III FSK 261/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który uchylił postanowienia organów podatkowych odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2 przez małoletniego B. G. WSA uznał, że przedstawicielka ustawowa, matka małoletniego, uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu ze względu na zły stan psychiczny po śmierci męża, co potwierdzały dokumenty medyczne. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA wadliwie ocenił materiał dowodowy. Sąd kasacyjny podkreślił, że sam fakt choroby i leczenia psychiatrycznego nie jest wystarczający do uprawdopodobnienia braku winy. Konieczne jest wykazanie, że stan zdrowia uniemożliwił działanie mimo dołożenia szczególnej staranności. W ocenie NSA, przedstawicielka ustawowa nie wykazała, że jej stan zdrowia wykluczał podejmowanie racjonalnych decyzji w okresie biegu terminu. Zauważono, że była pouczona o konieczności złożenia zgłoszenia, a mimo to go nie dopełniła, co wskazuje na zaniedbanie. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanki braku winy w kontekście przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w sytuacjach związanych ze stanem zdrowia psychicznego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2, ale zasady oceny braku winy mają szersze zastosowanie w postępowaniu podatkowym i administracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedstawiciel ustawowy małoletniego uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2 z powodu złego stanu psychicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawiciel ustawowy nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny uznał, że sam fakt choroby i leczenia psychiatrycznego nie jest wystarczający do uprawdopodobnienia braku winy. Konieczne jest wykazanie, że stan zdrowia uniemożliwił działanie mimo dołożenia szczególnej staranności. W tym przypadku przedstawicielka ustawowa nie wykazała, że jej stan zdrowia wykluczał podejmowanie racjonalnych decyzji w okresie biegu terminu, a fakt pouczenia o konieczności złożenia zgłoszenia i jego niedopełnienia wskazuje na zaniedbanie.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego w sprawie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, WSA wadliwie ocenił materiał dowodowy i dokonał odmiennej oceny, która nie znajduje uzasadnienia w treści dowodów.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA wadliwie uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego, dokonując odmiennej oceny materiału dowodowego, w szczególności zaświadczenia lekarskiego, z którego wywiódł wnioski nieznajdujące uzasadnienia w jego treści. Sąd I instancji nie mógł samodzielnie ocenić dowodu i stwierdzić wiążąco, że strona uprawdopodobniła brak winy, lecz powinien był uchylić akt wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego.
Przepisy (10)
Główne
o.p. art. 162 § § 1
Ordynacja podatkowa
Przywrócenie terminu następuje na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Ustawa o podatku od spadków i darowizn art. 4a § ust. 1 pkt 1 i 1a
Określa termin do złożenia zgłoszenia SD-Z2.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku przez NSA.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania skargi przez NSA, gdy istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi przez NSA.
k.r.o. art. 98 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka.
k.c. art. 95 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność dokonana przez rodziców w imieniu dziecka pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla dziecka.
k.p.a. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym.
ustawa o COVID-19 art. 15zzzzzn2 § ust. 1-3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Reguluje kwestie związane z terminami w okresie stanu zagrożenia epidemicznego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawiciel ustawowy nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2. • Stan zdrowia psychicznego, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu bez wykazania niemożności działania mimo dołożenia należytej staranności. • WSA wadliwie ocenił materiał dowodowy i dokonał odmiennej oceny, która nie znajduje uzasadnienia w jego treści.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że przedstawiciel ustawowy uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu ze względu na zły stan psychiczny po śmierci męża.
Godne uwagi sformułowania
kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności • sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy • nie jest rolą sądów administracyjnych rozstrzyganie spraw administracyjnych, ta kompetencja przysługuje organom administracji publicznej.
Skład orzekający
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Jacek Brolik
przewodniczący
Jacek Pruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki braku winy w kontekście przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w sytuacjach związanych ze stanem zdrowia psychicznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2, ale zasady oceny braku winy mają szersze zastosowanie w postępowaniu podatkowym i administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii przywracania terminów w postępowaniu podatkowym, co jest częstym problemem praktycznym. Pokazuje, jak sąd ocenia dowody dotyczące stanu zdrowia psychicznego jako podstawy do usprawiedliwienia uchybienia terminu.
“Czy choroba psychiczna zawsze usprawiedliwia uchybienie terminu w urzędzie skarbowym? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.