III FSK 298/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił postanowienie o nałożeniu kary porządkowej na profesjonalnego pełnomocnika spółki. Organ podatkowy kwestionował wyrok WSA, zarzucając niewłaściwą wykładnię i zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 262 § 1 pkt 2 i 2a oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. Zdaniem organu, pełnomocnik bezzasadnie odmówił złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów, co uzasadniało nałożenie kary porządkowej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że kontrola celno-skarbowa prowadzona wobec spółki obejmowała szeroki zakres żądań wyjaśnień i dokumentów. NSA wskazał, że profesjonalny pełnomocnik, choć działa w imieniu spółki, nie jest z nią tożsamy i nie zawsze posiada wiedzę niezbędną do udzielenia szczegółowych wyjaśnień dotyczących działalności spółki, zwłaszcza gdy spółka nie przekazała mu wymaganych informacji. Sąd zaznaczył, że kara porządkowa może być nałożona za bezzasadną odmowę lub nieprzedstawienie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych lub dowodów księgowych. Jednakże, obowiązek ten powinien być związany z posiadaniem przez podmiot wzywany wiadomości będących w zakresie zainteresowania kontrolujących. W ocenie NSA, w rozpatrywanej sprawie brak było dostatecznych podstaw faktycznych i prawnych do ukarania karą porządkową profesjonalnego pełnomocnika spółki. Ewentualne ukaranie samej spółki nie było przedmiotem rozpoznania NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności nakładania kar porządkowych na profesjonalnych pełnomocników w postępowaniu podatkowym, w szczególności w kontekście zakresu ich wiedzy i obowiązków.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pełnomocnik nie posiadał wymaganej wiedzy i informacji od spółki. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy pełnomocnik celowo unika współpracy lub posiada niezbędne informacje.
Zagadnienia prawne (2)
Czy profesjonalny pełnomocnik spółki może zostać ukarany karą porządkową za niewykonanie wezwania organu do złożenia wyjaśnień, jeśli nie posiada wiedzy niezbędnej do ich udzielenia i nie otrzymał wymaganych informacji od spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak było podstaw do ukarania profesjonalnego pełnomocnika karą porządkową.
Uzasadnienie
Pełnomocnik działa w imieniu strony, ale nie jest z nią tożsamy i nie zawsze posiada wiedzę niezbędną do udzielenia szczegółowych wyjaśnień dotyczących działalności spółki, zwłaszcza gdy spółka nie przekazała mu wymaganych informacji. Kara porządkowa wymaga bezzasadnej odmowy lub nieprzedstawienia dokumentów, co wiąże się z posiadaniem przez wzywanego wiadomości będących w zakresie zainteresowania kontrolujących.
Czy organ podatkowy może skutecznie żądać od pełnomocnika wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli celno-skarbowej, jeśli żądanie to wykracza poza zakres jego wiedzy i posiadanych informacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie musi być kierowane do podmiotów posiadających wiadomości będące w zakresie zainteresowania kontrolujących.
Uzasadnienie
Obowiązki kontrolowanego oraz innych osób wyznacza ustawa o KAS, ale żądanie może być kierowane wyłącznie do podmiotów posiadających wiadomości będące w zakresie zainteresowania kontrolujących i w przedmiocie kontroli.
Przepisy (6)
Główne
o.p. art. 262 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Kara porządkowa może zostać nałożona na stronę, pełnomocnika strony, świadka lub biegłego, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności (pkt 2), lub bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach (pkt 2a).
o.p. art. 262 § § 1a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o KAS art. 72 § ust. 1 pkt 11 i ust. 3
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
o.p. art. 286 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
ustawa o KAS art. 94
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw faktycznych i prawnych do ukarania karą porządkową profesjonalnego pełnomocnika spółki, ponieważ nie posiadał on wiedzy niezbędnej do udzielenia wyjaśnień, a spółka nie przekazała mu wymaganych informacji.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa wykładnia art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 262 § 1 pkt 2 i 2a oraz art. 145 § 1 i 2, art. 155 § 1 i art. 159 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez WSA, polegająca na nieprawidłowym przyjęciu, że niewykonanie przez pełnomocnika wezwania organu do złożenia wyjaśnień nie może być uznane za bezzasadną odmowę. • Niewłaściwe zastosowanie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 72 ust. 1 pkt 11 i ust. 3 i art. 94 ust. 1 pkt 3 ustawy o KAS do art. 291d §1 Ordynacji podatkowej, skutkujące błędnym przyjęciem, że organ nie może skutecznie żądać wyjaśnień od pełnomocnika kontrolowanego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 286 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej i art. 94 ustawy o KAS, poprzez przyjęcie, że art. 286 § 1 pkt 4 ustawy o KAS ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
Pełnomocnik działa wprawdzie za podmiot, który udzielił mu pełnomocnictwa, jednakże nie oznacza to, że jest z podmiotem tym tożsamy, że posiada wiedzę podmiotu, który reprezentuje, że może samodzielnie tworzyć lub odtwarzać dane i dokumenty prowadzonej przez podmiot działalności. • Należy zatem wiązać obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, w tym ksiąg podatkowych, z obowiązkiem ich posiadania przez podmiot, do którego kierowane jest wezwanie. • Krąg osób związanych z obowiązkami jest szeroki, z tym, że żądanie może być kierowane wyłącznie do podmiotów posiadających wiadomości będące w zakresie zainteresowania kontrolujących i w przedmiocie kontroli.
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Stachurski
członek
Krzysztof Przasnyski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności nakładania kar porządkowych na profesjonalnych pełnomocników w postępowaniu podatkowym, w szczególności w kontekście zakresu ich wiedzy i obowiązków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pełnomocnik nie posiadał wymaganej wiedzy i informacji od spółki. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy pełnomocnik celowo unika współpracy lub posiada niezbędne informacje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – kar porządkowych nakładanych na pełnomocników, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje granice odpowiedzialności pełnomocnika.
“Czy pełnomocnik zawsze musi znać odpowiedzi? NSA wyjaśnia granice kar porządkowych.”
Dane finansowe
WPS: 480 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.