III FSK 234/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił postanowienie Dyrektora IAS odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd I instancji uznał, że skarżąca, będąca dłużnikiem rzeczowym, ma prawo wnioskować o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na art. 27i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty kasacyjne za zasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami u.p.e.a., w szczególności art. 59 § 4, wnioskować o umorzenie postępowania egzekucyjnego mogą jedynie zobowiązany i wierzyciel. Dłużnik rzeczowy, choć uczestniczy w postępowaniu na prawach zobowiązanego w zakresie dotyczącym obciążonej rzeczy lub prawa majątkowego, nie jest zobowiązanym w rozumieniu ustawy. Jego środki ochrony ograniczają się do sprzeciwu (art. 27j u.p.e.a.) wobec środka egzekucyjnego zastosowanego do obciążonej rzeczy, a nie do całego postępowania egzekucyjnego. NSA stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował art. 27i § 3 u.p.e.a., rozszerzając uprawnienia dłużnika rzeczowego o możliwość wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego i podnoszenia zarzutu przedawnienia. Przyjęcie odmiennego stanowiska naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu uprawnień dłużnika rzeczowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście możliwości wnioskowania o umorzenie postępowania i podnoszenia zarzutu przedawnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika rzeczowego w egzekucji administracyjnej z rzeczy lub praw majątkowych obciążonych hipoteką lub zastawem skarbowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dłużnik rzeczowy, w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ma prawo do wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dłużnik rzeczowy nie ma prawa do wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jego środki ochrony ograniczają się do sprzeciwu wobec konkretnego środka egzekucyjnego zastosowanego do obciążonej rzeczy lub prawa majątkowego.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że choć dłużnik rzeczowy uczestniczy w postępowaniu na prawach zobowiązanego w ograniczonym zakresie, nie jest zobowiązanym w rozumieniu ustawy. Prawo do wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest zarezerwowane dla zobowiązanego i wierzyciela. Dłużnik rzeczowy posiada odrębny środek ochrony w postaci sprzeciwu.
Czy dłużnik rzeczowy może podnosić zarzut przedawnienia zobowiązania w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dłużnik rzeczowy nie może podnosić zarzutu przedawnienia zobowiązania w postępowaniu egzekucyjnym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uprawnienia dłużnika rzeczowego są ograniczone do kwestionowania egzekucji w obszarze go dotyczącym, poprzez sprzeciw. Nie obejmują one możliwości podnoszenia zarzutów dotyczących samego zobowiązania, w tym jego przedawnienia, ani wnioskowania o umorzenie całego postępowania egzekucyjnego.
Jaki jest zakres uprawnień dłużnika rzeczowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dłużnik rzeczowy może kwestionować egzekucję w obszarze go dotyczącym, wnosząc sprzeciw wobec środka egzekucyjnego zastosowanego do obciążonej rzeczy lub prawa majątkowego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przepisy art. 27i i 27j u.p.e.a. wprowadzają odrębny środek ochrony dla dłużnika rzeczowego w postaci sprzeciwu, który nie może być rozszerzany na inne środki zaskarżenia, takie jak zarzuty czy wnioski o umorzenie postępowania.
Przepisy (27)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27i § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27j
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
O.p. art. 59 § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27i § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 183 § 1 zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 18
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 17
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. b w zw. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
u.p.e.a. art. 27e § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 26ca § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 1 i § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużnik rzeczowy nie jest zobowiązanym w rozumieniu u.p.e.a. i nie przysługuje mu prawo do wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego. • Środki ochrony prawnej dłużnika rzeczowego ograniczają się do sprzeciwu wobec konkretnego środka egzekucyjnego, a nie do całego postępowania. • Przyjęcie, że dłużnik rzeczowy może wnioskować o umorzenie postępowania lub podnosić zarzut przedawnienia, naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia.
Odrzucone argumenty
Stanowisko WSA, że dłużnik rzeczowy ma prawo do wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 27i § 3 u.p.e.a. • Argumentacja WSA, że ograniczenie środków ochrony dłużnika rzeczowego do sprzeciwu narusza jego prawa.
Godne uwagi sformułowania
dłużnik rzeczowy uczestniczy na prawach zobowiązanego • środki zaskarżenia dotyczące samego postępowania (a tylko te dotyczące środka egzekucyjnego zastosowanego do rzeczy obciążonej) • zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu uprawnień dłużnika rzeczowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście możliwości wnioskowania o umorzenie postępowania i podnoszenia zarzutu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika rzeczowego w egzekucji administracyjnej z rzeczy lub praw majątkowych obciążonych hipoteką lub zastawem skarbowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między dłużnikiem rzeczowym a zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, co ma istotne implikacje praktyczne dla właścicieli nieruchomości obciążonych hipotekami lub zastawami skarbowymi.
“Dłużnik rzeczowy kontra postępowanie egzekucyjne: Czy można wnioskować o umorzenie? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.