Orzeczenie · 2025-05-29

III FSK 288/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-29
NSApodatkoweWysokansa
postępowanie egzekucyjnezajęcie rachunku bankowegoprawo bankoweustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiskarga kasacyjnawadliwość czynności egzekucyjnejskuteczność zajęcianależności podatkoweVAT

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki G. S.K.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora IAS w Warszawie w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Spółka kwestionowała czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, argumentując, że bank, do którego skierowano zawiadomienie o zajęciu, nie prowadził jej rachunku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że należy rozróżnić dopuszczalność czynności egzekucyjnej od jej skuteczności. Zgodnie z art. 80 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia. Sąd uznał, że nawet jeśli bank poinformował o braku rachunku, czynność egzekucyjna została dokonana formalnie prawidłowo. Brak rachunku bankowego oznacza jedynie, że środek egzekucyjny jest nieskuteczny, a nie wadliwy. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sądy niższych instancji prawidłowo oceniły, iż czynność egzekucyjna nie była wadliwa, a spółka nie poniosła z tego tytułu szkody.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że formalna dopuszczalność czynności egzekucyjnej jest odrębna od jej skuteczności, co ma znaczenie w sprawach dotyczących zajęcia rachunków bankowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku rachunku bankowego w banku, do którego skierowano zajęcie. Interpretacja przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu rachunku bankowego jest wadliwa, jeśli zobowiązany nie posiada rachunku w banku, do którego skierowano zawiadomienie o zajęciu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak rachunku bankowego nie czyni czynności egzekucyjnej wadliwą, a jedynie nieskuteczną.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił dopuszczalność czynności egzekucyjnej od jej skuteczności. Formalne skierowanie zawiadomienia o zajęciu do banku jest zgodne z przepisami, nawet jeśli bank poinformuje o braku rachunku zobowiązanego. Nieskuteczność zajęcia nie oznacza jego wadliwości prawnej.

Czy sąd administracyjny rozpoznając skargę na czynność egzekucyjną jest związany zakresem tej skargi, czy powinien badać również inne kwestie z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej i bada sprawę w jej ramach, uwzględniając z urzędu jedynie nieważność postępowania.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania bada z urzędu. W tej sprawie nie stwierdzono nieważności.

Czy skarga na czynności egzekucyjne może być wykorzystana do kwestionowania istnienia obowiązku egzekwowanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny i jest ograniczona do oceny prawidłowości dokonanych czynności egzekucyjnych, a nie podstaw egzekucji.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na ugruntowany pogląd, że skarga na czynności egzekucyjne nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia dla innych środków, a jej przedmiotem jest wyłącznie prawidłowość dokonanej czynności, a nie istota obowiązku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną G. S.K.A. z siedzibą w P.

Przepisy (11)

Główne

u.p.e.a. art. 80 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego.

u.p.e.a. art. 80 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia oraz kwoty, które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja czynności egzekucyjnej.

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja środka egzekucyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie NSA w przedmiocie skargi kasacyjnej.

Prawo bankowe art. 62b § 2

Ustawa - Prawo bankowe

Dotyczy zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

k.p.a. art. 6

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania do władzy publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu rachunku bankowego jest formalnie dopuszczalna, nawet jeśli zobowiązany nie posiada rachunku w wskazanym banku. Brak rachunku czyni zajęcie jedynie nieskutecznym, a nie wadliwym. • Skarga na czynności egzekucyjne jest ograniczona do oceny prawidłowości dokonanych czynności, a nie do kwestionowania istnienia obowiązku egzekwowanego. • Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, badając z urzędu jedynie nieważność postępowania.

Odrzucone argumenty

Czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu rachunku bankowego była wadliwa, ponieważ spółka nie posiadała rachunku w banku, do którego skierowano zawiadomienie o zajęciu. • Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie uwzględniając skargi mimo wadliwości czynności egzekucyjnej. • Organ egzekucyjny działał z naruszeniem zasady praworządności i zaufania do władzy publicznej.

Godne uwagi sformułowania

należy rozróżnić pojęcie skuteczności zajęcia [...] od dopuszczalności zajęcia • brak rachunku oznacza jedynie tyle, że zastosowany środek egzekucyjny jest nieskuteczny, a nie to, że został on zastosowany w sposób wadliwy • skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny w stosunku do innych środków zaskarżenia

Skład orzekający

Anna Dalkowska

sprawozdawca

Bogusław Woźniak

przewodniczący

Krzysztof Przasnyski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że formalna dopuszczalność czynności egzekucyjnej jest odrębna od jej skuteczności, co ma znaczenie w sprawach dotyczących zajęcia rachunków bankowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rachunku bankowego w banku, do którego skierowano zajęcie. Interpretacja przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – wadliwości zajęcia rachunku bankowego. Rozróżnienie między dopuszczalnością a skutecznością czynności jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Czy zajęcie pustego konta bankowego jest wadliwe? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 373 597 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst