III FSK 266/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółdzielni mieszkaniowej dotyczącą sposobu naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, potwierdzając zasadność ustalania jej na podstawie wodomierza głównego.
Spółdzielnia Mieszkaniowa kwestionowała sposób naliczania opłaty za odpady, domagając się uwzględnienia indywidualnych liczników wody zamiast wodomierza głównego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie, uznając, że opłata powinna być ustalana na podstawie wodomierza głównego dla całej nieruchomości, zgodnie z uchwałą rady gminy i przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP i błędnej wykładni przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "B." od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spór koncentrował się na sposobie ustalania tej opłaty – skarżąca domagała się jej naliczania na podstawie indywidualnych liczników wody w lokalach, podczas gdy organ oparł się na wskazaniach wodomierza głównego dla całej nieruchomości. Sąd pierwszej instancji uznał, że opłata powinna być ustalana zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w D., która przewidywała metodę opartą na zużyciu wody z nieruchomości, a nie poszczególnych lokali. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że zgodnie z ustawą, spółdzielnia mieszkaniowa jako właściciel nieruchomości wspólnej jest zobowiązana do ponoszenia opłat za odpady od całej nieruchomości. W związku z tym, pojęcie "nieruchomości" na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oznacza całość zabudowy wielolokalowej, a nie poszczególne lokale. NSA uznał, że ustalanie opłaty na podstawie wodomierza głównego jest właściwe i zgodne z przepisami ustawy oraz uchwałą rady gminy. Odrzucono zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP (art. 32 ust. 1) w związku z różnicowaniem sposobu naliczania opłat dla budynków wielorodzinnych i jednorodzinnych, wskazując, że kwestionowanie uchwały jako aktu prawa miejscowego nie jest możliwe w postępowaniu o skargę na indywidualną decyzję. Podobnie odrzucono zarzut naruszenia art. 27 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, wskazując, że sąd pierwszej instancji nie zastosował tego przepisu, a jedynie wykorzystał go argumentacyjnie. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Opłata powinna być ustalana na podstawie wskazań wodomierza głównego dla całej nieruchomości.
Uzasadnienie
Spółdzielnia mieszkaniowa jako właściciel nieruchomości wspólnej jest zobowiązana do ponoszenia opłat za odpady od całej nieruchomości. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwała rady gminy nie precyzują, że opłata ma być ustalana na podstawie sumy wskazań wodomierzy indywidualnych. Wskazanie wodomierza głównego jest miarodajne dla całej nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.c.p.g. art. 6j § ust. 1 pkt 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Określa metodę ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według ilości zużytej wody z danej nieruchomości.
u.c.p.g. art. 6h
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
u.c.p.g. art. 2 § ust. 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Definiuje, że w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, obowiązki właściciela obciążają wspólnotę mieszkaniową lub spółdzielnię mieszkaniową.
u.c.p.g. art. 6k § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Upoważnia radę gminy do wyboru metody ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Pomocnicze
k.c. art. 46 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja nieruchomości, która na gruncie u.c.p.g. jest pojęciem szczególnym.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości wielolokalowej powinna być ustalana na podstawie wodomierza głównego, a nie sumy wodomierzy indywidualnych. Uchwała rady gminy, jako akt prawa miejscowego, nie może być kwestionowana w postępowaniu o skargę na indywidualną decyzję administracyjną. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwały rady gminy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez zróżnicowanie sposobu naliczania opłat dla budynków wielorodzinnych i jednorodzinnych. Błędna wykładnia art. 6j ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. i § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w D. przez przyjęcie, że zużycie wody ustala się na podstawie wodomierza głównego. Naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę przez błędne jego zastosowanie. Naruszenie art. 46 § 1 k.c. przez błędną wykładnię. Nieuzasadnione zastosowanie art. 6o ust. 1 u.c.p.g.
Godne uwagi sformułowania
za właściciela nieruchomości w rozumieniu powyższych przepisów uznaje się także [...] jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g., rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego. pojęcie "nieruchomości" na gruncie u.c.p.g. jest pojęciem szczególnym w stosunku do art. 46 § 1 Kodeku cywilnego. właściwe jest ustalenie ilości zużytej wody "z danej nieruchomości" w oparciu o odczyt z wodomierza głównego, a nie z wodomierzy znajdujących się w poszczególnych lokalach. Dopóki zatem akt prawa miejscowego obowiązuje Sąd ma obowiązek stosować taką regulację.
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
sprawozdawca
Anna Dalkowska
przewodniczący
Jacek Pruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w budynkach wielolokalowych na podstawie wodomierza głównego, możliwość kwestionowania uchwał rady gminy w indywidualnych sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni mieszkaniowej i uchwały rady gminy opartej na zużyciu wody. Interpretacja przepisów dotyczących nieruchomości wielolokalowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za odpady i sposobu ich naliczania, co jest istotne dla wielu mieszkańców budynków wielorodzinnych i zarządców nieruchomości.
“Opłaty za śmieci: wodomierz główny czy indywidualny licznik? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 266/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-09-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Olesińska /sprawozdawca/ Anna Dalkowska /przewodniczący/ Jacek Pruszyński Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Odpady Sygn. powiązane I SA/Sz 437/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-11-29 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1297 art. 6j ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 3 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "B." w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 437/23 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "B." w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 16 czerwca 2023 r. nr SKO.4141.2463.2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie |III FSK 266/24 | | | | | UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 437/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Spółki Mieszkaniowej "B." w D. (dalej jako: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 16 czerwca 2023 r. w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że spór w niniejszej sprawie w istocie dotyczył prawa a nie ustaleń faktycznych. Skarżąca nie kwestionowała bowiem, że jest podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji, że nieruchomość wyposażona jest w wodomierz (licznik) wody zużytej na nieruchomości, ponadto posiada liczniki indywidualne w poszczególnych lokalach mieszkalnych, nie kwestionowała także obowiązku uiszczania przedmiotowej opłaty ale jej wysokość w związku z przyjętym sposobem przez organ odczytu licznika zużytej wody tj. według wskazań wodomierza głównego na nieruchomości położonej w D. przy ul. [...], a nie z liczników indywidualnych lokali mieszkalnych. Odnosząc się do wskazanego sporu WSA w Szczecinie stwierdził, że na podstawie art. 6k ustawy z dnia 13 września 1996 o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. 2022 r. poz. 2519, zwana w dalszej części: "u.c.p.g.") Rada Miejska w D. w drodze ww. uchwały z dnia 25 listopada 2021 r. nr [...] w odniesieniu do nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy postanowiła, że opłata za gospodarowanie odpadami ustalana będzie na podstawie metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., tj. według zużycia wody z danej nieruchomości. Stawka opłaty została określona w ww. uchwale w kwocie 11,00 zł za 1 m3 zużytej wody. Podkreślił, że przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie nie jest uchwała Rady Miejskiej w D., czy to w sprawie wyboru metody, stawki opłaty dotyczące okresu 2022 roku, czy prawidłowości postanowień. Przedmiotem skargi są bowiem decyzje w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami, podstawą której są konkretne zapisy ww. uchwał. WSA w Szczecinie podkreślił, że wobec powyższego nie może modyfikować zapisów tejże uchwały. Odnosząc się natomiast do sposobu obliczenia opłat w decyzjach wskazał, że jest on zgodny z regulacjami zawartymi w ww. uchwale Rady Miejskiej w D., w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki opłaty oraz określenia stawki opłaty podwyższonej. Wymieniona uchwała jest prawem miejscowym, zatem skarżąca nie mogła skutecznie w indywidualnych sprawach administracyjnych, zakończonych wydaniem decyzji, kwestionować ustalonych w tych aktach zasad odpłatności. Dopóki zatem akt prawa miejscowego obowiązuje Sąd ma obowiązek stosować taką regulację. Na mocy art. 178 ust. 1 Konstytucji RP Sąd jedynie w toku rozpoznawania konkretnej sprawy może oceniać, czy przepisy rangi niższej niż ustawowa są zgodne z przepisami ustawy. Jeśli zaś stwierdzi niezgodność z ustawą takiej regulacji, może odmówić z tego powodu jedynie jego stosowania, pomimo, że formalnie przepis pozostaje nadal w systemie prawnym. Jednakże zdaniem sądu pierwszej instancji brak było podstaw do odmowy zastosowania przedmiotowej uchwały. Z kolei odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazał, że na podstawie art. 6j ust. 1 u.c.p.g., w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 (nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy), opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub powierzchni lokalu mieszkalnego oraz ustalonej stawki opłaty. W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g., rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego (art. 6j ust. 2). Natomiast, zgodnie z art. 6j ust. 2a u.c.p.g., rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Z ww. regulacji wynika, że rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłaty. Powołując się na uregulowania zawarte w art. 6j ust. 1 u.p.c.g., art. 6c ust. 1 u.p.c.g. oraz art. 6 ust. 2 i ust. 2a u.p.c.g., WSA w Szczecinie wskazał, że Rada Miejska w D. podjęła uchwałę z dnia 25 listopada 2021 r. nr [...] na podstawie upoważnienia ustawowego i wskazała kwestie dotyczące wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i dokonała wyboru metody ustalania takiej opłaty, albowiem: 1. w zaskarżonej uchwale przyjęto w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych (§ 1 ust.1 uchwały) jedną z metod wymienionych w art. 6j ust. 1 u.c.p.g., tj. według ilości zużytej wody z danej nieruchomości (art. 6j ust. 1 pkt 2); 2. stawki opłaty dla nieruchomości zamieszkałych zostały ustalone w § 2 ust. 1 uchwały w wysokości 11,00 zł za 1 m3 zużytej wody. Zdaniem WSA w Szczecinie uchwała zawiera zatem wystarczające elementy stanowiące podstawę orzekania w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami ponadto uchwała nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i obowiązuje. Skoro skarżąca, będąc podmiotem zobowiązanym w złożonej deklaracji nie uwzględniła zużycia wody z nieruchomości - budynku według wskazania wodomierza głównego, zasadnym było wymierzenie tej opłaty w decyzji organu przy uwzględnieniu informacji M. Sp. z o.o. w D., przedsiębiorcy dostarczającego wodę na ww. nieruchomość, o zużycia wody z comiesięcznych odczytów. Z dostarczonych kartotek wynikało, iż całkowite zużycie wody z miesięcy od stycznia do maja oraz od października do listopada wyniosło 3620 m3. Zatem średnie miesięczne zużycie wody wynosi zatem 517,14 m3 (3620 m3: 7 miesięcy = 517,14 m3). Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA). Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a. złożył pełnomocnik skarżącej, który zaskarżył wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w związku z § 2 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w D. z dnia 25.11.2021r., nr [...] przez ograniczenie możliwości skorzystania przez mieszkańców budynku wielorodzinnego (bloku) z obniżenia opłaty za odpady z ustalonej tym przepisem uchwały jedynie do sytuacji gdy wszystkie gospodarstwa domowe wchodzące w skład budynku wielorodzinnego (bloku) przekroczą określoną tym przepisem maksymalną ilość zużycia wody i konsekwencji obciążanie maksymalną. Podczas gdy w stosunku do mieszkańców budynków jednorodzinnych takie ograniczenie nie jest stosowane i nie są oni nigdy obciążani opłatą za odpady przekraczającą opłatę maksymalną, 2. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj. art. 6j ust 1 pkt. 2 u.p.c.g. oraz § 6 ust. 1 pkt. 1 uchwały Rady Miejskiej w D. z dnia 25.11.2021 r., nr [...], przez przyjęcie, iż zużycie wody na nieruchomości ustala się wyłącznie na podstawie wskazania wodomierza głównego, a nie podstawie wskazań wodomierzy w lokalach wchodzących w skład budynku głównego podczas gdy z przepisów tych to nie wynika, 3. naruszenie prawa materialnego tj. art. 27 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę z dnia 07.06.2001 r. przez błędne jego zastosowanie do ustalenia opłaty za odpady podczas gdy w ustawie o utrzymaniu czystości oraz porządku w gminach brak jest zarówno odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę w tym art. 26 ust. 3. Tym samym w przypadku opłaty za odpady nie zostały w ustawie określone mechanizmy rozliczenia różnicy w opłacie za odpady w przypadku występowania różnicy wskazaniach wodomierza głównego, a wodomierzy indywidualnych, 4. naruszenie prawa materialnego tj. art. 46 § 1 k.c. przez błędną jego wykładnię sprowadzającą się do pominięcia faktu, iż nieruchomość stanowi również wyodrębniony na własność lokal mieszkalny, 5. naruszenie prawa materialnego tj. art. 6o ust. 1 u.p.c.g. przez nieuzasadnione jego zastosowanie w sytuacji gdy złożona przez stronę deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została oparta o zużycie wody w budynku ustalone na podstawie wskazań wodomierzy w lokalach wchodzących w skład budynku głównego i w świetle przedłożonych stronę dokumentów dotyczących, odczytów wodomierzy lokalowych nie budziła we przez wątpliwości, co do jej prawidłowości. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji organów I i II instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej od organu I instancji zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 5 lutego 2024 r. oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występowały, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj. art. 6j ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. oraz § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w D. z dnia 25.11.2021r., nr [...], przez przyjęcie, iż zużycie wody na nieruchomości ustala się na podstawie wskazania wodomierza głównego, a nie na podstawie wskazań wodomierzy w lokalach wchodzących w skład budynku głównego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej oparcie się na wskazaniach licznika głównego nie wynika z przepisów. Skarżąca poprzez ten zarzut kwestionuje wysokość przypisanej jej opłaty, nie zgadzając się z przyjętym sposobem przez organ odczytu licznika zużytej wody tj. według wskazań wodomierza głównego, a nie z liczników indywidualnych lokali mieszkalnych. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje ten zarzut za niezasadny. Zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c (tj. właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy), są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że za właściciela nieruchomości w rozumieniu powyższych przepisów uznaje się także (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.) współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. wynika wprost, że jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Taka sytuacja występuje w realiach rozpoznawanej sprawy, gdzie podmiotem zobowiązanym jest spółdzielnia. Z kolei w art. 6j ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. mowa jest o sposobie ustalenia wysokości opłaty w zależności od ilości zużytej wody "z danej nieruchomości". Kluczowe dla oceny zasadności zarzutu kasacyjnego jest pojęcie "nieruchomości". Sąd pierwszej instancji przywołał definicję zawartą w art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą "nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności". Dalej sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że pojęcie "nieruchomości" na gruncie u.c.p.g. jest pojęciem szczególnym w stosunku do art. 46 § 1 Kodeku cywilnego. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na gminę obowiązek objęcia systemem gospodarowania odpadami komunalnymi nieruchomości gruntowych zabudowanych budynkami (zabudowa wielorodzinna, domu wraz z przynależnymi do nich działkami) oraz nieruchomości lokalowych (wyodrębnione lokale w ramach zabudowy wielorodzinnej). W powiązaniu z cytowanym wyżej przepisem art. 2 ust. 3 u.c.p.g. prowadzi to do wniosku, że w rozumieniu ustawy spółdzielnia jest zobowiązana do ponoszenia opłaty nie z "wielu nieruchomości" rozumianych jako poszczególne lokale, ale z całości nieruchomości zabudowanej budynkiem (budynkami) wielolokalowymi. To zaś, na marginesie, czyni bezzasadnym zarzut (podniesiony w pkt 4 skargi kasacyjnej) naruszenia prawa materialnego tj. art. 46 § 1 k.c. Wracając do oceny zasadności zrzutu naruszenia art. 6j ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. oraz § 6 ust. 1 pkt. 1 uchwały Rady Miejskiej w D. z dnia 25.11.2021r., nr [...] trzeba stwierdzić, że w świetle reguły nakładającej obowiązek ponoszenia opłat na spółdzielnię, a nie na właścicieli poszczególnych lokali, właściwe jest ustalenie ilości zużytej wody "z danej nieruchomości" w oparciu o odczyt z wodomierza głównego, a nie z wodomierzy znajdujących się w poszczególnych lokalach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób obliczenia opłaty w decyzji jest zgodny z postanowieniami powołanej wyżej uchwały Rady Miejskiej w D., która nie wskazuje, że ilość zużytej wody należy ustalać na podstawie liczników znajdujących się w poszczególnych lokalach mieszkalnych. To stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje oparcie w przyjętej ustawowo konstrukcji nakładania opłat. Otóż przepis art. 6k ust. 1 u.c.p.g. zawiera ustawowe upoważnienia dla rady gminy do podjęcia uchwały w sprawie wyboru jednej z określonych w art. 6j ust. 1 i 2 u.u.c.p.g. metod ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przy czym ustawodawca umożliwił radzie gminy wybór więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy. W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: 1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3) powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Na podstawie art. 6k u.c.p.g. Rada Miejska w D. w drodze uchwały z dnia 25.11.2021 r. nr [...] w odniesieniu do nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy postanowiła, że opłata za gospodarowanie odpadami ustalana będzie na podstawie metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 2 u.p.c.g., tj. według zużycia wody z danej nieruchomości. Ani przepisy ustawy, ani uchwały nie określają wprost tego, w oparciu o wskazania jakiego licznika należy ustalać ilość wody zużytej w nieruchomości. Ponieważ, jak już wyżej była mowa, spółdzielnia jest zobowiązana do ponoszenia opłat od całej nieruchomości (w liczbie pojedynczej), to trzeba uznać za miarodajne wskazanie licznika głównego. W ustawie ani w uchwale nie wskazano, że opłatę ustala się od sumy ilości zużytej wody w poszczególnych lokalach w nieruchomości budynkowej. Dodatkowym argumentem jest to, że w § 6 ust. 1 pkt 9) uchwały z 25 listopada 2021 r. mowa jest o "odliczeniu od zużycia wody na głównym wodomierzu z danej nieruchomości", co sugeruje, że Gmina podejmując uchwałę milcząco przyjmowała, że zawsze przy ustalaniu ilości zużytej wody chodzi o wskazanie wodomierza głównego na nieruchomości. Zgodzić się należy z sądem pierwszej instancji i z organem, że argumenty Skarżącej, iż mieszkańcy w ten sposób niezasadnie obciążani są różnicą zużycia wody pomiędzy wodomierzem głównym, a sumą wodomierzy indywidualnych, nie mogą zostać uwzględnione z uwagi na brzmienie wskazanych przepisów u.c.p.g. i uchwały Rady Miejskiej w D. z dnia 25.11.2021 r. Przyjęcie, iż ilość zużytej wody z danej nieruchomości obejmuje zużytą wodę według wodomierzy indywidualnych, oznaczałoby, iż opłata określana jest w oparciu o ilość zużytej wody z części nieruchomości, a więc byłoby sprzeczne z przepisem art. 6j ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Z omówionych powodów zarzut naruszenia art. 6j ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. oraz § 6 ust. 1 pkt. 1 uchwały Rady Miejskiej w D. z dnia 25.11.2021r., nr [...] oraz zarzut naruszenia art. 46 § 1 k.c. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za bezzasadny. Niezasadnie też zarzucono naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę z dnia 07.06.2001r. poprzez błędne jego zastosowanie do ustalenia opłaty za odpady, podczas gdy w ustawie o utrzymaniu czystości oraz porządku w gminach brak jest odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Zarzut ten jest bezzasadny, ponieważ sąd pierwszej instancji nie zastosował art. 27 ust. 1 wspomnianej ustawy, lecz - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wykorzystał jego treść wyłącznie w warstwie argumentacyjnej, uzasadniając dlaczego uznaje za uzasadnione stanowisko organu o konieczności oparcia się na wskazaniach licznika głównego przy ustalaniu ilości wody dostarczonej do nieruchomości. Sąd pierwszej instancji (s. 11) wyraźnie wskazał, że żaden przepis ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie odsyła do ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Uznanie powyższych zarzutów za nieuzasadnione prowadzi do uznania za bezzasadny także zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 6o ust. 1 u.c.p.g. przez nieuzasadnione jego zastosowanie. Zarzut jest nieuzasadniony, ponieważ stanowisko organu, zaaprobowane przez sąd pierwszej instancji, było prawidłowe w tym zakresie, że ustalenie ilości wody zużytej na nieruchomości należało ustalić na podstawie wskazań licznika głównego. Nie ma zatem racji autor skargi kasacyjnej, że deklaracja złożona przez Spółdzielnię była prawidłowa. Skoro zaś prawidłowa nie była, to zasadnie organ ustalił wysokość opłaty w drodze decyzji. Skarżąca, będąc podmiotem zobowiązanym w złożonej deklaracji nie uwzględniła zużycia wody z nieruchomości – budynku według wskazania wodomierza głównego, zasadnym więc było wymierzenie tej opłaty w decyzji organu przy uwzględnieniu informacji M. Sp. z o.o. w D., przedsiębiorcy dostarczającego wodę na nieruchomość, o zużycia wody z comiesięcznych odczytów. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się też zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w związku z § 2 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w D. z dnia 25.11.2021r., nr [...]. Miało to nastąpić poprzez ograniczenie możliwości skorzystania przez mieszkańców budynku wielorodzinnego (bloku) z obniżenia opłaty za odpady z ustalonej tym przepisem uchwały jedynie do sytuacji, gdy wszystkie gospodarstwa domowe wchodzące w skład budynku wielorodzinnego (bloku) przekroczą określoną tym przepisem maksymalną ilość zużycia wody. Zdaniem autora skargi kasacyjnej konsekwencją tego jest obciążanie mieszkańców budynków wielorodzinnych (bloku) opłatą za odpady przekraczającą opłatę maksymalną. Naruszenia zasady równości autor skargi kasacyjnej upatruje w tym, że w stosunku do mieszkańców budynków jednorodzinnych takie ograniczenie nie jest stosowane i nie są oni nigdy obciążani opłatą za odpady, przekraczającą opłatę maksymalną. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut taki musi zostać uznany za nieskuteczny w sytuacji, gdy w istocie kwestionowana jest treść uchwały rady miejskiej, nie zaś decyzja indywidualna ustalająca opłatę zgodnie z tą uchwałą. Niemożność "skonsumowania" prawa do obniżenia opłaty przewidzianego w § 2 ust. 2 uchwały przez poszczególne gospodarstwa domowe nie stanowi o wadliwości decyzji. Stawka opłaty została określona w uchwale z 25 listopada 2021 r. w kwocie 11,00 zł za 1 m3 zużytej wody. Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie nie była ta uchwała Rady Miejskiej w D., lecz decyzja w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami, podstawą której są konkretne zapisy uchwały. Wobec tego sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że rozpoznając skargę na zaskarżoną decyzję nie może stwierdzić nieważności uchwały czy poszczególnych jej postanowień. Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko. Jest to akt prawa miejscowego, który nie może zostać skutecznie podważony w ramach postępowania w sprawie skargi na indywidualną decyzję. Upoważnienie ustawowe dla uchwalenia tego rodzaju uchwał przewiduje przepis art. 6k ust. 1 u.c.p.g. Na podstawie art. 6j ust. 1 u.c.p.g., w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 (nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy), opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub powierzchni lokalu mieszkalnego oraz ustalonej stawki opłaty. W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego (art. 6j ust. 2). Natomiast, zgodnie z art. 6j ust. 2a u.c.p.g., rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Z tych regulacji wynika, że rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłaty. Ponadto, zgodnie z art. 6k ust. 1 u.c.p.g., rada gminy jest obowiązana w drodze uchwały dokonać wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i ust. 2 oraz ustalić stawkę takiej opłaty. Uchwałą dokonano tego wyboru. Nie została ona wyeliminowana z obrotu prawnego, obowiązuje. Sąd dokonując kontroli decyzji w zakresie określenia opłat za gospodarowanie odpadami nie może poddać kontroli zapisów uchwały w zakresie sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu. Należy przypomnieć, że przepis art. 6j ust. 3e u.c.p.g. upoważnia radę gminy jedynie do określenia zasad ustalania ilości zużytej wody na potrzeby ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (o ile na podstawie art. 6k ust. 1 pkt 1 rada gminy wybrała metodę opartą na zużyciu wody). Dopóki zatem akt prawa miejscowego wydany na podstawie art. 6j ust. 3e u.c.p.g. obowiązuje, Sąd ma obowiązek go stosować. Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację sądu pierwszej instancji, który w końcowej części uzasadnienia klarownie szczegółowo wyjaśnił, dlaczego zarzut naruszenia § 2 ust. 2 uchwały jest nieuzasadniony. Z przedstawionych wyżej powodów wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zostały uznane za bezzasadne. Dlatego też skarga ta została oddalona na podstawie art. 184 P.p.s.a. Agnieszka Olesińska Jacek Pruszyński Anna Dalkowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI