Orzeczenie · 2023-08-31

III FSK 2393/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-08-31
NSApodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaosoby trzeciezaległości podatkoweczłonek zarząduspółka z o.o.Ordynacja podatkowaKodeks spółek handlowychrezygnacja z funkcjipodrobienie dokumentówbezskuteczność egzekucji

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. C. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o solidarnej odpowiedzialności D. C. jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki "Z." sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. oraz odsetek. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe wykazały przesłanki odpowiedzialności, a D. C. nie wykazał przesłanek zwalniających go z niej, w szczególności nie wykazał, że zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto inne postępowanie, albo że niezgłoszenie nastąpiło nie z jego winy. Skarżący kasacyjnie podnosił zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. (choć sprawa dotyczyła o.p.), błędnego niezastosowania lub zastosowania art. 116 o.p. i przepisów k.s.h., argumentując, że skutecznie zrezygnował z funkcji prezesa zarządu 10 października 2014 r. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty nie podważyły ustaleń faktycznych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że D. C. został prawomocnie skazany za podrobienie dokumentów dotyczących zmian w zarządzie spółki, w tym protokołu z 10 października 2014 r. i uchwały o powołaniu nowego członka zarządu. W związku z tym, nie można było uznać, że jego rezygnacja była skuteczna, gdyż nie mógł jej złożyć nowo powołanemu członkowi zarządu, który nie został skutecznie powołany. NSA uznał również za niezasadny zarzut dotyczący bezskuteczności egzekucji, wskazując, że ustalenia organów o braku majątku spółki były prawidłowe i niepodważone. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a D. C. zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skuteczności rezygnacji z funkcji członka zarządu w kontekście odpowiedzialności za zaległości podatkowe, zwłaszcza w sytuacji podrobienia dokumentów związanych ze zmianami w zarządzie. Potwierdzenie, że ustalenia faktyczne są kluczowe i nie mogą być podważane zarzutami naruszenia przepisów proceduralnych, jeśli nie są one właściwe dla danego postępowania. Wyjaśnienie kwestii dowodzenia bezskuteczności egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podrobieniem dokumentów i prawomocnym skazaniem karnym, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że nie bada wszystkich aspektów sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy członek zarządu spółki ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli skutecznie zrezygnował z funkcji przed powstaniem tych zaległości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli rezygnacja była skuteczna. Jednakże, w tym przypadku, rezygnacja nie została uznana za skuteczną z uwagi na prawomocne ustalenie przez sąd karny podrobienia dokumentów związanych ze zmianami w zarządzie, co podważało możliwość skutecznego przyjęcia rezygnacji.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na prawomocnym wyroku karnym, który stwierdził podrobienie protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 10 października 2014 r. oraz uchwały o powołaniu nowego członka zarządu. Skoro nowy członek zarządu nie został skutecznie powołany, nie mógł skutecznie przyjąć rezygnacji skarżącego, co oznaczało, że skarżący nadal pełnił funkcję w czasie powstania zaległości podatkowych.

Jakie dowody mogą potwierdzić bezskuteczność egzekucji jako przesłankę odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Bezskuteczność egzekucji może być stwierdzona na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu wskazującego na brak możliwości skutecznego przeprowadzenia egzekucji z majątku spółki, niekoniecznie musi to być formalne umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ustalenia organów egzekucyjnych o braku majątku spółki (nieruchomości, ruchomości, środki na rachunkach bankowych) są wystarczające do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 116 o.p., nawet jeśli nie wydano formalnego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Czy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego są zasadne w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej, która podlega Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. są chybione w sprawie podatkowej, gdzie należy powoływać się na przepisy Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe prowadzone jest w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Formułowanie zarzutów dotyczących ustaleń stanu faktycznego czy uzasadnienia decyzji w oparciu o k.p.a. w takiej sprawie jest całkowicie błędne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną D. C. od wyroku WSA we Wrocławiu.

Przepisy (40)

Główne

k.s.h. art. 116 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 116 § § 2

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

o.p. art. 116 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 116 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 116 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Bezskuteczność egzekucji może być stwierdzona na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, z którego wynika brak możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji z majątku spółki, niekoniecznie musi to być umorzenie postępowania egzekucyjnego.

o.p. art. 116 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.s.h. art. 116 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 116 § § 2

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Pomocnicze

k.s.h. art. 202 § § 4

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 201 § § 4

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 208 § § 7

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

k.p.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.s.h. art. 202 § § 4

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 201 § § 4

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 208 § § 7

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

o.p. art. 202 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 201 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 208 § § 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna jest niezasadna. • Zarzuty naruszenia k.p.a. są chybione w sprawie podatkowej. • Rezygnacja z funkcji członka zarządu nie była skuteczna z uwagi na podrobienie dokumentów dotyczących zmian w zarządzie. • Ustalenia organów o bezskuteczności egzekucji były prawidłowe i niepodważone.

Odrzucone argumenty

Skuteczna rezygnacja z funkcji prezesa zarządu w dniu 10 października 2014 r. • Naruszenie przepisów k.p.a. przez sąd pierwszej instancji. • Błędne zastosowanie art. 116 o.p. i przepisów k.s.h. • Bezskuteczność postępowania egzekucyjnego nie została prawidłowo wykazana.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. • Skarga kasacyjna jako wysoce sformalizowany środek zaskarżenia [...] wymaga od skarżącego kasacyjnie dużej staranności w formułowaniu zarzutów. • Pełnomocnik Skarżącego nie dostrzegł, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe prowadzone jest w oparciu o przepisy o.p., a nie przepisy k.p.a. • Skoro Skarżący został prawomocnie skazany za podrobienie dokumentów złożonych w sądzie rejestrowym, z których miało wynikać odwołanie go z funkcji Prezesa Zarządu, to nie ma podstaw do twierdzenia, że Skarżący nie pełnił tej funkcji w czasie powstania spornych zaległości podatkowych. • O bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 o.p., nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie, w jego konsekwencji, postanowienia w sprawie umorzenia tego postępowania.

Skład orzekający

Anna Juszczyk-Wiśniewska

sędzia

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Wojciech Stachurski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skuteczności rezygnacji z funkcji członka zarządu w kontekście odpowiedzialności za zaległości podatkowe, zwłaszcza w sytuacji podrobienia dokumentów związanych ze zmianami w zarządzie. Potwierdzenie, że ustalenia faktyczne są kluczowe i nie mogą być podważane zarzutami naruszenia przepisów proceduralnych, jeśli nie są one właściwe dla danego postępowania. Wyjaśnienie kwestii dowodzenia bezskuteczności egzekucji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podrobieniem dokumentów i prawomocnym skazaniem karnym, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że nie bada wszystkich aspektów sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie zmian w zarządzie spółki i jak konsekwencje prawne (w tym karne) mogą wpływać na odpowiedzialność cywilną i podatkową. Jest to przykład złożonej interakcji prawa karnego, handlowego i podatkowego.

Podrobione dokumenty w zarządzie spółki kosztowały członka zarządu miliony złotych zaległości podatkowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst