III FSK 3082/21

III FSK 3082/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Juszczyk-Wiśniewska /sprawozdawca/
Jolanta Sokołowska
Stanisław Bogucki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Ol 689/19 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-07-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 138 § 1 pkt 1 ,art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 689/19 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 22 sierpnia 2019 r. nr 2801-IEE.711.132.2019 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku o umorzenie postępowania zabezpieczającego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
UZASADNINIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 15 lipca 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 689/19 oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 22 sierpnia 2019 r. Zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N z dnia 19 kwietnia 2019 r odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku M. J. z dnia 1 marca 2019 r. o umorzenie postępowań zabezpieczających prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. na podstawie zarządzeń zabezpieczenia wystawionych w oparciu o decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 28 grudnia 2018 r.
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej DIAS) wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął postępowanie zabezpieczające wobec M.J. (dalej Strona, Skarżący) na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25.01.2019 r. Podstawę wystawienia zarządzeń zabezpieczenia stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 28.12.2018 r. którą zabezpieczono na majątku strony przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego Decyzja o zabezpieczeniu została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 10.04.2019 r. Odpisy zarządzeń zabezpieczenia wraz z zawiadomieniami z dnia 29.01.2019 r. o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych oraz o zajęciu innych wierzytelności, zostały doręczone stronie w dniu 15.02.2019 r., w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako k.p.a.).
W dniu 06.02.2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wycofał z obrotu prawnego zarządzenia zabezpieczenia z dnia 25.01.2019 r. z uwagi na brak skutecznego doręczenia stronie decyzji zabezpieczającej z dnia 28.12.2018 r. (w treści decyzji z dnia 10.04.2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku stwierdził, iż decyzja zabezpieczająca została pierwotnie doręczona z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, a zatem skuteczne doręczenie tej decyzji nastąpiło w dniu 12.02.2019 r.). Zawiadomieniami z dnia 06.02.2019 r. organ egzekucyjny uchylił zajęcia zabezpieczające, dokonane na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25.01.2019 r. Pismem z dnia 01.03.2019 r. strona zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o umorzenie postępowania zabezpieczającego, prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia, wystawionych w oparciu o decyzję o zabezpieczeniu z dnia 28.12.2018 r. Wskazując, iż zabezpieczone obowiązki nie istnieją i nie są wymagalne, a zarządzenia zabezpieczenia zostały wydane w oparciu o nieskutecznie doręczoną i nieprawidłową decyzję zabezpieczającą. Zobowiązany wskazał, że zostało złożone odwołanie od decyzji zabezpieczającej, a wynik postępowania odwoławczego niewątpliwie będzie miał wpływ na sposób rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania zabezpieczającego. W dalszej części uzasadnienia wniosku strona podniosła zarzuty, dotyczące zasadności i prawidłowości wydania decyzji o zabezpieczeniu. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., postanowieniem z dnia 08.03.2019 r. umorzył z urzędu z dniem 06.02.2019 r. postępowanie zabezpieczające, prowadzone wobec strony na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25.01.2019 r., z uwagi na nieistnienie obowiązku. Postanowienie to nie zostało zaskarżone. W dniu 12.03.2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., działając jako wierzyciel, ponownie wystawił zarządzenia zabezpieczania, w oparciu o doręczoną (w dniu 12.02.2019 r.) decyzję zabezpieczającą z dnia 28.12.2018 r. Powyższe zarządzenia zabezpieczenia wierzyciel przekazał do właściwego miejscowo organu egzekucyjnego, to jest do Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., który w dniu 22.03.2019 r. podjął na ich podstawie czynności zabezpieczające. Następnie, w oparciu o przepis art. 65 § 1 k.p.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. przekazał wniosek strony o umorzenie postępowania zabezpieczającego, zgodnie z właściwością. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w N..
Postanowieniem z dnia 19.04.2019 r. Naczelnik, działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania zabezpieczającego. W treści uzasadnienia powyższego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, iż w dacie wniosku o umorzenie postępowania zabezpieczającego oraz w momencie jego wpływu do organu, postępowanie zabezpieczające (na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25.01.2019 r.) już się nie toczyło, ponieważ zostało ono zakończone w dniu 06.02.2019 r., na skutek wycofania zarządzeń zabezpieczenia przez wierzyciela. Ponadto organ I instancji zaznaczył, iż kolejne zarządzenia zabezpieczenia (z dnia 12.03.2019 r.), wystawione na podstawie tej samej decyzji zabezpieczającej z dnia 28.12.2018 r., otrzymał od Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w dniu 18.03.2019 r., a następnie doręczył je zobowiązanemu w dniu 25.03.2019 r. Postanowieniem z dnia 14.06.2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku stwierdził nieważność postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 08.03.2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania zabezpieczającego, stwierdzając, iż zostało ono wydane przez organ niewłaściwy miejscowo do orzekania w sprawie. Po uzyskaniu informacji o powyższej okoliczności, właściwy miejscowo organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. w dniu 03.07.2019 r. wydał postanowienie, o umorzeniu z urzędu postępowania zabezpieczającego, prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25.01.2019 r., z uwagi na wycofanie w dniu 06.02.2019 r. przez wierzyciela z obrotu prawnego powyższych zarządzeń zabezpieczenia. Strona nie wniosła zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie.
Rozpatrując wniesione przez podatnika zażalenie na postanowienie z dnia 19 kwietnia 2019 r. DIAS zaskarżonym do sądu postanowieniem, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika przytaczając treść art. 61a § 1 k.p.a. i ocenił, że organ egzekucyjny prawidłowo postąpił, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania zabezpieczającego, gdyż na dzień wydania rozstrzygnięcia postępowanie zabezpieczające nie było prowadzone. Postępowanie zabezpieczające, prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. na podstawie zarządzeń zabezpieczania z dnia 25.01.2019 r., zgodnie z informacją wierzyciela z dnia 06.02.2019 r. o fakcie braku skutecznego doręczenia decyzji zabezpieczającej, zostało wszczęte przedwcześnie, a więc od początku było nieprawidłowe. DIAS wskazał, że skoro na dzień wydania niniejszego postanowienia, postępowanie zabezpieczające oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 25.01.2019 r. nie jest prowadzone, nie może ono podlegać wnioskowanemu umorzeniu.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podzielił argumentację DIAS, że pod pojęciem "inne uzasadnione przyczyny" należy również rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, to jest gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne się toczy albo w sprawie zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
W skardze kasacyjnej Strona na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku
z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. - w związku z art. 18, art. 166b ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U.
z 2019r., poz. 1438 z późn. zmian.) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie postanowieniem z dnia 22.08.2019r. bezzasadnie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 19.04.2019r., podczas
gdy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia w całości przedmiotowego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 19.04.2019 r. i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowań zabezpieczających prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego
w K. na podstawie zarządzeń zabezpieczenia wystawionych w oparciu
o decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 28.12.2018 r. obejmujących przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych z tytułu VAT
za poszczególne miesiące w okresie od stycznia do grudnia 2015r. wraz z odsetkami za zwłokę,
2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku
z art. 61a § 1 k.p.a. w związku z 18, art. 166b w związku z art. 59 § 1 punkty 1, 2, 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, iż organy administracji bezzasadnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie postępowań zabezpieczających, gdyż toczyły się one w dacie złożenia wniosku i toczą się nadal,
3. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku
z przepisami art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18, art. 166b w związku z art. 59 § 1 punkty 1, 2, 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd 1 instancji, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, iż organy administracji obydwu instancji sporządziły nieprawidłowe uzasadnienia postanowień, albowiem m.in. bezzasadnie stwierdziły, iż w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie,
4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku w związku z art. 61 a § 1 k.p.a. w związku z art. 18, art. 166b w związku z art. 59 § 1 punkty 1, 2, 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia wyroku z dnia 15.07.2020r., w którym Sąd I instancji nieprawidłowo ocenił, iż organy administracji obydwu instancji zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania
w sprawie, podczas gdy w ocenie Strony skarżącej wniosek o umorzenie postępowania zabezpieczającego powinien być rozpatrzony merytorycznie.
Zarzucając powyższe Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej od w.w. wyroku na rozprawie (art. 176 § 2 p.p.s.a)
i zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia doradcy podatkowego).
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 - dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r. II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3 poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi. W tym zakresie skarga kasacyjna okazała się niezasadna i dlatego została oddalona.
Zarzuty skargi kasacyjnej zasadniczo koncentrują się na zakwestionowaniu, zaakceptowanego przez Sąd I instancji, stanowiska organów, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie istniały podstawy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Skarżącego z dnia 01.03.2019 r. o umorzenie postępowania zabezpieczającego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., co skutkowało obowiązkiem wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Zdaniem Skarżącego, organy administracji obydwu instancji bezpodstawnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie postępowań zabezpieczających, gdyż toczyły się one w dacie złożenia wniosku i toczą nadal. Skarżący podkreślił, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. dopiero postanowieniem z dnia 08.03.2019 umorzył postępowanie zabezpieczające prowadzone na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25.01.2019 r., z uwagi na niedoręczenie decyzji o zabezpieczeniu. Jednocześnie w oparciu o tę decyzję zostały wystawione kolejne zarządzenia zabezpieczenia wystawione przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. dnia 12.03.2019 r. o numerach: [...], co powoduje, że organy nie mogły zaniechać merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowań zabezpieczających.
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że wniosek Skarżącego z dnia 01.03.2019 r. - stanowiący przedmiot zaskarżonego postanowienia DIAS z dnia 22.08.2019 r., w sprawie odmowy wszczęcia postępowania - dotyczył wyłącznie umorzenia postępowania zabezpieczającego, wszczętego i prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25.01.2019 r. Podstawę wystawienia ww. zarządzeń zabezpieczenia stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 28.12.2018 r.
Prawidłowo odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania zabezpieczającego, gdyż na dzień wydania rozstrzygnięcia postępowanie zabezpieczające nie było prowadzone. Okoliczność ta jest oczywista i nie wymaga przeprowadzenia czynności wyjaśniających. DIAS przedstawił szczegółowo przebieg toczącego się postępowania zabezpieczającego, zgodnie z którym prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. postępowanie na podstawie zarządzeń zabezpieczania z dnia 25.01.2019 r., zgodnie z informacją wierzyciela z dnia 06.02.2019 r. o braku skutecznego doręczenia decyzji zabezpieczającej, zostało wszczęte przedwcześnie, a więc od początku było nieprawidłowe. Z akt wynika, że po uzyskaniu powyższej informacji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. w dniu 06.02.2019 r., z urzędu wystosował zawiadomienia o uchyleniu wszystkich, dokonanych na podstawie powyższych zarządzeń zabezpieczenia, czynności zabezpieczających. Wskazywana w skardze okoliczność, która była zresztą podnoszona już w zażaleniu, że postanowienie o umorzeniu postępowania zabezpieczającego, zostało wydane dopiero w dniu 8 marca 2019 r., nie ma wpływu na stwierdzenie, iż na dzień złożenia wniosku o umorzenie postępowania zabezpieczającego, to jest na dzień 1 marca 2019 r., postępowanie nie toczyło się. Postanowienie o umorzeniu postępowania zabezpieczającego nie miało bowiem charakteru konstytutywnego, a jedynie potwierdzało fakt, iż postępowanie zabezpieczające zostało wszczęte przedwcześnie.
Postanowienie, wydane w oparciu o przepis art. 59 § 3 u.p.e.a., ma charakter deklaratoryjny, bowiem w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek, wymienionych w treści art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne (odpowiednio postępowanie zabezpieczające, zgodnie z art. 166b u.p.e.a.) podlega umorzeniu z mocy prawa, z dniem zaistnienia tej przesłanki. Na mocy art. 59 § 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny ma co prawda obowiązek wydać postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jednak skutek umorzenia następuje w momencie zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjneg. Zatem, ewentualne opóźnienie w wydaniu postanowienia nie oznacza, że postępowanie zabezpieczające toczyło się po dniu wystąpienia przesłanki z art. 59 § 1 u.p.e.a., aż do dnia wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o umorzeniu postępowania zabezpieczającego (co po stwierdzeniu nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 08.03.2019 r., nastąpiło postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 03.07.2019 r. Powołane okoliczności jednoznacznie stanowią, iż wniosek Strony z dnia 01.03.2019 r. o umorzenie postępowania zabezpieczającego był bezprzedmiotowy, gdyż na dzień jego złożenia nie toczyło się żadne postępowanie zabezpieczające, a to obligowało organy do odmowy wszczęcia postępowania.
Tym samym podzielić należy stanowisko Dyrektora, że wskazywane okoliczności skutkują stwierdzeniem, iż wniosek skarżącego z dnia 1 marca 2019 r.
o umorzenie postępowania zabezpieczającego był bezprzedmiotowy. Organ odwoławczy wskazał także, na okoliczność, iż w dniu 12 marca 2019 r. (a więc po doręczeniu w dniu 12 lutego 2019 r. decyzji zabezpieczającej) Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wystawił kolejne zarządzenia zabezpieczenia. Zarządzenia te zostały przekazane do właściwego miejscowo organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., który na ich podstawie wszczął "nowe" postępowanie zabezpieczające. Zaś skarżący zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania zabezpieczającego, prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12 marca 2019 r. Jak wynika
z odpowiedzi na skargę (a okoliczność ta nie jest kwestionowana) postanowieniem
z dnia 5 września 2019 r. Dyrektor orzekł o umorzeniu postępowania zabezpieczającego, prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., z uwagi na brak doręczenia odpisów zarządzeń zabezpieczenia. W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. w dniu 15 października .2019 r. doręczył stronie skarżącej kolejne odpisy zarządzeń zabezpieczenia, wystawione w dniu 17 września 2019 r.
Należy jednak podkreślić, że przedmiot niemniejszego postępowania dotyczył wniosku skarżącego z 1 marca 2019 r., który organ odwoławczy rozstrzygnął postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2019 r. utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika o odmowie wszczęcia postępowania. Toczące się postępowanie dotyczyło zatem wyłącznie umorzenia postępowania zabezpieczającego, wszczętego i prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25.01.2019 r. Powyższe postępowanie zabezpieczające zostało zakończone, wobec czego wniosek o umorzenie postępowania stał się bezprzedmiotowy.
Natomiast prawidłowość postępowania zabezpieczającego, prowadzonego na podstawie "nowych" zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12 marca 2019 r. podlegała ocenie organów obu instancji, na skutek złożonego przez skarżącego, pismem z dnia 7 maja 2019 r., kolejnego wniosku o umorzenie postępowania zabezpieczającego.
Zasadnie zatem Sąd I instancji przyjął, że organy obu instancji prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku Skarżącego z dnia 01.03.2019 r. o umorzenie postępowania zabezpieczającego w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., w przypadku gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie
o odmowie wszczęcia postępowania. Zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn", uniemożliwiających wszczęcie postępowania obejmuje również sytuacje, które
w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, to jest, gdy
w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno - prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania.
W niniejszej sprawie, jak słusznie podkreślił Sąd I instancji, organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania zabezpieczającego, gdyż na dzień wydania rozstrzygnięcia postępowanie zabezpieczające na podstawie zarządzeń zabezpieczających z dnia 25 stycznia 2019 r. nie było prowadzone. Prawidłowości stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie nie podważa powołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej orzecznictwo sądów administracyjnych. Cytowane przez Skarżącego wyroki, w tym w szczególności wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22.05.2014 r. sygn. akt I SA/Ol 353/14, odnoszą się do odmiennego stanu faktycznego, tj. do sytuacji, gdy żądanie zobowiązanego umorzenia postępowania zostało złożone w toku trwającego postępowania egzekucyjnego. Tymczasem, w niniejszej sprawie, wniosek Skarżącego o umorzenie postępowania był bezprzedmiotowy już w dniu jego złożenia, gdyż prowadzone na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25 stycznia 2019 r. postępowanie zabezpieczające nie toczyło się. Z kolei wniosek Strony z 01 marca 2019 r. nie mógł się odnosić do postępowań zabezpieczających prowadzonych na podstawie zarządzeń zabezpieczających wydanych po złożeniu wniosku o umorzenie postępowania.
W świetle powyższych okoliczności, wbrew twierdzeniom Skarżącego, Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, art. 144, art. 61a § 1 k.p.a., art. 18, art. 166b oraz art. 59 § 1 pkt 1,2, 7 u.p.e.a., gdyż organy obu instancji prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania zabezpieczającego w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a.
Za bezzasadne należy uznać również zarzuty skargi odnoszące się wadliwości uzasadnień organów obu instancji (art. 124 § 1 i § 2 k.p.a.), jak również uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (art. 141 § 4 p.p.s.a). Podkreślenia wymaga, że organy obu instancji w sposób szczegółowy zawarły w uzasadnieniu tok swojego rozumowania, wskazując i wyjaśniając przesłanki faktyczne, jakimi kierowały się podejmując zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, odniósł się do wszystkich kwestii, które miały istotne znaczenie w sprawie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
W niniejszej sprawie, oprócz przekonania o nieprawidłowej ocenie działania organów administracji, Skarżący nie sformułował zarzutów przeciwko uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sposób wyczerpujący rozważył i odniósł się do zakreślonej w sprawie istoty sporu, a stanowiące wynik tych rozważań w sferze faktycznej i prawnej sprawy uzasadnienie wyroku jest spójne i logiczne oraz nie pozostawia wątpliwości co do słuszności zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przedstawił stan faktyczny oraz prawidłowo sformułował ocenę prawną sprawy. Stan faktyczny nie został przez Skarżącego w żaden sposób podważony.
Odnosząc się natomiast do powołanego przez skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 1042/19, uchylającego decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego
w K. z dnia 28 grudnia 2018 r., w sprawie zabezpieczenia wskazać należy, że nie ma on wpływu na niniejsze postępowanie. Odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania zabezpieczającego wynikała z uwagi,
że postępowanie zabezpieczające na dzień złożenia wniosku się nie toczyło i toczyć się nie mogło, albowiem wszczęto je nieprawidłowo, przedwcześnie. Nadto postępowanie to (wynikające z zarządzenia o zabezpieczeniu z dnia 25 stycznia 2019 r.) ostatecznie zostało umorzone. Nieprawomocne wyeliminowanie decyzji stanowiącej podstawę wystawienia zarządzenia zabezpieczającego nie mogło mieć wpływu na nietoczące się postępowanie. Zasadnie organ stwierdził, że skoro
na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, postępowanie zabezpieczające
w oparciu o zarządzenie zabezpieczające z dnia 25 stycznia 2019 r. nie było prowadzone, nie może ono podlegać wnioskowanemu umorzeniu.
Mając powyższe na uwadze, zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadne i na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalić. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
|Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA |
|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Stanisław Bogucki |Jolanta Sokołowska |