III FSK 317/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. S. i Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił ich skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Spór dotyczył opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego, zawartej między spółką "Z." Sp. z o.o. a skarżącymi. Skarżący twierdzili, że transakcja nie podlega PCC na podstawie art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o PCC, ponieważ powinna być traktowana jako czynność podlegająca przepisom o gospodarce nieruchomościami. Sąd pierwszej instancji odrzucił tę argumentację, wskazując, że ustawa o gospodarce nieruchomościami (art. 1 ust. 1 pkt 1) obejmuje jedynie nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a nie nieruchomości należące do spółek prawa handlowego, nawet jeśli gmina jest ich jedynym udziałowcem. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za bezzasadne. Sąd podkreślił, że spółki kapitałowe, jako odrębne byty prawne, nie są objęte zakresem stosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami w rozumieniu ustawy o PCC, niezależnie od struktury właścicielskiej. W związku z tym, sprzedaż lokalu przez spółkę komunalną podlega ogólnym zasadom opodatkowania PCC. Skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący zostali obciążeni kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów o gospodarce nieruchomościami w kontekście wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących transakcji z udziałem spółek komunalnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży lokalu przez spółkę komunalną i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych typów transakcji lub innych form prawnych własności nieruchomości.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sprzedaż lokalu mieszkalnego przez spółkę komunalną, której jedynym udziałowcem jest gmina, podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, czy też korzysta ze zwolnienia na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprzedaż lokalu mieszkalnego przez spółkę komunalną na rzecz osób fizycznych podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, ponieważ przepisy o gospodarce nieruchomościami, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o PCC, dotyczą wyłącznie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a nie nieruchomości należących do spółek kapitałowych.
Uzasadnienie
Ustawa o gospodarce nieruchomościami (art. 1 ust. 1 pkt 1) ogranicza zakres stosowania przepisów do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Spółki kapitałowe, nawet te w całości należące do gminy, są odrębnymi bytami prawnymi, a ich nieruchomości nie podlegają tym przepisom. W związku z tym, transakcja sprzedaży lokalu przez taką spółkę nie spełnia przesłanek do zastosowania zwolnienia z PCC.
Przepisy (22)
Główne
u.p.c.c. art. 2 § pkt 1 lit. g
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
Zwrot "w sprawach podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami" odnosi się do czynności cywilnoprawnych z zakresu spraw uregulowanych w ustawie o gospodarce nieruchomościami oraz w przepisach innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, ograniczając zakres podmiotowy do Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego.
u.g.n. art. 1 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ustawa określa zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego.
Pomocnicze
u.p.c.c. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
u.p.c.c. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 9 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Ustawa o gospodarce komunalnej art. 2
k.c. art. 37 § § 1
Kodeks cywilny
k.s.h. art. 12 § zd. pierwsze
Kodeks spółek handlowych
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądammi administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy o gospodarce nieruchomościami, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o PCC, dotyczą wyłącznie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a nie nieruchomości należących do spółek kapitałowych, nawet jeśli gmina jest ich jedynym udziałowcem.
Odrzucone argumenty
Umowa sprzedaży lokalu komunalnego należącego do spółki komunalnej, której jedynym wspólnikiem jest gmina, podlega przepisom o gospodarce nieruchomościami i w związku z tym nie podlega zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych. • Przepis art. 1 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami definiuje pojęcie gospodarki nieruchomościami w sposób ścisły, zawężając je do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego, z pominięciem spółek Skarbu Państwa oraz spółek tworzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. • Niezastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 2 ustawy o gospodarce komunalnej podczas wykładni art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c. prowadziło do błędnego przyjęcia, że pojęcie "przepisy o gospodarce nieruchomościami" obejmuje wyłącznie nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. • Niezastosowanie art. 2a Ordynacji podatkowej w sytuacji budzących wątpliwości interpretacyjne przepisów art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o PCC.
Godne uwagi sformułowania
Interpretując zwrot "w sprawach podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami" użyty w art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c. sąd kasacyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że odnosi się on do czynności cywilnoprawnych z zakresu spraw uregulowanych w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w przepisach innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami. • Wymienione przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie odnoszą się zatem do nieruchomości stanowiących własność spółek, w tym takich, w których jednostki samorządu terytorialnego są jedynym udziałowcem. • Nie może zatem ulegać wątpliwości, że spółki kapitałowe (a więc m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) posiadają osobowość prawną, a w konsekwencji są odrębnym bytem prawnym od tworzących je podmiotów. • O ile zatem gmina ma prawo tworzyć spółki kapitałowe w zakresie wskazanym w ustawie o gospodarce komunalnej, to biorąc pod uwagę, że spółki (jako osoby prawne) są odrębnym bytem prawnym od gminy, zatem do nieruchomości będących ich własnością nie znajdzie zastosowania wyłączenie przewidziane w art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c.
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów o gospodarce nieruchomościami w kontekście wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących transakcji z udziałem spółek komunalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży lokalu przez spółkę komunalną i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych typów transakcji lub innych form prawnych własności nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem podatkowym i nieruchomościami, ponieważ wyjaśnia kluczową kwestię interpretacji przepisów wyłączających pewne transakcje z opodatkowania PCC, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów.
“Czy sprzedaż mieszkania przez spółkę gminną jest zwolniona z podatku PCC? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 3202 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.