Orzeczenie · 2024-11-20

III FSK 286/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-11-20

NSApodatkoweWysokansa

podatek od czynności cywilnoprawnychnieruchomości rolnezwolnienie podatkowegospodarstwo rolneprowadzenie gospodarstwaokres 5 latpowiększenie gospodarstwazbycie nieruchomościinterpretacja przepisów

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (IAS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych (p.c.c.). Sprawa dotyczyła zwolnienia z p.c.c. przy nabyciu nieruchomości rolnej, która powiększyła gospodarstwo skarżącej. Kluczowe było ustalenie, czy zbycie innych nieruchomości z gospodarstwa przed upływem 5 lat od jego powiększenia (nabycia spornej działki) skutkuje utratą zwolnienia, nawet jeśli łączna powierzchnia gospodarstwa nadal mieści się w ustawowych granicach 11-300 ha. WSA w Warszawie przyznał rację skarżącej, interpretując art. 9 pkt 2 u.p.c.c. w sposób liberalny. Sąd uznał, że przepis nie wymaga prowadzenia gospodarstwa w niezmienionym areale przez 5 lat, a jedynie, aby jego powierzchnia mieściła się w ustawowych widełkach. Podkreślono, że obrót ziemią rolną jest normalny i może wynikać z racjonalnego prowadzenia działalności. NSA nie zgodził się z tą wykładnią. Sąd kasacyjny, opierając się na wykładni językowej i celowościowej, uznał, że zwrot "oraz gospodarstwo to" oznacza konieczność prowadzenia całego powiększonego gospodarstwa przez 5 lat od dnia nabycia. Zbycie części gruntów wchodzących w skład powiększonego gospodarstwa, nawet jeśli pozostały areał mieści się w normach, skutkuje utratą prawa do zwolnienia. NSA podkreślił, że celem przepisu jest wspieranie tworzenia i powiększania gospodarstw, a nie umożliwianie swobodnego obrotu gruntami w okresie objętym zwolnieniem. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę skarżącej, zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja warunków zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przy nabyciu nieruchomości rolnych, w szczególności wymogu prowadzenia gospodarstwa rolnego przez określony czas po jego powiększeniu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia i późniejszego zbycia części nieruchomości rolnych wchodzących w skład powiększonego gospodarstwa. Wykładnia NSA jest restrykcyjna w stosunku do wcześniejszych interpretacji WSA.

Zagadnienia prawne (1)

Czy zbycie części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, które zostało powiększone w wyniku nabycia innej nieruchomości rolnej, przed upływem 5 lat od dnia tego nabycia, skutkuje utratą zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 2 u.p.c.c., nawet jeśli łączna powierzchnia gospodarstwa rolnego nadal mieści się w ustawowych granicach (11-300 ha)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zbycie części nieruchomości wchodzących w skład powiększonego gospodarstwa rolnego przed upływem 5 lat od dnia nabycia skutkuje utratą zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, nawet jeśli pozostały areał mieści się w ustawowych granicach.

Uzasadnienie

NSA zinterpretował art. 9 pkt 2 u.p.c.c. w sposób ścisły, wskazując, że zwrot "oraz gospodarstwo to" oznacza konieczność prowadzenia całego powiększonego gospodarstwa w niezmienionym składzie przez 5 lat. Pomniejszenie gospodarstwa przez zbycie części gruntów narusza ten warunek, niezależnie od zachowania minimalnej i maksymalnej powierzchni.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie i oddalił skargę skarżącej N. K.

Przepisy (14)

Główne

u.p.c.c. art. 9 § pkt 2

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

Przepis ten zwalnia od podatku sprzedaż własności gruntów stanowiących gospodarstwo rolne, pod warunkiem utworzenia lub powiększenia gospodarstwa do 11-300 ha i prowadzenia go przez nabywcę przez co najmniej 5 lat od dnia nabycia. NSA zinterpretował warunek prowadzenia gospodarstwa jako wymóg utrzymania jego składu w niezmienionej formie przez okres 5 lat, co oznacza zakaz zbywania jego części.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a