III FSK 3091/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-16
NSApodatkoweŚredniansa
postępowanie zabezpieczającezarzutyegzekucja administracyjnakodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiodmowa wszczęcia postępowaniabezprzedmiotowość postępowaniaskarżącyorgan egzekucyjnyVAT

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania zabezpieczającego, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. J. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na postanowienie DIAS. DIAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania, ponieważ postępowanie zabezpieczające zostało umorzone, co stanowiło oczywistą przeszkodę do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła zarzutów wniesionych przez M. J. w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie dwunastu zarządzeń zabezpieczenia. Naczelnik odmówił wszczęcia postępowania w sprawie tych zarzutów, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika, a następnie, po uchyleniu postanowienia w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, orzekł o umorzeniu postępowania zabezpieczającego. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów, gdyż postępowanie zabezpieczające zostało umorzone. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że umorzenie postępowania zabezpieczającego stanowiło oczywistą przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, co uzasadniało zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji publicznej prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania zabezpieczającego, jeśli postępowanie to zostało umorzone, co stanowi oczywistą przeszkodę do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów.

Uzasadnienie

Umorzenie postępowania zabezpieczającego sprawia, że postępowanie w przedmiocie zarzutów staje się bezprzedmiotowe. Zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. jest uzasadnione, gdy istnieją oczywiste przeszkody do wszczęcia postępowania, takie jak brak toczącego się postępowania głównego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten pozwala na odmowę wszczęcia postępowania, gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny stanowiące oczywistą przeszkodę do wszczęcia postępowania, w tym gdy postępowanie już się toczy, zapadło rozstrzygnięcie lub brak jest podstaw materialno-prawnych.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "c"

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 144

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stwierdzenie braku doręczenia zarządzeń zabezpieczenia stanowiło podstawę do umorzenia postępowania zabezpieczającego.

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 1 punkty 1, 2, 3, 6 i 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § § 1 i § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania zabezpieczającego stanowi oczywistą przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów dotyczących tego postępowania, co uzasadnia zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Organy administracji bezzasadnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, podczas gdy powinny były rozpatrzyć je merytorycznie. Uzasadnienia organów obu instancji oraz wyroku Sądu I instancji były wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

zaistniały "inne uzasadnione przyczyny", które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów postępowanie zabezpieczające było niedopuszczalne z uwagi na brak skutecznego doręczenia zarządzeń

Skład orzekający

Anna Juszczyk-Wiśniewska

sprawozdawca

Jolanta Sokołowska

członek

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście zarzutów dotyczących postępowań zabezpieczających, które zostały umorzone lub są niedopuszczalne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zarzuty wnoszone są po umorzeniu postępowania zabezpieczającego lub gdy istnieją inne oczywiste przeszkody do jego wszczęcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym, które jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego.

Kiedy zarzuty w postępowaniu zabezpieczającym nie mogą być rozpatrzone? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 3 385 380 PLN

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 3091/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Juszczyk-Wiśniewska /sprawozdawca/
Jolanta Sokołowska
Stanisław Bogucki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Ol 712/19 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-07-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 712/19 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 12 września 2019 r. nr 2801-IEE.711.151.2019 w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie z dnia 15.07.2020r. sygn. akt I SA/Ol 712/19 oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (DIAS) z dnia 12.09.2019r., które utrzymuje w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. (Naczelnik) z dnia 17.06.2019 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów dot. prowadzenia przez organ egzekucyjny - Naczelnika -postępowań zabezpieczających na podstawie dwunastu zarządzeń zabezpieczenia wystawionych przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 12.03.2019r.
Naczelnik prowadził postępowanie zabezpieczające wobec majątku strony, na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12.03.2019 r. Podstawę wystawienia zarządzeń zabezpieczenia stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 28.12.2018 r., którą zabezpieczono na majątku strony przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2015 r., wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, w łącznej kwocie 3.385.380,00 zł. Pismem z dnia 08.05.2019 r. strona wniosła do Naczelnika zarzuty w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających przez organ egzekucyjny - Naczelnika na podstawie dwunastu zarządzeń zabezpieczenia wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w dniu 12.03.2019 r. Zobowiązany wniósł jednocześnie o umorzenie postępowania zabezpieczającego, prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12.03.2019 r. oraz uchylenie wszystkich środków zabezpieczających zastosowanych w toku postępowań zabezpieczających. Zobowiązany wskazał jednocześnie, iż zarzuty składa ponownie w związku z wątpliwościami dotyczącymi skuteczności doręczenia zarządzeń zabezpieczenia. W jego ocenie, zarządzenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 12.03.2019 r., nie zostały skutecznie doręczone (zostały doręczone na niewłaściwy adres bądź niewłaściwej osobie), a tym samym środki zabezpieczające zastosowano bezpodstawnie.
Postanowieniem z dnia 17.06.2019 r., Naczelnik , działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako k.p.a. ), odmówił wszczęcia postępowania. Rozpatrując wniesione przez podatnika zażalenie, Dyrektor zaskarżonym do sądu postanowieniem, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika przytaczając treść art. 61a § 1 k.p.a. Następnie wskazał, że przed przystąpieniem do merytorycznej oceny wniesionego zażalenia konieczne jest ustalenie, czy w chwili rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy, toczy się postępowanie zabezpieczające. Organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Ostatecznym postanowieniem z dnia 22.08.2019 r. Dyrektor uchylił postanowienie Naczelnika w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12.03.2019 r. oraz w tym zakresie organ odwoławczy umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego, w analizowanej sprawie nie nastąpiło skuteczne doręczenie stronie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12.03.2019 r. Postanowieniem z dnia 05.09.2019 r., Dyrektor, po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 10.06.2019 r., w sprawie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12.03.2019 r., uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i orzekł o umorzeniu postępowania zabezpieczającego z majątku strony. Postanowienie powyższe jest ostateczne. Tym samym organ odwoławczy wskazał, że skoro na dzień wydania postanowienia, postępowanie zabezpieczające w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 12.03.2019 r. nie jest prowadzone, brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów zobowiązanego. Wprawdzie okoliczności świadczące o bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego zmieniły się (przed organem I instancji bezprzedmiotowość wynikała z faktu, iż organ egzekucyjny prowadził postępowanie w sprawie zarzutów wniesionych pismem z dnia 29.04.2019 r.), niemniej jednak nadal brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów wniesionych pismem z dnia 08.05.2019 r.
W wyroku oddalającym skargę Sąd I instancji wskazał, że Sąd podziela argumentację Dyrektora, że pod pojęciem "inne uzasadnione przyczyny" należy również rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, to jest, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstaw/y materialne - prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Sąd wskazał, że prawidłowe jest również stanowisko organu odwoławczego, że w pierwszej kolejności należało ustalić, czy w chwili rozstrzygnięcia sprawy toczy się w ogóle postępowania zabezpieczające. Organ odwoławczy jest obowiązany bowiem uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji
Od przedmiotowego wyroku skargę kasacyjną złożył Skarżący, który na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a, w związku z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego - k.p.a. - w związku z art. 18, art. 166b ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019r., poz. 1438 z późn. zmian.) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie postanowieniem z dnia 12.09.2019r. bezzasadnie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 17.06.2019r., podczas gdy
w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia w całości przedmiotowego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. nr [...] z dnia 17.06.2019r. i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie w całości zarzutów w sprawie prowadzenia przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. postępowań zabezpieczających na podstawie dwunastu zarządzeń zabezpieczenia wystawionych przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 12.03.2019r.
w oparciu o decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 28.12.2018r. obejmujących przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych z tytułu VAT za poszczególne miesiące w okresie od stycznia do grudnia 2015r. wraz z odsetkami za zwłokę,
2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 61a § 1 k.p.a. w związku z 18, art. 166b w związku z art. 33 § 1 punkty 1, 2, 3, 6 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, iż organy administracji bezzasadnie odmówiły wszczęcia postępowania dot. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie w.w. zarządzeń zabezpieczenia, podczas gdy w ocenie Strony skarżącej zarzuty powinny być rozpatrzone merytorycznie to jest uwzględnione lub nieuwzględnione, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w formie ostatecznego postanowienia; w przypadku rzekomego wniesienia zarzutów po terminie właściwym rozstrzygnięciem powinna być odmowa uwzględnienia zarzutów względnie nieuwzględnienie zarzutów (po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w formie ostatecznego postanowienia), a nie odmowa wszczęcia postępowania na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów k.p.a.
3. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z przepisami art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 i art. art. 33 § 1 punkty 1, 2, 3, 6 i 10 i art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, iż organy administracji obydwu instancji sporządziły nieprawidłowe uzasadnienia postanowień, albowiem m.in. bezzasadnie stwierdziły, iż w przypadku niedopuszczalności zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego właściwym rozstrzygnięciem jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy w takim przypadku wydaje się postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów.
4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku w związku z art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 18 w związku z art. 34 § 1 i § 4, art. 33 § 1 punkty 1, 2, 3, 6, 8 i 10 i art. 166b ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia wyroku z dnia 15.07.2020r., w którym Sąd I instancji nieprawidłowo ocenił, iż organy administracji obydwu instancji zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy w ocenie Strony skarżącej zarzuty powinny być rozpatrzone merytorycznie to jest; uwzględnione lub nieuwzględnione, w przypadku rzekomej niedopuszczalności zarzutów właściwym rozstrzygnięciem powinna być odmowa uwzględnienia zarzutów względnie nieuwzględnienie zarzutów, a nie odmowa wszczęcia postępowania na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów k.p.a.
Zarzucając powyższe wniósł o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 lipca 2020r. sygn. akt I SA/Ol 712/19 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, rozpoznanie skargi kasacyjnej od w.w. wyroku na rozprawie (art. 176 § 2 p.p.s.a), oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia doradcy podatkowego).
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 - dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r. II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3 poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi. W tym zakresie skarga kasacyjna okazała się niezasadna i dlatego została oddalona.
Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się na zakwestionowaniu, zaakceptowanego przez Sąd I instancji, stanowiska organów, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie istniały podstawy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Skarżącego z dnia 08.05.2019 r., zawierającego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. na podstawie dwunastu zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12.03.2019 r., wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., co skutkowało obowiązkiem wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Zdaniem Skarżącego, organy administracji bezzasadnie odmówiły wszczęcia postępowania dot. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia, podczas gdy zarzuty powinny być rozpatrzone merytorycznie, tj. uwzględnione lub nieuwzględnione, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w formie ostatecznego postanowienia.
Odnosząc się do powyższego, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że wniosek Strony z dnia 08.05.2019 r., zawierający zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego przez organ egzekucyjny - Naczelnika na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12.03.2019 r., wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., dotyczył sprawy uprzednio zainicjowanej pismem Skarżącego z dnia 29.04.2019 r. Z uwagi na tożsamość zarzutów i toczące się przed DIAS postępowanie w sprawie wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, Naczelnik postanowieniem z dnia 17.06.2019 r., działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów Skarżącego z dnia 08.05.2019 r.
Podkreślenia również wymaga, że postępowanie zabezpieczające, prowadzone przez Naczelnika na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12.03.2019 r., zostało umorzone postanowieniem organu odwoławczego z dnia 05.09.2019 r. Po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 25.06.2019 r., na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 10.06.2019 r., w sprawie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12.03.2019 r. Dyrektor uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy orzekł również o umorzeniu postępowania zabezpieczającego z majątku strony. Skoro zatem doręczenie odpisów zarządzeń zabezpieczenia stanowiło warunek konieczny wszczęcia postępowania zabezpieczającego, to brak tego doręczenia spowodował, że postępowanie zabezpieczające było niedopuszczalne. Stwierdzenie przez organ tej okoliczności stanowiło samoistną podstawę umorzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Tym samym, z uwagi na fakt, że na dzień wydania postanowienia organu odwoławczego, postępowanie zabezpieczające w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 12.03.2019 r. nie było prowadzone brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów wniesionych przez skarżącego.
Zauważenia wymaga, że co prawda okoliczności świadczące o bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego zmieniły się (przed organem I instancji bezprzedmiotowość wynikała z faktu, iż organ egzekucyjny prowadził postępowanie w sprawie zarzutów wniesionych pismem z dnia 29.04.2019 r.), niemniej jednak nadal brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów wniesionych pismem z dnia 08.05.2019 r. Zastosowanie art. 61 a k.p.a. ograniczone jest do wstępnej części postępowania administracyjnego, gdy okoliczności wskazują na oczywistą przeszkodę do wszczęcia danego rodzaju postępowania administracyjnego. I taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Uwzględnienie z urzędu okoliczności dotyczącej umorzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczających z dnia 12 marca 2019 r. na etapie postępowania odwoławczego było obowiązkiem organu II instancji, co słusznie i w pełni prawidłowo zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Zatem, wbrew twierdzeniom Skarżącego zawartym w skardze kasacyjnej, nie istniały podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów Skarżącego wniesionych pismem z dnia 08.05.2019 r., przy czym okoliczności świadczące o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zarzutów zmieniły się w toku orzekania przed organami obu instancji, tj. przed organem I instancji bezprzedmiotowość wynikała z faktu, iż organ egzekucyjny prowadził już postępowanie w tożsamej sprawie - zarzutów wniesionych pismem z dnia 29.04.2019 r., natomiast w chwili rozstrzygania sprawy przez organ II instancji nie toczyło się postępowanie zabezpieczające (zostało umorzone), co w pełni uzasadniało zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., w przypadku gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn", uniemożliwiających wszczęcie postępowania obejmuje sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, to jest, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno - prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania.
Zasadnie Sąd I instancji podkreślił, że zaistniałe okoliczności stanowiły oczywistą przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów Skarżącego z dnia 08.05.20219 r., a tym samym rozstrzygnięcia organów były prawidłowe. Zasadności stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie nie podważa powołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej orzecznictwo sądów administracyjnych. Cytowane przez Skarżącego wyroki, w tym, m.in. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22.05.2014 r. sygn. akt I SA/Ol 353/14, zapadły na tle odmiennego stanu faktycznego i odnosiły się do żądania zobowiązanego umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy nie istniały przeszkody do jego rozpatrzenia. Tymczasem, w niniejszej sprawie, pismo Skarżącego z dnia 08.05.2019 r. (zawierające również żądanie umorzenia postępowania zabezpieczającego i uchylenia wszystkich środków zabezpieczających zastosowanych w jego toku) nie mogło zostać merytorycznie rozpatrzone, z uwagi na przeszkodę formalną, tj. fakt prowadzenia postępowania w tożsamej sprawie z wniosku Skarżącego z dnia 29.04.2019 r. (przed organem I instancji) oraz umorzenie postępowania zabezpieczającego (na dzień wydania postanowienia przez organ II instancji). Okoliczności te były oczywiste i nie wymagały przeprowadzenia czynności wyjaśniających, a tym samym stanowiły "inną uzasadnioną przyczynę", o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a., obligującą organy do odmowy wszczęcia postępowania, co słusznie i w pełni prawidłowo zaakceptował Sąd I instancji.
W świetle powyższych okoliczności, wbrew twierdzeniom Skarżącego, Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, art. 144, art. 61a § 1 k.p.a., art. 18, art. 166b oraz art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6 i 10 oraz art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a., gdyż organy obu instancji prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku Skarżącego z dnia 08.05.2019 r. w oparciu o art. 61 a § 1 k.p.a.
Za bezzasadne należy uznać również zarzuty skargi odnoszące się do wadliwości uzasadnień organów obu instancji (art. 124 § 1 i § 2 k.p.a.), jak również uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (art. 141 § 4 p.p.s.a). Podkreślenia wymaga, że organy obu instancji w sposób szczegółowy zawarły w uzasadnieniu tok swojego rozumowania, wskazując i wyjaśniając przesłanki faktyczne, jakimi kierowały się podejmując zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie pominął żadnej kwestii, która miała istotne znaczenie w sprawie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W niniejszej sprawie, oprócz przekonania o nieprawidłowej ocenie działania organów administracji, Skarżący nie sformułował zarzutów przeciwko uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co powoduje że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może zostać uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sposób wyczerpujący rozważył i odniósł się do zakreślonej w sprawie istoty sporu, a stanowiące wynik tych rozważań w sferze faktycznej i prawnej sprawy uzasadnienie wyroku jest spójne i logiczne Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej sąd pierwszej instancji prawidłowo przedstawił stan faktyczny oraz prawidłowo sformułował ocenę prawną sprawy. Stan faktyczny nie został przez Skarżącego w żaden sposób podważony.
Mając powyższe na uwadze, zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadne i na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalić. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
|Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA |
|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Stanisław Bogucki |Jolanta Sokołowska |

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI