III FSK 2582/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawo współwłaściciela do złożenia deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nawet jeśli inna deklaracja została już złożona dla całej nieruchomości.
Sprawa dotyczyła odmowy przyjęcia deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od współwłaścicielki nieruchomości, która nie była jedynym właścicielem i złożyła deklarację dla swojej części nieruchomości. Sąd I instancji uznał tę odmowę za bezskuteczną i potwierdził prawo współwłaścicielki do złożenia deklaracji. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że pojęcie 'podmiotu władającego nieruchomością' obejmuje również współwłaściciela władającego częścią nieruchomości, a złożenie deklaracji przez taką osobę jest dopuszczalne i skutkuje przystąpieniem do systemu gospodarowania odpadami.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezydenta Miasta W. od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził bezskuteczność odmowy przyjęcia deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od I.Ł. Sąd I instancji uznał, że I.Ł., jako współwłaścicielka i faktycznie władająca częścią nieruchomości, ma prawo złożyć deklarację, nawet jeśli dla całej nieruchomości została już złożona inna deklaracja. Organ argumentował, że tylko właściciel w ścisłym tego słowa znaczeniu może złożyć deklarację, a I.Ł. nie jest jedynym właścicielem ani nie posiada pełnomocnictwa. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach definiuje 'właściciela' szeroko, obejmując także 'podmioty władające nieruchomością'. Sąd uznał, że pojęcie 'władający' należy rozumieć w sensie faktycznego władztwa, które I.Ł. posiada nad częścią nieruchomości. Złożenie deklaracji przez taką osobę jest dopuszczalne i skutkuje jej przystąpieniem do gminnego systemu gospodarowania odpadami. NSA odrzucił zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, uznając, że odmowa przyjęcia deklaracji była władczą czynnością wywołującą skutki prawne i naruszała uprawnienia I.Ł. do udziału w systemie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot faktycznie władający nieruchomością, nawet jeśli jest to tylko część nieruchomości i nie jest jedynym właścicielem, ma prawo złożyć deklarację opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'podmiotu władającego nieruchomością' w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy interpretować szeroko, obejmując faktyczne władztwo nad nieruchomością lub jej częścią. Złożenie takiej deklaracji jest dopuszczalne i skutkuje przystąpieniem do systemu gospodarowania odpadami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.c.p.g. art. 2 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Pojęcie 'właściciela' obejmuje także 'podmioty władające nieruchomością', co należy rozumieć jako faktyczne władztwo nad nieruchomością lub jej częścią.
u.c.p.g. art. 6m § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Złożenie deklaracji jest obowiązkiem i uprawnieniem właściciela nieruchomości.
p.p.s.a. art. 3 § ust. 2 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontroli sądowoadministracyjnej podlegają władcze działania organów administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza bezskuteczność czynności organu, jeśli jest ona sprzeczna z prawem.
p.p.s.a. art. 146 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uznaje uprawnienie strony, jeśli czynność organu narusza jej prawa.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 2 § ust. 2a
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Przepis ten wskazuje na możliwość złożenia deklaracji przez podmiot faktycznie władający nieruchomością, gdy obowiązki mogą dotyczyć kilku podmiotów.
p.p.s.a. art. 58 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do odrzucenia skargi, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg prawidłowego uzasadnienia wyroku sądu.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu do oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z dowodami.
u.c.p.g. art. 3 § ust. 1 i ust. 2 pkt 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek gminy w zakresie organizacji odbierania odpadów komunalnych.
u.c.p.g. art. 6c § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek gminy w zakresie organizacji odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.
u.c.p.g. art. 6 § ust. 12
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Do opłat od właścicieli nieruchomości stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej.
u.c.p.g. art. 6q § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Do opłat od właścicieli nieruchomości stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej.
k.c. art. 46 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja nieruchomości.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjne prawo do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podmiot faktycznie władający częścią nieruchomości ma prawo złożyć deklarację opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Odmowa przyjęcia deklaracji jest władczą czynnością podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Ustawa nie wyklucza możliwości złożenia więcej niż jednej deklaracji dla jednej nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 58 § 2 p.p.s.a., art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a.) okazały się niezasadne. Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., art. 2 ust. 2a u.c.p.g.) okazały się niezasadne.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie 'władający' należy rozumieć w granicach języka potocznego oraz pozostałych przepisów ustawy. Władanie to potocznie rzecz ujmując władztwo faktyczne. Działania administracji publicznej w zakresie utrzymania czystości i porządku muszą cechować się nastawieniem na cel. Obowiązkiem gminy jest zorganizowanie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Złożenie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi skutkuje tym, że uczestniczka przystępuje do systemu gospodarowania odpadami.
Skład orzekający
Mirella Łent
sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Stanisław Bogucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'podmiotu władającego nieruchomością' w kontekście opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz dopuszczalność składania wielu deklaracji dla jednej nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i faktycznego władania częścią nieruchomości, a jego zastosowanie może zależeć od szczegółowych przepisów prawa miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za wywóz śmieci i prawa współwłaścicieli do partycypacji w systemie, co jest istotne dla wielu obywateli i zarządców nieruchomości.
“Czy współwłaściciel może złożyć własną deklarację śmieciową? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 2582/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-08-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mirella Łent /sprawozdawca/ Sławomir Presnarowicz /przewodniczący/ Stanisław Bogucki Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Gospodarka komunalna Sygn. powiązane III SA/Wa 873/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-09-12 Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1454 art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 6m ust. 1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 1302 art. 146 § 1 i 2, art. 188, art. 58 § 2, art. 3 § 2 pkt 4, art. 141 § 4, art. 133 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Prezydenta W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 873/19 w sprawie ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na czynność Prezydenta W. w przedmiocie odmowy przyjęcia deklaracji w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 873/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na czynność Prezydenta Miasta [...] W. odmowy przyjęcia deklaracji w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i uznał uprawnienie uczestniczki I.Ł. do złożenia deklaracji w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd I instancji opisując wcześniejsze postępowanie w sprawie podał, że pismem z 7 stycznia 2019 r. I.Ł. (uczestniczka) wniosła do Urzędu Miasta [...] W. w Dzielnicy B. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym (D-ZJ). W odpowiedzi z 10 stycznia 2019 r. otrzymała informację, że do złożenia deklaracji i zapłaty opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi zobowiązany jest właściciel nieruchomości, którym, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r., poz. 1454, dalej: ustawa lub u.c.p.g.) – jest także współwłaściciel, użytkownik wieczysty oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowniku, a także inne podmioty władające nieruchomością. W piśmie tym wskazano, że uczestniczka nie jest właścicielem nieruchomości, ani żadnym z podmiotów wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., jak również nie posiada odpowiedniego pełnomocnictwa do złożenia deklaracji w imieniu właściciela nieruchomości, a zatem nie może złożyć przedmiotowej deklaracji. Po zwróceniu się przez Uczestniczkę do Rzecznika Praw Obywatelskich pismem z 19 grudnia 2018 r. Biuro Rzecznika poinformowało głównego księgowego Dzielnicy B. m. [...]. W., że RPO nie dostrzega przesłanek do odmowy przyjęcia deklaracji w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zakresie części nieruchomości, którą Uczestniczka faktycznie włada, niezależnej od deklaracji złożonej przez drugiego ze współwładających nieruchomością. W odpowiedzi Urząd Miasta [...] W. Urząd Dzielnicy B., pismem z 10 stycznia 2019 r., poinformował Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, że odwołanie się w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. do innych osób władających nieruchomością (np. najemca, dzierżawca, posiadacz) dotyczy władania całą nieruchomością rozumianą jako nieruchomość gruntowa wraz z posadowionym na niej budynkiem, a nie częścią tej nieruchomości (wynajęte mieszkanie, które nie jest prawnie wyodrębnione). Powtórzono, że uczestniczka nie jest właścicielem ani współwłaścicielem nieruchomości, ani żadnym z podmiotów wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., jak również nie posiada odpowiedniego pełnomocnictwa do złożenia deklaracji w imieniu właściciela nieruchomości. Nie może więc złożyć deklaracji. W wyniku tego pisma Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że chybiony był wniosek o odrzucenie skargi. WSA uznał, że uczestniczka jest właścicielem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, a ustawodawca przewidział sytuację, gdy dla jednej nieruchomości składanych będzie więcej niż jedna deklaracja. Także w ten sposób wyraża się zasada, że koszty systemu gospodarowania odpadami komunalnymi ponosić powinien każdy, kto faktycznie wytwarza takie odpady. Uczestniczka faktycznie włada częścią wyżej opisanej nieruchomości. Pomiędzy uczestniczką a pozostałymi mieszańcami domu usytuowanego przy ul. T. [...] w W., nie doszło do porozumienia wyznaczającego jedną osobę wykonującą obowiązki właściciela za wszystkich właścicieli. Uczestniczka jest więc właścicielem w tym szerokim sensie. Wynika stąd prawo uczestniczki do partycypacji w gminnym systemie gospodarowania odpadami komunalnymi. Z tych względów, na podstawie art. 146 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd stwierdził bezskuteczność zastosowanej wobec skarżącej odmowy przyjęcia deklaracji w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a nadto uznał uprawnienie uczestniczki do złożenia takiej deklaracji, które jest korelatem obowiązku Prezydenta jej przyjęcia i włączenia uczestniczki do gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w W. Wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie CBOSA). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik Prezydenta m. st. Warszawy wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania od skarżącego na rzecz organu podatkowego według norm przepisanych. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi kasacyjnej w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) i oddalenie skargi w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania od skarżącego na rzecz organu podatkowego według norm przepisanych. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania od skarżącego na rzecz organu administracji według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 58 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przez brak odrzucenia skargi, mimo że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przez stwierdzenie bezskuteczności czynności Prezydenta m. [...] W. w postaci odmowy przyjęcia deklaracji w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, mimo iż samo złożenie deklaracji w sprawie wysokości opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, przez osobę która nie jest właścicielem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. jest bezskuteczne i nie rodzi skutków prawnych, bez konieczności dokonania jakiekolwiek czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przez organ podatkowy; 3) art. 146 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. przez uznanie uprawnienia uczestniczki I.Ł. do złożenia deklaracji w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi mimo, że u.c.p.g. nie przewiduje uprawnienia do złożenia deklaracji, a jedynie obowiązek; 4) art. 146 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku przepisu prawnego, z którego wynika uznane przez Sąd uprawnienia uczestniczki I.Ł. do złożenia deklaracji w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi; 5) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym wskutek niewłaściwej oceny dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, co z kolei doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż deklaracja złożona przez właściciela nieruchomości nie obejmuje uczestniczki i że w związku z tym pozostaje ona poza gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego: 1) art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.c.g. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pod pojęciem "podmiotów władających nieruchomością" użytym w tym przepisie można rozumieć również podmiot władający niewyodrębnioną prawnie częścią nieruchomości, a także jego niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że I.Ł. jako korzystająca z niewyodrębnionej części nieruchomości budynkowej może być uznana jako właściciel całej nieruchomości w rozumieniu tego przepisu; 2) art. 2 ust. 2a u.p.c.g. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skoro obowiązki właściciela nieruchomości mogą obciążać kilka osób, to można złożyć kilka deklaracji dotyczących jednej nieruchomości, a także jego niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że I.Ł. jako korzystająca z niewyodrębnionej części nieruchomości budynkowej może złożyć kolejną deklarację dotyczącą nieruchomości położonej w W. przy ul. T. [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, t.j. ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona. Zarządzeniem z dnia 18 maja 2023 r., Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., z uwagi na brak możliwości technicznych przeprowadzenia w krótkim terminie rozprawy stacjonarnej, a także na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, wyznaczył posiedzenie niejawne i poinformował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, składzie orzekającym i terminie posiedzenia niejawnego wraz z pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne zarzuty skargi kasacyjnej, w tym najdalej idący naruszenia art. 58 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przez brak odrzucenia skargi. W zaskarżonym wyroku wnikliwie i szeroko ustosunkowano się do tej kwestii. WSA zinterpretował art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i uznał, że odmowa przyjęcia i uznania skuteczności deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, narusza wymienione przepisy u.c.p.g. Odwołał się przy tym do konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Wziął pod uwagę to, że do opłat od właścicieli nieruchomości stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej (art. 6 ust. 12, art. 6q ust. 1 u.c.p.g.). Sąd ustosunkował się do argumentacji organu opartej o stwierdzenie, że uczestniczka nie jest właścicielem nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Tymczasem w skardze kasacyjnej pominięto większą część argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a jedynie wskazano na możliwość uzyskania oddzielnego pojemnika na śmieci na innej drodze formalnej, czy korekty złożonej już wcześniej deklaracji obejmującej nieruchomość, jeśliby ta nie obejmowała uczestniczki. W tym miejscu dla porządku należy przywołać, że zdaniem organu złożona i przyjęta deklaracja co do nieruchomości, obejmowała uczestniczkę. Nie budzi też wątpliwości stron, że ta oczekiwała działań gminy, tak by nie tylko miała osobny pojemnik, ale korzystała z sytemu stworzonego w celu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy przez uiszczanie opłat. W niepodważonym stanie faktycznym oraz wykładni dokonanej przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., dla oceny zasadności zarzutu opartego o art. 58 § 2 p.p.s.a. stanowiącego podstawę prawną odrzucenia skargi, istotnym jest czy zaskarżona czynność organu w sposób władczy wywołała skutki prawne w zakresie istnienia uprawnień (bądź ich braku) lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na istotę "władczości" czynności wskazywano już również w orzecznictwie NSA (por. postanowienie NSA z 25 stycznia 2023 r., III FSK 1248/21). Na początek należy wskazać, że w skardze kasacyjnej nie uzasadniono dlaczego skarżąca nie mogła zostać uznana za właściciela nieruchomości, zdefiniowanego w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., a objęto nim m.in. "podmioty władające nieruchomością", do których WSA zaliczył uczestniczkę. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "podmioty władające nieruchomością". Istotnym jest prawidłowa interpretacja określenia "władający", gdyż co do pozostałych (podmiot, nieruchomość) nie ma w sprawie wątpliwości. Pojęcie "władający" należy rozumieć w granicach języka potocznego oraz pozostałych przepisów ustawy. W tych granicach uczestniczka mieści się w pojęciu osoby władającej nieruchomością. Organ skupiając się na definicji nieruchomości zawartej w art. 46 § 1 k.c. wywodzi, że chodzi o władanie wynikające z rodzaju prawa, którego uczestniczka nie posiada i dotyczy nieruchomości jako całości. Nie znajduje to jednak umocowania w analizowanej ustawie, a "władanie" to potocznie rzecz ujmując władztwo faktyczne, którego uczestniczce nikt nie odmawia. Przywołany przez organ art. 2 ust. 2a u.c.p.g., wskazuje na możliwość złożenia deklaracji przez podmiot faktycznie władający nieruchomością w przypadku, gdy obowiązki mogą dotyczyć kilku podmiotów. Przepis ten porządkuje pewną sytuację, gdy nie byłoby do końca wiadomo od którego z kilku można żądać wykonania obowiązku. Jednak przepis ten nie pozbawia prawa do działania osoby jedynie faktycznie władającej nieruchomością. Co więcej, w pewien sposób dostrzega ją jako uczestnika systemu. Przywołując wybrane fragmenty z orzeczeń sądów administracyjnych, organ zdaje się nie rozróżniać obowiązku od uprawnienia uczestniczenia w systemie stworzonym na terenie gminy w celu utrzymania czystości i porządku i tym samym kontekstu tego typu rozstrzygnięć. Specyfika badanej materii – utrzymanie czystości i porządku będącego obowiązkowym zadaniem gminy i stworzenie odpowiednich warunków obejmujących wszystkich właścicieli nieruchomości (art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.c.p.g.) – wskazuje na to, że działania administracji publicznej w tym zakresie musi cechować nastawienie na cel, co w konkretnych stanach faktycznych musi przekładać się na odróżnienie wymogu od możliwości uczestniczenia w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi. Obowiązkiem gminy jest zorganizowanie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.) i tak sformułowany, obowiązek obejmuje również uczestniczkę jako władająca nieruchomością w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego żaden przepis ustawy nie stoi na przeszkodzie temu, by w stanie faktycznym sprawy uczestniczka mogła oczekiwać od gminy wykonania wobec niej obowiązków określonych ustawą. Organ nie wskazuje na żaden przepis, w tym przywołanych aktów prawa miejscowego, który stałby na przeszkodzie złożeniu więcej niż jednej deklaracji od nieruchomości. Zatem w sprawie złożenie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi skutkuje tym, że uczestniczka przystępuje do systemu gospodarowania odpadami. Zatem odmowa przyjęcia deklaracji skutkuje jej wykluczeniem. Powyższe oznacza, że zaskarżona czynność organu odmowy przyjęcia deklaracji w sposób władczy wywołała skutki prawne w zakresie istnienia uprawnień (bądź ich braku) lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Za takie, słusznie, uznano odmowę prawa do udziału w systemie gospodarowania odpadami. Podsumowując, kontroli sądowoadministracyjnej podlegała informacja organu, że składający nie ma delegacji do złożenia tego rodzaju dokumentu. Odmowa podlegała kontroli w ramach art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż mieściła się w zakresie administracji publicznej (Prezydent Miasta) oraz nie została podjęta w ramach k.p.a. czy O.p. i jako sprzeczna z ustawą była bezskuteczna (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Złożenie deklaracji, o jakiej mowa w art. 6m ust. 1 u.c.p.g. jest obowiązkiem a zarazem uprawnieniem właściciela nieruchomości, który został zdefiniowany w szerokim zakresie w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Podmiotowo nie było przeciwskazań, by deklarację mogła złożyć uczestniczka faktycznie władająca nieruchomością w faktycznie wydzielonej części. Gmina nie ma racji opierając się o pojęcie "jedna nieruchomość równa się jedna deklaracja" i wywodzenie na tej podstawie braku uprawnienia do złożenia deklaracji w sytuacji, gdy taka została już złożona przez kogo innego. To oznacza niezasadność organu zarzutów opartych o art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 2 ust. 2a u.p.c.g. W konsekwencji za niezasadne należało uznać pozostałe zarzuty oparte o wymienione przepisy prawa procesowego, gdyż art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 146 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. stanowił podstawę uznania czynności organu za bezskuteczną, a uznanie uprawnienia uczestniczki do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami było prawidłowe. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie wywiązał się z obowiązku, jaki nakłada na niego art. 141 § 4 p.p.s.a. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (uchwała 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09), jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. np.: wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1620/10; wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., I FSK 1002/11). Uchybieniem, nie pozostającym bez wpływu na rezultat kontroli kasacyjnej zaskarżonego orzeczenia, jest bowiem uzasadnienie, w którym ocena o zgodności/niezgodności z prawem zaskarżonego aktu formułowana jest bez odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, albowiem w tego rodzaju sytuacji nie jest możliwe zrekonstruowanie przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęcie konkretnego kierunku interpretacji i zastosowania konkretnych przepisów prawa w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy (por. np. wyrok NSA z 11 stycznia 2011 r., I GSK 685/09). Taka konstatacja nie wynika z lektury niniejszej sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zabrakło również jednego z zasadniczych elementów art. 141 § 4 p.p.s.a., a mianowicie wskazania podstawy prawnej i jej uzasadnienia. Mając na względzie powyższe oraz art. 184 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Mirella Łent Sławomir Presnarowicz Stanisław Bogucki
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI