdząc, że jest to budowla, a nie budynek trwale związany z gruntem. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że obiekt nie jest przystosowany do łatwego przeniesienia i spełnia kryteria budynku. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, szczegółowo analizował definicje budynku i budowli zawarte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych oraz w Prawie budowlanym. Sąd podkreślił, że o trwałym związaniu z gruntem decyduje stabilność posadowienia obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa, a nie tylko możliwość demontażu. W ocenie NSA, sporny obiekt, posiadający fundamenty, dach, przegrody budowlane, instalacje oraz przeznaczony do długotrwałego użytkowania, jest trwale związany z gruntem i prawidłowo zakwalifikowany jako budynek. W związku z tym, skarga kasacyjna, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i postępowania, została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, obiekt taki jest budynkiem trwale związanym z gruntem, jeśli jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego posadowienia, zapewniającego stabilność i przeciwdziałającego czynnikom zewnętrznym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że możliwość demontażu ścian i dachu nie przesądza o nietrwałym związaniu z gruntem. Kluczowe są cechy obiektu takie jak posiadanie fundamentów, dachu, przegród budowlanych, instalacji oraz jego przeznaczenie i stabilność posadowienia, które zapewniają bezpieczeństwo i przeciwdziałają przemieszczeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadającego fundamenty i dach.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części.

u.p.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadającego fundamenty i dach.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budowli jako obiektu budowlanego niebędącego budynkiem lub obiektem małej architektury.

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2 lit. e

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa Prawo budowlane

Definicja budowli.

u.p.b. art. 3 § pkt 5

Ustawa Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.

o.p. art. 207

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § § 1 pkt 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 7

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

p.p.s.a. art. 77 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 80

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nadzór nad nieważnością postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt budowlany, mimo możliwości demontażu, jest trwale związany z gruntem, posiada fundamenty, dach i przegrody budowlane, co kwalifikuje go jako budynek w rozumieniu przepisów podatkowych i budowlanych.

Odrzucone argumenty

Sporny obiekt nie spełnia kryteriów budynku, a jest budowlą, co wyklucza zastosowanie stawek podatku od nieruchomości właściwych dla budynków. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracyjne, w tym art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie ma natomiast ustalenie, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. Możliwość zdemontowania ścian, dachu i przeniesienie ich w inne miejsce oraz możliwość ponownego wykorzystania tych elementów, nie świadczy o tym, że cały obiekt jest przystosowany do przeniesienia go w inne miejsce.

Skład orzekający

Anna Dalkowska

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Borszowski

sędzia

Dominik Gajewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów kwalifikacji obiektu budowlanego jako budynku trwale związanego z gruntem na potrzeby podatku od nieruchomości, zwłaszcza w kontekście obiektów o konstrukcji modułowej lub tymczasowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji obiektu i jego wykorzystania; interpretacja może być różna w zależności od indywidualnych cech innych obiektów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i często pojawiającego się problemu kwalifikacji obiektów budowlanych, co jest istotne dla wielu podatników i praktyków prawa.

Budynek czy budowla? NSA rozstrzyga, kiedy obiekt można przenieść, a kiedy jest "przyrośnięty" do gruntu.

Dane finansowe

WPS: 5437 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 317/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Dominik Gajewski
Paweł Borszowski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Gl 592/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-10-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1452
art. 1a ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Protokolant Anna Błażejczyk, , po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 592/23 w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 13 lutego 2023 r. nr SKO.F/41.4/1280/2022/21010 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z 17 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 592/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D. R. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 13 lutego 2023 r. 21010 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r.
1.2. Decyzją z dnia 27 października 2022 r., Prezydent Miasta G., na podstawie m.in. art. 207, art. 210 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, dalej: "o.p.") oraz art. 1c, art. 3 . art. 6 ust. 7 i ust. 11a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. - o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1452 ze zm., dalej: "u.p.o.l." ), ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2021 w kwocie 5.437,00 zł. Do opodatkowania organ przyjął budynki lub ich części o pow. użytkowej 475,63m2 oraz grunty pozostałe o pow. 4032m2.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi przyjęcie za wiarygodną, a w ocenie skarżącego stronniczą i niezgodną z ustawą Prawo budowlane opinii komisji złożonej z pracowników Urzędu Miejskiego w G. kwalifikującej obiekt budowlany posadowiony na nieruchomości jako budynek, a nie budowlę.
Organ odwoławczy decyzją z 13 lutego 2023 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że na terenie spornej nieruchomości znajduje się budynek trwale związany z gruntem. W związku z oświadczeniem podatnika, że przedmiotowa nieruchomość nie jest związana z jego aktualnie wykreśloną już działalnością gospodarczą oraz została nabyta na cele prywatne, a także służy celom prywatnym związanym z hobby (podatnika), organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż obiekt budowlany (wg. opinii - budynek) o łącznej powierzchni użytkowej 475,63m2 a także grunt o pow. 4032m2 podlega opodatkowaniu stawkami właściwymi od budynków lub ich części tzw. pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego oraz od gruntów tzw. pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zgodnie z art. zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. e oraz art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. c u.p.o.l.
Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, że spornego obiektu nie można przenieść w inne miejsce bez naruszenia jego konstrukcji. Według skarżącego, rozkręcenie całej konstrukcji oraz przeniesienie płyty betonowej nie spowoduje jej zniszczenia, tak jak w przypadku budynku trwale związanego z gruntem. Zdaniem sądu twierdzenie to jest niezasadne, gdyż możliwość zdemontowania ścian dachu i przeniesienie ich w inne miejsce oraz możliwość ponownego wykorzystania tych elementów, nie świadczy o tym, że cały obiekt jest przystosowany do przeniesienia go w inne miejsce. Konstrukcja spornego obiektu wskazuje, że nie jest on ze swej istoty przeznaczony do czasowego wykorzystania w danym miejscu i przeznaczony do przenoszenia w całości w inne miejsce. Możliwość jego częściowego demontażu, tj. dachu i ścian nie dowodzi, że cały obiekt można w sposób w sposób nieskomplikowany - bez wykonania prac ziemnych - przenieść w inne miejsce. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej: "u.p.b").
1.3. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł skarżący, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
Zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucono:
1. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez ustalenie i przyjęcie, że opodatkowany obiekt jest budynkiem w rozumieniu u.p.o.l., pomimo iż opodatkowany obiekt nie spełnia kryteriów pozwalających na uznanie go za budynek, co w konsekwencji w ocenie skarżącego wyklucza w stanie niniejszej sprawy zastosowanie przy ustalaniu podstawy opodatkowania regulacji art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
2. Naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi w sytuacji nie wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało to wpływ na wynik sprawy,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art.7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
2.2. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie.
3.2. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
3.3. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przy czym przepis art. 1a u.p.o.l. zawiera definicję użytych w ustawie istotnych z punktu widzenia rozważanej sprawy pojęć, wskazując w pkt 1, że: budynek, to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach; zaś w pkt 2 definiuje budowlę jako obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Obie powołane wyżej regulacje odsyłają do przepisów Prawa budowlanego, które w art. 3 pkt 1 u.p.b. definiuje obiekt budowlany, przy czym definicja ta uległa z dniem 28 czerwca 2015 r. zmianie. Przed tą datą przez obiekt budowlany należało rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Od tej daty obiekt budowlany to: budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
3.4. Stosownie zaś do treści art. 3 pkt 2 u.p.b. za budynek uznaje się obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Wymienione w cytowanym przepisie cechy muszą zostać spełnione łącznie, brak choćby jednej z nich powoduje, że niemożliwe jest zakwalifikowanie danego obiektu jako budynku. Nie ma przy tym znaczenia jego stan techniczny i rodzaj materiału, z którego jest wykonany (konstrukcja drewniana, betonowa, stalowa czy inna) oraz czym jest pokryty (dachówka, blachodachówka, blacha trapezowa, eternit, powłoka pneumatyczna itp.). Budynek musi być także wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Nie muszą to być jednak ściany w tradycyjnym rozumieniu. Przegrodą budowlaną mogą być filary, słupy i kolumny, które w sensie konstrukcyjnym mogą pełnić tę samą funkcję co ściana i które strukturalnie wydzielają budynek lub jego część z przestrzeni. Uznaniu hali magazynowej za budynek nie stoi na przeszkodzie to, że powłoka ścian jest wykonana np. z blachy, drewna, plandeki czy też innych materiałów o podobnym charakterze. Najważniejsze jest to, aby obiekt spełniał kryteria określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1 a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Zgodnie zaś z art. 3 pkt 3 u.p.b. przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Natomiast art. 3 pkt 5 P.b. definiuje tymczasowy obiekt budowlany jako: obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
3.5. W przedmiotowej sprawie sporny obiekt składa się z części magazynowo-gospodarczej i części socjalnej wraz z toaletą. Dach części magazynowo-gospodarczej wykonany jest z blachy trapezowej i wsparty na słupach stalowych wykonanych z ceowników połączonych łącznikami oraz opartych na stalowych stopach przyspawanych do słupów. Stopy mocowane są śrubami do betonowego podłoża. Słupy podpierają belkę stalową w kalenicy. Podłogę stanowi płyta betonowa o grubości około 12 cm. Na płycie betonowej wokół trzech ścian wykonano podmurówkę o grubości ok. 16 cm i wysokości ok. 37 cm. Różnice w kolorystyce i grubości betonu oraz szczeliny wskazują, że prawdopodobnie pod słupami występuje odrębny fundament. Obiekt w tej części wyposażony jest w instalację elektryczną. Wewnątrz wymurowano cztery ściany z cegły wydzielające pomieszczenia i zawierające okno, drzwi oraz wyposażone w stół, krzesła, wersalkę, lustro i szafę. Pomieszczenie posiada sufit podwieszany z płyty drewnopodobnej przymocowanej do konstrukcji drewnianej. W części magazynowo-gospodarczej znajduje się 9 samochodów oraz 4 samochody częściowo rozebrane, regały i części samochodowe w dużej ilości. Część socjalna składa się z kilku pomieszczeń: Przedsionka (pomieszczenie nr 1), korytarza (pomieszczenie nr 2), pomieszczenia sanitarnego (pomieszczenie nr 5) – otynkowanego, z betonową posadzką, wyposażonego w muszlę klozetową i prysznic, podłączonego do kanalizacji sanitarnej; instalacja woda zasilana jest z przyłącza wody, które wykonał skarżący, pomieszczenia określonego w trakcie oględzin jako nr 3, które posiada pogrubione ściany wykonane z pustaków betonowych, podwyższoną posadzkę wyłożoną wykładziną elastyczną, otynkowane ściany, a na wyposażeniu: fotel, biurko, wersalkę, meblościankę i prywatny sprzęt skarżącego oraz pomieszczenia oznaczonego numerem 4, które posiada otynkowane ściany, betonową posadzkę, regały magazynowe i instalację elektryczną. Pracownicy organu pierwszej instancji stwierdzili, że obiekt usytuowany na działce nr [...], obręb K. w G. o numerze ewidencyjnym [...] (mimo złego stanu technicznego) jest budynkiem trwale związanym z gruntem, a demontaż blach jednej ze ścian osłonowych obiektu nie wypływa na jego kwalifikację. Z dowodów zebranych w sprawie wynika, że sporny obiekt posiada dach z blachy trapezowej oraz wydzielony jest z przestrzeni za pomocą przegród wykonanych z blachy trapezowej, bądź przegród murowanych. Obiekt posiada również fundamenty betonowe.
3.6. Przez trwałe związanie z gruntem należy rozumieć takie połączenie danej budowli (budynku) z gruntem, które ma charakter techniczno-użytkowy, uwzględniający z jednej strony związek budynku z podłożem, a z drugiej to, że jako konstrukcja przestrzenna musi oprzeć się czynnikom mogącym zniszczyć jego konstrukcję ustawioną na fundamencie. O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób w jaki posadowiono go w gruncie czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie ma natomiast ustalenie, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. Ponadto, o trwałości związania z gruntem nie decyduje fakt posadowienia konstrukcji fundamentowej przynajmniej częściowo poniżej poziomu gruntu. Może być ona posadowiona także wyżej, zwłaszcza wówczas, gdy jest ona wsparta na wylewce z betonu podkładowego zagłębionego w ziemi. To, że dany obiekt jest przestawny i zawiera prefabrykowany fundament powierzchniowy nie oznacza jeszcze, iż nie jest on trwale związany z gruntem, bowiem przy aktualnym stanie techniki fundament może być wykonany w różny sposób. Przykręcenie śrubami elementów konstrukcyjnych, tworzących szkielet garażu do betonowej płyty fundamentowej powoduje trwałe połączenie podwaliny obiektu z betonowym fundamentem, (por. wyroki WSA: w Gliwicach z 16 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/GI 115/19; we Wrocławiu z 6 grudnia 2019 r, sygn. akt I SA/Wr 670/19).
W orzecznictwie administracyjnym podkreśla się, że o tym czy obiekt jest trwale związany z gruntem nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem. Połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Dodatkowo konstrukcja obiektu musi pozwalać na bezpieczne korzystanie z niego (zob. wyroki NSA z: 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08; 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/2010; 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 773/2010; 11 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 323/11; 7 czerwca 2013 r., II OSK 315/2012). Dalej orzecznictwo wskazuje, że za brakiem trwałego związania z gruntem nie może przemawiać sam fakt możliwości demontażu i przeniesienia w inne miejsce. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednakże w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. A zatem cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność. O tym, czy obiekt jest trwale związany z gruntem nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy obiekt z uwagi na swe rozmiary, konstrukcję, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa, wymaga trwałego związania z gruntem (por. m.in. wyroki NSA z: 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05; 25 maja 2007 r., II OSK 1509/06; 11 września 2008 r., II OSK 982/07; 20 czerwca 2008 r., II OSK 680/07; 10 marca 2008 r., II OSK 186/07; 3 września 2009 r., II OSK 1331/08; 1 października 2009 r., II OSK 1461/08; 28 października 2010 r, II OSK 1686/09; 5 stycznia 2011 r., II OSK 25/10; 23 marca 2011 r., II OSK 514/10; 29 kwietnia 2011 r., II OSK 770/10; 7 czerwca 2011 r, 11 OSK 920/10; 3 lutego 2017 r, II OSK 1261/15). W orzecznictwie również podkreśla się, że nie ma znaczenia rodzaj materiału, z którego budynek został wykonany, ani też czym został pokryty, istotne jest bowiem aby pokrycie obiektu było stabilne, zabezpieczało wnętrze przez oddziaływaniem środowiska zewnętrznego, zanieczyszczeniami.
3.7. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, że spornego obiektu nie można przenieść w inne miejsce bez naruszenia jego konstrukcji. Według skarżącego, rozkręcenie całej konstrukcji oraz przeniesienie płyty betonowej nie spowoduje jej zniszczenia, tak jak w przypadku budynku trwale związanego z gruntem. Twierdzenie to jest niezasadne, gdyż możliwość zdemontowania ścian, dachu i przeniesienie ich w inne miejsce oraz możliwość ponownego wykorzystania tych elementów, nie świadczy o tym, że cały obiekt jest przystosowany do przeniesienia go w inne miejsce. Należy wskazać, że sporny obiekt posadowiony jest na płycie betonowej o grubości ok. 12 cm, na której po obrysie obiektu wykonana jest podmurówka z cegły o grubości 16 cm i wysokości 37 cm. Słupy oparte są na stopach wykonanych ze stalowych elementów, spawanych do konstrukcji słupów. Stopy mocowane są za pomocą śrub stalowych do niezależnych fundamentów betonowych, które zgodne z oświadczeniem skarżącego, najprawdopodobniej stanowią prefabrykowane bloki betonowe. Powyższe potwierdza dokumentacja zdjęciowa obiektu. Obiekt wyposażony jest w instalację elektryczną, posiada przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne. Okoliczność mocowania konstrukcji stalowej obiektu za pomocą śrub stalowych do fundamentów betonowych, którego według skarżącego stanowią prefabrykowane bloki betonowe, powoduje, że obiekt jest fizycznie połączony – związany z gruntem, co stabilizuje go w miejscu posadowienia. Taka budowa umożliwia korzystanie z obiektu przez skarżącego w sposób ujawniony w trakcie oględzin i to od wielu już lat – w części gospodarczej znajdowało się 9 samochodów używanych na bieżąco, 4 samochody częściowo rozebrane, części samochodowe w dużej ilości, opony, betoniarka, agregaty prądotwórcze, drewno opałowe, a część socjalna posiada pomieszczenia i wyposażenie typowe dla budynków mieszkalnych/gospodarczych. Nie powinno budzić wątpliwości, że ewentualne przeniesienie obiektu w inne miejsce wymagałoby wykonanie nowych fundamentów w postaci bloków betonowych, nowej płyty betonowej, podmurówki oraz instalacji wodnej i kanalizacyjnej, z czym wiąże się konieczność wykonania prac ziemnych. Konstrukcja spornego obiektu wskazuje, że nie jest on ze swej istoty przeznaczony do czasowego wykorzystania w danym miejscu i przeznaczony do przenoszenia w całości w inne miejsce. Możliwość jego częściowego demontażu, tj. dachu i ścian nie jest dowodzi, że cały obiekt można w sposób w sposób nieskomplikowany - bez wykonania prac ziemnych - przenieść w inne miejsce. Zatem należało uznać, że sporny obiekt jest budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a zatem zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. okazał się bezzasadny.
3.8. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, organy podatkowe nie stosowały wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego; prawidłowo orzekały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, doprowadziło do ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, po tym jak organ podjął wszystkie niezbędne ku temu kroki, realizując wytyczne wynikające z zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a uzasadnienie decyzji spełnia ustawowe standardy, realizując zasadę przekonywania o trafności ustaleń organu podatkowego.
3.9. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Paweł Borszowski Anna Dalkowska Dominik Gajewski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI