Orzeczenie · 2025-11-13

III FSK 271/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-13
NSApodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaczłonek zarząduzaległości podatkoweVATgwarancje bankoweupadłośćOrdynacja podatkowaskarżący kasacyjnyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. M. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe z tytułu VAT. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (o.p.), twierdząc, że gwarancje bankowe zaspokoiły zaległości w znacznej części, oraz art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p. w zw. z Prawem upadłościowym (p.u.), argumentując, że nie można było skutecznie złożyć wniosku o upadłość. NSA uznał oba zarzuty za niezasadne. W odniesieniu do art. 116 § 1 pkt 2 o.p., sąd stwierdził, że zaspokojenie zaległości podatkowych w wysokości 40,76% nie stanowi "znacznej części", a pojęcie "zaległość podatkowa" obejmuje również odsetki i koszty. Ponadto, wskazanie mienia w celu zaspokojenia zaległości dotyczy okresu po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wniosku o upadłość, NSA podkreślił, że nawet istnienie jednego wierzyciela (Skarbu Państwa) nie zwalnia członka zarządu z obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość, jeśli spółka nie wykonuje wymagalnych zobowiązań. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęć "znaczna część" i "zaległość podatkowa" w kontekście odpowiedzialności członka zarządu, a także obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość w przypadku jednego wierzyciela.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności podatkowej członka zarządu i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz Prawa upadłościowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy gwarancje bankowe ustanowione przez spółkę, z których zaspokojono część zaległości podatkowych, stanowią mienie spółki, z którego możliwe było wyegzekwowanie zaległości w znacznej części w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, gwarancje bankowe, które doprowadziły do zmniejszenia zadłużenia o 40,76%, nie stanowią mienia pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych w "znacznej części".

Uzasadnienie

Sąd zinterpretował pojęcie "znacznej części" jako przekraczające połowę zadłużenia, podkreślając, że 40,76% nie spełnia tego kryterium. "Zaległość podatkowa" obejmuje również odsetki i koszty.

Czy członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie można było skutecznie złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu istnienia tylko jednego wierzyciela (Skarbu Państwa)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, istnienie jednego wierzyciela nie zwalnia członka zarządu z obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość, jeśli spółka nie wykonuje wymagalnych zobowiązań.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla uwolnienia się od odpowiedzialności nie ma znaczenia liczba wierzycieli. Niewykonywanie wymagalnych zobowiązań, nawet wobec jednego wierzyciela, obliguje do złożenia wniosku o upadłość.

Czy wskazanie mienia spółki w celu zaspokojenia zaległości podatkowych dotyczy okresu przed czy po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przesłanka wskazania mienia dotyczy okresu po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji.

Uzasadnienie

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wskazanie mienia następuje po tym, jak egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną J. M. od wyroku WSA we Wrocławiu.

Przepisy (11)

Główne

o.p. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b)

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości bez winy członka zarządu jest przesłanką egzoneracyjną. Istnienie jednego wierzyciela nie zwalnia z tego obowiązku.

o.p. art. 116 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Odpowiedzialność członka zarządu zachodzi, gdy nie wskazuje on mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. "Znaczna część" to ponad połowa zadłużenia. "Zaległość podatkowa" obejmuje odsetki i koszty.

Pomocnicze

o.p. art. 107 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Definiuje "zaległość podatkową" w kontekście odpowiedzialności osób trzecich, wskazując, że obejmuje ona również odsetki za zwłokę.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka o oddaleniu skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

p.u. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe

Definicja upadłości i przesłanki jej ogłoszenia.

p.u. art. 10

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe

Przesłanki niewypłacalności dłużnika.

p.u. art. 11 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe

Przesłanki niewypłacalności dłużnika.

p.u. art. 11 § 2

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe

Przesłanki niewypłacalności dłużnika.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 116 § 1 pkt 2 o.p. przez przyjęcie, że gwarancje bankowe zaspokoiły zaległości w znacznej części. • Błędna wykładnia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p. w zw. z art. 2 ust. 1 p.u. przez przyjęcie, że brak możliwości skutecznego złożenia wniosku o upadłość zwalnia z odpowiedzialności.

Godne uwagi sformułowania

"znaczna część" - linia podziału na pułapie przekraczającym połowę zadłużenia • "zaległość podatkowa" obejmuje również odsetki za zwłokę • wskazanie mienia dotyczy okresu po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji • istnienie jednego wierzyciela nie stanowi przeszkody w zastosowaniu art. 116 § 1 o.p.

Skład orzekający

Wojciech Stachurski

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

sprawozdawca

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć \"znaczna część\" i \"zaległość podatkowa\" w kontekście odpowiedzialności członka zarządu, a także obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość w przypadku jednego wierzyciela."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności podatkowej członka zarządu i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz Prawa upadłościowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Interpretacja kluczowych pojęć ma praktyczne znaczenie.

Czy gwarancje bankowe ratują członka zarządu przed odpowiedzialnością za VAT? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst