III FSK 297/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku B. D. o umorzenie zaległego podatku od spadków i darowizn wraz z odsetkami, argumentując to trudną sytuacją zdrowotną (choroba psychiczna, niepełnosprawność od lat), niskimi dochodami (renta 1.066 zł) i brakiem faktycznej korzyści z odziedziczonego lokalu mieszkalnego, który był zadłużony i zamieszkany przez inną osobę. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymały w mocy decyzję odmawiającą umorzenia. Uznano, że choć skarżąca uprawdopodobniła istnienie ważnego interesu podatnika ze względu na stan zdrowia, to jednak przyjęcie spadku stanowiło przysporzenie majątkowe, a skarżąca otrzymała zwrot nadpłaty podatku dochodowego, który mógłby pokryć część zaległości. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca nie spełnia kryteriów dochodowych do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, a umorzenie nie wpłynęłoby bezpośrednio na pogorszenie sytuacji materialnej rodziny. Kluczową przeszkodą okazał się brak zgody Prezydenta Miasta Łodzi na umorzenie, co jest wymogiem formalnym dla podatków stanowiących dochód gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd podkreślił, że umorzenie zaległości podatkowej jest ulgą, a nie prawem, i wymaga wykazania istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Wskazał, że trudna sytuacja zdrowotna nie jest jedyną przesłanką, a organy muszą rozważyć całokształt sytuacji majątkowej i rodzinnej podatnika. Sąd zaznaczył również, że umorzenie podatku od spadków i darowizn, będącego dochodem gminy, wymaga zgody władz samorządowych, która w tej sprawie nie została udzielona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUmorzenie zaległości podatkowych, zwłaszcza gdy stanowią dochód gminy, wymaga nie tylko spełnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale także uzyskania zgody organu samorządowego. Podkreśla znaczenie analizy całokształtu sytuacji majątkowej i rodzinnej podatnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatku od spadków i darowizn, który jest dochodem gminy, co wiąże się z dodatkowym wymogiem zgody samorządu. Interpretacja 'ważnego interesu podatnika' i 'interesu publicznego' jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy trudna sytuacja zdrowotna podatnika, przy braku innych przesłanek, może stanowić wystarczającą podstawę do umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama trudna sytuacja zdrowotna nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia zaległości podatkowej, jeśli nie towarzyszą jej inne okoliczności uzasadniające ważny interes podatnika lub interes publiczny, a także gdy wymagana zgoda organu samorządowego nie została udzielona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć stan zdrowia skarżącej mógłby przemawiać za ważnym interesem podatnika, to jednak brak innych przesłanek, przysporzenie majątkowe ze spadku, możliwość pokrycia części zaległości z nadpłaty podatku dochodowego, a przede wszystkim brak zgody Prezydenta Miasta na umorzenie, uniemożliwiły pozytywne rozpatrzenie wniosku.
Czy umorzenie zaległości podatkowej, stanowiącej dochód gminy, jest możliwe bez zgody przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie zaległości podatkowych stanowiących dochody gminy jest możliwe wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, wskazując, że użycie sformułowania 'wyłącznie za zgodą' jednoznacznie wskazuje na decydujący głos organu samorządowego w kwestii udzielenia ulgi podatkowej.
Przepisy (5)
Główne
O.p. art. 67a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
u.d.j.s.t. art. 18 § 2
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
W przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego.
Pomocnicze
O.p. art. 67b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, które nie stanowią pomocy publicznej lub stanowią pomoc de minimis lub pomoc publiczną na cele określone w pkt 3 art. 67b O.p.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
PPSA art. 250 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zgody Prezydenta Miasta Łodzi na umorzenie zaległości podatkowej, która stanowi dochód gminy. • Skarżąca otrzymała zwrot nadpłaty podatku dochodowego, który mógł pokryć znaczną część zaległości. • Skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, co oznacza, że umorzenie nie będzie bezpośrednią przyczyną sięgnięcia po pomoc państwa.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja zdrowotna skarżącej jako jedyna podstawa do umorzenia zaległości podatkowej. • Brak faktycznej korzyści majątkowej z odziedziczonego lokalu jako podstawa do umorzenia. • Niska wysokość renty i wysokie koszty leczenia jako wyłączna podstawa do umorzenia.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie zaległości podatkowych powinno być formą pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego. • W tym zakresie organ odwoławczy odwołał się do poczucia, tzw. ogólnej sprawiedliwości społecznej. • Udzielenie ulgi podatkowej w spłacie podatków i opłatach stanowiących dochody gmin (...) jest ograniczone poprzez uzyskanie zgody przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego.
Skład orzekający
Paweł Janicki
przewodniczący
Bożena Kasprzak
sprawozdawca
Cezary Koziński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie zaległości podatkowych, zwłaszcza gdy stanowią dochód gminy, wymaga nie tylko spełnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale także uzyskania zgody organu samorządowego. Podkreśla znaczenie analizy całokształtu sytuacji majątkowej i rodzinnej podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatku od spadków i darowizn, który jest dochodem gminy, co wiąże się z dodatkowym wymogiem zgody samorządu. Interpretacja 'ważnego interesu podatnika' i 'interesu publicznego' jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak trudna sytuacja życiowa (choroba, niskie dochody) może kolidować z wymogami formalnymi i prawnymi w kontekście ulg podatkowych, a także podkreśla znaczenie zgody organów samorządowych w specyficznych przypadkach.
“Choroba i bieda nie wystarczą? Sąd odmówił umorzenia podatku od spadku mimo trudnej sytuacji podatniczki.”
Dane finansowe
WPS: 1105 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.