III FSK 2927/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-05
NSApodatkoweŚredniansa
zaświadczeniezastaw rejestrowyprzedawnieniezobowiązania podatkoweOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie wydania zaświadczenia o wygaśnięciu zastawu rejestrowego, uznając, że organ podatkowy nie jest uprawniony do samodzielnego stwierdzania przedawnienia zobowiązań.

Spółka wniosła o wydanie zaświadczenia o wygaśnięciu zastawu rejestrowego na urządzeniach, argumentując przedawnieniem zabezpieczonych zobowiązań podatkowych. Organ odmówił, wskazując na istniejące zaległości. WSA oddalił skargę spółki, a NSA utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd uznał, że organ podatkowy nie jest uprawniony do rozstrzygania o przedawnieniu w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, a jedynie do potwierdzania stanu faktycznego wynikającego z posiadanych ewidencji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki U. sp.j. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Spółka domagała się wydania zaświadczenia o wygaśnięciu zastawu rejestrowego na urządzeniach spawalniczych, powołując się na przedawnienie zabezpieczonych zobowiązań podatkowych. Organ podatkowy odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści, wskazując, że z zapisów na karcie kontowej podatnika wynikały zaległości podatkowe zabezpieczone zastawem, które nie wygasły w całości. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędną wykładnię art. 306a § 3 i § 4 oraz art. 306b § 1 o.p., twierdząc, że organ powinien samodzielnie stwierdzić przedawnienie zobowiązań. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter potwierdzający, a organ podatkowy nie jest uprawniony do rozstrzygania o istocie sprawy ani do samodzielnego ustalania stanu faktycznego wykraczającego poza posiadane ewidencje i rejestry. Zaświadczenie jedynie odzwierciedla dane znajdujące się w zasobach organu na dzień jego wydania. W sytuacji, gdy dane te nie potwierdzały przedawnienia zobowiązań, organ prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie jest zobowiązany do samodzielnego ustalania przedawnienia zobowiązań w postępowaniu o wydanie zaświadczenia.

Uzasadnienie

Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter potwierdzający, a organ jedynie odzwierciedla dane z posiadanych ewidencji. Nie jest uprawniony do rozstrzygania o istocie sprawy ani do ustalania stanu faktycznego wykraczającego poza te dane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

o.p. art. 306a § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania.

o.p. art. 306a § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy.

Pomocnicze

o.p. art. 306b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 306b § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające.

o.p. art. 306c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

o.p. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

o.p. art. 184

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

NSA orzeka o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania przedawnienia zobowiązań podatkowych w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. Zaświadczenie potwierdza jedynie stan faktyczny lub prawny wynikający z posiadanych przez organ ewidencji i rejestrów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 306a § 3 i § 4 oraz art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zaświadczenie potwierdza stan faktyczny wyłącznie na podstawie zapisów na karcie kontowej podatnika lub że wydanie zaświadczenia jest uzależnione od tego, co wynika z rejestrów organu, a nie na podstawie wiedzy organu.

Godne uwagi sformułowania

Zaświadczenie nie jest decyzją w rozumieniu art. 207 o.p. Zaświadczenie stanowi jedynie odzwierciedlenie danych wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów oraz dokumentów i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Organ podatkowy nie mógł wydać wnioskowanego zaświadczenia, bowiem nie jest uprawniony do rozstrzygania, czy nastąpiło wygaśnięcie przedmiotowej zaległości podatkowej na skutek przedawnienia.

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Presnarowicz

członek

Bogusław Woźniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zakresu kompetencji organów podatkowych w postępowaniu o wydanie zaświadczenia oraz charakteru prawnego samego zaświadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania zaświadczenia o wygaśnięciu zastawu rejestrowego z powodu nieprzedawnienia zobowiązań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wydawania zaświadczeń przez organy podatkowe, co jest ważne dla praktyków prawa podatkowego.

Organ podatkowy nie jest detektywem: dlaczego nie ustalisz przedawnienia w zaświadczeniu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 2927/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Presnarowicz
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Sz 442/20 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2020-09-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 306a § 3, 4 art. 306b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej U. sp.j. z siedzibą w C. (dawniej: U. sp.k. z siedzibą w C.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 442/20 w sprawie ze skargi U. sp.k. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 6 marca 2020 r. nr 3201-IEW.4050.2.2020.2 w przedmiocie wydania zaświadczenia o żądanej treści 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od U. sp. j. z siedzibą w C. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
Wyrokiem z 9 września 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 442/20, Wojewódzki
Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę złożoną przez – U. Spółka komandytowa z siedzibą w C. (dalej: skarżąca, spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 6 marca 2020 r., nr 3201-IEW.4050.2.2020.2 w przedmiocie wydania zaświadczenia. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
2. Skarga kasacyjna.
Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył wyrok w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. naruszenie art. 306a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1335 ze zm., dalej: o.p.) w zw. z art. 306a § 4 o.p. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny wyłącznie na podstawie zapisów widniejących na karcie kontowej podatnika,
2. 306b § 1 o.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na tym, że wydanie zaświadczenia jest uzależnione od tego co wynika z rejestrów czy ewidencji organu podatkowego, a nie na podstawie wiedzy organu.
Mając na względzie powyższe, autor skargi kasacyjnej wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pismem z 12 listopada 2020 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego,
w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz
o rozpoznanie skargi kasacyjnej bez przeprowadzenia rozprawy.
Zarządzeniem z 4 lipca 2023 r. w trybie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy
z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej skierował sprawę na posiedzenie niejawne.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego orzeczenia trzeba wskazać, że zgodnie z art. 306a o.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (§ 3). Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy (§ 4). Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Zgodnie z art. 306b § 2 o.p. organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie (art. 306c o.p.).
W doktrynie przyjmuje się, że w postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ podatkowy nie rozstrzyga co do istoty w całości, ani też w części żadnej sprawy administracyjnej, a zaświadczenie nie jest decyzją w rozumieniu art. 207 o.p. Jest ono jedynie pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom (por. J. Zubrzycki [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2012, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, s. 1233).
W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ podatkowy, do którego skierowano stosowne żądanie dokonuje zatem jedynie porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ ten nie rozstrzyga o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku. Zamieszczona w zaświadczeniu treść stanowi odzwierciedlenie danych, które posiada ten organ w swoich zasobach na dzień wydania zaświadczenia.
Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej wniósł o wydanie zaświadczenia o wygaśnięciu zastawu rejestrowego ustanowionego na urządzeniu spawalniczym typu [...] oraz wygaśnięciu zastawu rejestrowego ustanowionego na urządzeniu spawalniczym typu [...], wskazując na przedawnienie zabezpieczonych zobowiązań podatkowych. Organ odmawiając wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę wskazał, że z zapisów widniejących na karcie kontowej podatnika wynika, że na dzień wydania postanowienia na podatniku ciążyły zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za 2011 r. zabezpieczone zastawem, które nie wygasły w całości.
Jak zauważył sąd pierwszej instancji, strona żąda od organu, aby samodzielnie stwierdził okoliczność przedawnienia zobowiązań podatkowych spółki z tytułu podatku od towarów i usług za 2011 r., chociaż we wniosku o wydanie przedmiotowego zaświadczenia sama wskazywała na przedawnienie tych zobowiązań z wyłączeniem grudnia 2011 r. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Szczecinie z 21 lutego 2018 r. (sygn. I SA/Sz 473/17). Poza sporem pozostawało zatem, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone zastawem nie wygasły w całości na skutek przedawnienia. Stąd w stanie faktycznym sprawy organ podatkowy nie miał podstaw do wydania zaświadczenia odpowiadającego treści żądania skarżącej, gdyż z zapisów widniejących na karcie kontowej podatnika i dokumentów wynika, że istnieje zaległość podatkowa podatnika z tytułu podatku od towarów i usług za 2011 r. Ponadto wydający zaświadczenie organ jest związany treścią żądania strony (art. 306a § 1 o.p.), która wnioskowała o potwierdzenie wygaśnięcia i wykreślenie całego zabezpieczenia prawnego ustanowionego w formie zastawu rejestrowego.
W tych okolicznościach wojewódzki sąd administracyjny zasadnie stwierdził, że organ nie mógł wydać zaświadczenia o treści żądanej przez stronę bez istotnego naruszenia przepisów regulujących zasady wydawania zaświadczeń, w tym zignorowania zapisów wynikających z prowadzonych ewidencji oraz wyroku sądu administracyjnego dotyczących należności zabezpieczonych spornymi zastawami. Skarżący występował o przeprowadzenie przez organ podatkowy postępowania wyjaśniającego wykraczającego poza ramy określone w art. 306b § 2 o.p.
Biorąc pod uwagę charakterystykę postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia oraz ustalony stan faktyczny w niniejszej sprawie, za niezasadne należy uznać zarzuty błędnej wykładni art. 306a § 3 o.p. w zw. z art. 306a § 4 o.p. oraz art. 306b § 1 o.p. Autor skargi kasacyjnej w istocie domaga się przeprowadzenia analizy, która doprowadzić ma do ustalenia stanu faktycznego, w którym organ powinien wydać zaświadczenie o wygaśnięciu zastawu rejestrowego przesądzające, że nie istnieje zaległość podatkowa spółki z tytułu podatku od towarów i usług za 2011 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie organ podatkowy nie mógł wydać wnioskowanego zaświadczenia, bowiem nie jest uprawniony do rozstrzygania, czy nastąpiło wygaśnięcie przedmiotowej zaległości podatkowej na skutek przedawnienia. Zaświadczenie wydawane w oparciu o art. 306a o.p. stanowi jedynie odzwierciedlenie danych wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów oraz dokumentów i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. W razie stwierdzenia braku zgodności między treścią żądania, a stanem rzeczy wynikającym z informacji pozostających w zasobach organu, co miało miejsce w niniejszej sprawie, organ ten prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
SWSA (del.) Bogusław Woźniak SNSA Jacek Pruszyński SNSA Sławomir Presnarowicz [pic]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI