III FSK 24/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-19
NSApodatkoweŚredniansa
niezawisłość sędziowskabezstronność sędziowskaprawo o ustroju sądów administracyjnychwniosek o wyłączenie sędziegoskarga kasacyjnapostępowanie administracyjneegzekucja podatkowaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów ze względu na jego złożenie przed terminem i brak uzasadnienia.

Wniosek M. J. o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów NSA został złożony w ramach skargi kasacyjnej. Sąd uznał wniosek za niedopuszczalny, ponieważ został złożony przed powiadomieniem o składzie orzekającym oraz nie zawierał uzasadnienia wskazującego na potencjalne naruszenie standardów niezawisłości lub bezstronności. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odrzucić wniosek.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek M. J. dotyczący zbadania spełnienia przez sędziów wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Wniosek ten został złożony w ramach skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Sąd administracyjny stwierdził, że wniosek podlega odrzuceniu z kilku powodów. Po pierwsze, został złożony już w skardze kasacyjnej, a zgodnie z przepisami, taki wniosek powinien być złożony w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia o składzie rozpoznającym sprawę. Po drugie, wniosek nie zawierał przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie, które wskazywałyby na potencjalne naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności sędziów. Z uwagi na te uchybienia formalne i proceduralne, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odrzucić wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki jest niedopuszczalny, jeśli zostanie złożony przed terminem określonym w przepisach (tydzień od zawiadomienia o składzie) oraz jeśli nie zawiera przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie, wskazujących na potencjalne naruszenie standardów niezawisłości lub bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów musi być złożony w ściśle określonym terminie od momentu zawiadomienia o składzie orzekającym oraz musi zawierać konkretne uzasadnienie i dowody. Niespełnienie tych wymogów skutkuje odrzuceniem wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.u.s.a. art. 5a § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 5a § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 5a § 4

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 5a § 5

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 5a § 6

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 5a § 18

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.p. art. 42 § 3

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przywołany przez stronę, ale nieadekwatny do postępowania przed NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów złożony przed terminem. Wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów nie zawierał uzasadnienia i dowodów.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziów wymogów niezawisłości i bezstronności nie zawierał przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie wniosek podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty składania wniosków o wyłączenie sędziego w sądach administracyjnych, w szczególności dotyczące terminu i wymogów formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w NSA i nie stanowi interpretacji przepisów merytorycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów, co jest istotne dla prawników praktyków. Jednakże, brak rozstrzygnięcia merytorycznego obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Niezawisłość sędziowska pod lupą: NSA odrzuca wniosek z powodu błędów formalnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 24/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Gl 659/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-09-23
III FZ 132/23 - Postanowienie NSA z 2023-05-15
III FZ 160/24 - Postanowienie NSA z 2024-06-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 5a §6, art. 5a§ 18
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Sentencja
Dnia 19 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. J. o zbadanie spełnienia przez sędziów wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 659/22 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 marca 2022 r., nr 2401-IEW2.720.5.2022.3 UNP:2401-22-044510 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 23.09.2024 r. o sygn. I SA/Gl 659/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. J. (reprezentowanego przez pełnomocnika adw. A. N.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 30.03.2022 r., wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego zawarł "wniosek ewentualny do rozpoznania po wyznaczeniu składu Sądu" w przedmiocie wyłączenia wymienionych w jego treści osób, powołanych na stanowisko sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, od orzekania w sprawie w przypadku przydzielenia im sprawy, tj. Tomasza Bąkowskiego, Pawła Borszowskiego, Anny Dalkowskiej, Bogdana Witolda Fischera, Dominika Gajewskiego, Sylwestra Szczepana Golca, Mariusza Jerzego Goleckiego, Małgorzaty Grzelak, Marcina Stanisława Kamińskiego, Karola Franciszka Kiczki, Piotra Pawła Korzeniowskiego, Elżbiety Kowalik-Grzanki, Marioli Kowalskiej, Michała Jerzego Kowalskiego, Ewy Marii Kwiecińskiej, Zbigniewa Łobody, Marka Olejnika, Piotra Niczyporuka, Jacka Pruszyńskiego, Piotra Marka Przybysza, Joanny Małgorzaty Salachny, Krzysztofa Sobieralskiego, Beaty Edyty Sobocha-Holc, Wojciecha Stachurskiego, Rafała Stasikowskiego, Przemysława Szustakiewicza, Joanny Katarzyny Wegner, Mirosława Wincenciaka, Sławomira Stanisława Wojciechowskiego, Bogusława Adama Woźniaka, Gabrieli Zalewskiej-Radzik i Teresy Zyglewskiej.
W przypadku negatywnego rozpoznania wniosku o wyłączenie powyższych sędziów od orzekania, pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o przeprowadzenie zarówno w postępowaniu zasadniczym, jak i w postępowaniu przed Sądem Najwyższym testu niezawisłości i bezstronności.
3. Postanowieniem z 18.02.2026 r. w sprawie o sygn. III FSK 24/25 Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów, złożony na podstawie art. 20 § 1 p.p.s.a.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziów wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z 25.07. 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm., dalej: p.u.s.a.) jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przeprowadzenie zarówno w postępowaniu zasadniczym, jak i w postępowaniu przed Sądem Najwyższym testu niezawisłości i bezstronności odwoływał się do postępowania prowadzonego przed Sądem Najwyższym, zaś w jego podstawie prawnej przywołano art. 42 § 3 ustawy z 27.07.2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpozna wniosek w oparciu o właściwe temu żądaniu przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
4.2. Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym, wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.
Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a., może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym, wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną (art. 5a § 2 p.u.s.a.). W art. 5a § 4 p.u.s.a. określono, że wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Zgodnie z § 5 tego artykułu wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać: 1) żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 1; 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.
Konsekwencje niespełnienia wymagań, o których mowa w art. 5a § 5 p.u.s.a. przewiduje art. 5a § 6 p.u.s.a., według którego wniosek taki podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
4.3. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziów wymienionych we wniosku podlega odrzuceniu, ponieważ został zawarty już w skardze kasacyjnej, czyli przed tym zanim skarżący dowiedział się o składzie rozpoznającym wniesioną skargę kasacyjną, a zgodnie z art. 5a § 4 p.u.s.a. wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym skargę kasacyjną. Nie zawierał przy tym przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie (art. 5a § 5 pkt 2 p.u.s.a.) w zakresie wskazania, że w okolicznościach sprawy może dojść do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Taki wniosek nie został również złożony w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym skargę kasacyjną.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5a § 6 i 18 p.u.s.a. w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Sędzia NSA Stanisław Bogucki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI