III FSK 243/25

III FSK 243/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik
Jacek Pruszyński
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygn. powiązane
I SA/Wr 265/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-10-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 169 § 1 i § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej F. [...] z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 265/24 w sprawie ze skargi F. [...] z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 19 lutego 2024 r. nr SKO.P/41/195/23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od F. [...] z siedzibą w K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 3 października 2024 r., I SA/Wr 265/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę F. [...] z siedzibą w K. (dalej: "skarżąca", "strona") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 19 lutego 2024 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania.
2. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była ocena prawidłowości dokonanego przez organ pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania strony od decyzji wójta na podstawie art. 169 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej: "o.p.") ze względu na nieuzupełnienie przez pełnomocnika strony braku formalnego odwołania poprzez przedłożenie pełnomocnictwa. Sąd pierwszej instancji, stwierdził, że wezwanie organu do uzupełnienia braku formalnego odwołania było zgodne z prawem, a skoro strona w zakreślonym terminie braku tego nie uzupełniła, zasadnym było pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia (pełny tekst zaskarżonego orzeczenia oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
3. Od powyższego orzeczenia strona złożyła skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i poprzedzających go postanowień. W skardze kasacyjnej wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania oraz zrzeczono się rozpoznania sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. art. 169 § 1 i 4 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że umocowany do reprezentowania skarżącej w toku całego postępowania podatkowego pełnomocnik, występujący w sprawie już na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, w przypadku wnoszenia ponownego odwołania od decyzji ma obowiązek składać do akt nowe pełnomocnictwo do wnoszenia odwołania i reprezentowania strony przed organem drugiej instancji, podczas gdy obowiązku takiego nie ma, z uwagi na fakt, iż pełnomocnictwo do reprezentowania strony w toku całego postępowania podatkowego obejmuje ze swojej istoty także umocowanie do wniesienia i popierania odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nawet przy ponownym rozpoznaniu sprawy, bowiem w dalszym ciągu jest to to samo postępowanie podatkowe;
2) art. 2a o.p., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści przepisów na niekorzyść podatnika.
4. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
5.1. Na podstawie art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy bowiem uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów tej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył zatem uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W tej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego z art. 183 § 2 p.p.s.a.
5.2. W tym miejscu należy również przypomnieć, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym dla wzruszenia rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Skarga kasacyjna musi spełniać wszystkie ustawowe wymogi, a w szczególności formalnoprawne przewidziane w art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. Do zachowania formy skargi kasacyjnej nie wystarczy wymienienie podstaw skargi kasacyjnej, ale konieczne jest także uzasadnienie podniesionej podstawy skargi przez wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone i na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena skargi kasacyjnej nie jest możliwa.
Zatem to sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym w skardze kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.
5.3. Wobec powyższego zważyć należy, że w niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej podnosi dwa zarzuty. Zarzut naruszenia art. 169 § 1 i 4 o.p. oraz art. 2a o.p. Już w tym miejscu stwierdzić należy, że drugi ze wskazanych zarzutów, tj. zarzut naruszenia art. 2a o.p. nie może zostać uwzględniony. Zarzut ten nie został bowiem w żaden sposób uzasadniony w skardze kasacyjnej, wymyka się on więc spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 169 § 1 o.p. wskazać należy, że stosownie do tej regulacji jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Obowiązek wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braków formalnych w terminie wskazanym ustawowo powstaje zatem w sytuacji, gdy podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. Jednocześnie ustawodawca dla tej sytuacji posługuje się sformułowaniem warunku, którego niewypełnienie spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Ponadto w art. 169 § 4 o.p. ustawodawca wskazał sposób działania organu, precyzując, iż organ ten wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.
W doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że do braków formalnych rodzących obowiązek organu podatkowego wzywania wnioskodawcy do ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 o.p. zalicza się wyłącznie braki uniemożliwiające nadanie podaniu właściwego biegu (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 901; wyrok NSA z 15 stycznia 2020 r., II FSK 380/18), przy czym do braków podania związanych z pełnomocnictwem, uzasadniających stosowanie regulacji art. 169 § 1 o.p., zalicza się w szczególności brak złożenia wraz z podaniem dokumentu pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2008 r., I FSK 541/07).
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z 24 lutego 2023 r. Wójt Gminy P. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości (łącznego zobowiązania pieniężnego) za 2021 r. Pismem z 16 marca 2023 r. adwokat M. F., powołując się na pełnomocnictwo mające stanowić załącznik do odwołania, złożył w imieniu strony odwołanie od ww. decyzji. Do odwołania nie został jednak załączony dokument pełnomocnictwa.
Postanowieniem z 19 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze wezwało wnoszącego do przedłożenia pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentowania podatnika w postępowaniu. Pismo to doręczono pełnomocnikowi 4 lipca 2023 r. Ponieważ wnoszący odwołanie nie odpowiedział na wskazane wcześniej wezwanie, postanowieniem z 9 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze orzekło o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem organu z 19 lutego 2024 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że organ prawidłowo uznał, że skoro wezwany nie wykonał obowiązku stosownie do art. 169 § 1 o.p. to prawidłowe było wydanie postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 o.p.
W tym miejscu należy podkreślić, że autor skargi kasacyjnej nie podniósł w złożonym środku zaskarżenia żadnego zarzutu dotyczącego zakresu pełnomocnictwa, chociażby zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138e § 1 o.p. Tym samym nie podważył on ustaleń sądu pierwszej instancji co do zasadności powzięcia przez organ wątpliwości co do umocowania pełnomocnika, wynikających z treści odwołania z 16 marca 2023 r. i treści pełnomocnictwa z 30 września 2022 r. (pełnomocnictwo zostało ograniczone jedynie do postępowania związanego z decyzją o określonym numerze). Przyjąć zatem należy, że twierdzenia strony, kwestionujące prawidłowość interpretacji treści pełnomocnictwa, wykraczają poza granice wyznaczone poprzez złożoną skargę kasacyjną.
5.4. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2) lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).
Jacek Brolik Jan Rudowski Jacek Pruszyński