Orzeczenie · 2024-08-06

III FSK 274/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-08-06
NSApodatkoweWysokansa
podatek od spadków i darowiznprzedawnieniezaświadczenieorgan podatkowyNSApostępowanie podatkoweprawo materialneprawo procesowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. O. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Spór dotyczył odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn po zmarłym ojcu skarżącej. WSA uznał, że postępowanie o wydanie zaświadczenia nie jest właściwe do analizy przepisów prawa materialnego i oceny przedawnienia. NSA nie zgodził się z tym stanowiskiem. Podkreślił, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną, która ma potwierdzić istniejący stan prawny lub faktyczny, a nie rozstrzygać spory. Organ podatkowy, odmawiając wydania zaświadczenia, powinien to uczynić w formie postanowienia z uzasadnieniem, a nie odsyłać do nieistniejącego postępowania. NSA wskazał, że organ powinien był albo potwierdzić przedawnienie, albo odmówić wydania zaświadczenia, jasno wskazując na brak przedawnienia, jeśli tak uważał. Błędne stanowisko WSA miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i postanowienia organu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń przez organy podatkowe, w szczególności w kontekście przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz granic postępowania o wydanie zaświadczenia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z podatkiem od spadków i darowizn oraz wnioskiem o zaświadczenie dotyczące przedawnienia, ale jego ogólne zasady dotyczące postępowania o wydanie zaświadczenia mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ podatkowy może odmówić wydania zaświadczenia o przedawnieniu zobowiązania podatkowego, powołując się na brak możliwości analizy przepisów prawa materialnego w postępowaniu o wydanie zaświadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie może odmówić wydania zaświadczenia tylko z tej przyczyny, że nie posiada informacji, mimo że obowiązek posiadania na nim ciąży, ani też nie może odsyłać do nieistniejącego postępowania. Powinien wydać zaświadczenie lub odmówić go w sposób merytoryczny.

Uzasadnienie

Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter uproszczony i służy potwierdzeniu stanu prawnego lub faktycznego na podstawie posiadanych przez organ danych. Organ powinien wydać zaświadczenie lub odmówić go w sposób uzasadniony, jasno wskazując na istnienie lub brak przedawnienia, a nie powoływać się na niemożność analizy prawa materialnego.

Czy wniosek o wydanie zaświadczenia o przedawnieniu zobowiązania podatkowego może być podstawą do analizy przepisów prawa materialnego i oceny przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy dokonuje wykładni prawa, która może okazać się sporna i zostać skontrolowana w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie wydania zaświadczenia, co nie przeczy jego uproszczonemu charakterowi.

Uzasadnienie

Wydanie zaświadczenia nie rozstrzyga sporów prawnych, ale potwierdza posiadane przez organ dane. Analiza prawna i wykładnia przepisów prawa materialnego mogą być niezbędne do wydania zaświadczenia, a ich poprawność podlega kontroli sądowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA w całości oraz postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w całości.

Przepisy (9)

Główne

u.p.s.d. art. 19 § ust. 6

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

O.p. art. 306a § § 1 i § 2 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 306b § § 1

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.s.d. art. 6 § ust. 4

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

O.p. art. 68 § § 1 i § 2 pkt 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy nie może odmówić wydania zaświadczenia o przedawnieniu zobowiązania podatkowego, powołując się na niemożność analizy przepisów prawa materialnego w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. • Organ powinien wydać zaświadczenie lub odmówić go w sposób merytoryczny, jasno wskazując na istnienie lub brak przedawnienia, a nie odsyłać do nieistniejącego postępowania. • Błędne stanowisko WSA o braku możliwości wydania zaświadczenia miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, ale tylko takich, o których informacje znajdują się w dyspozycji organu. • Nie można tracić z pola widzenia tego, że jest to rozstrzygnięcie, które powinno być odpowiednio uzasadnione. • Trudno uznać za działanie zgodne z zasadą pogłębiania zaufania do organów Państwa, gdy odmawia się wydania zaświadczenia tylko z tej przyczyny, że organ nie posiada informacji, mimo, że obowiązek posiadania na nim ciąży. • Wbrew temu, co stwierdził Sąd w zaskarżonym wyroku można było udzielić odpowiedzi co do przedawnienia lub jego braku w trybie uproszczonego postępowania, jakim jest postępowanie zaświadczeniowe.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący

Mirella Łent

sprawozdawca

Jacek Pruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń przez organy podatkowe, w szczególności w kontekście przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz granic postępowania o wydanie zaświadczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z podatkiem od spadków i darowizn oraz wnioskiem o zaświadczenie dotyczące przedawnienia, ale jego ogólne zasady dotyczące postępowania o wydanie zaświadczenia mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowań administracyjnych i wydawanie zaświadczeń, nawet w sprawach pozornie prostych. Podkreśla znaczenie zasady dobrej administracji i prawa obywatela do uzyskania jasnej informacji od organu.

Organ podatkowy nie może ukryć się za brakiem informacji – zaświadczenie o przedawnieniu musi być wydane lub odmówione merytorycznie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst