III FSK 23/26

III FSK 23/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III SA/Wa 402/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-06-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej P. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2025 r. sygn. akt III SA/Wa 402/25 w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 grudnia 2024 r. nr 1401-IEW1.4123.67.2024.MT w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 27 czerwca 2025 r., III SA/Wa 402/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. D. (dalej: "skarżący", "strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 16 grudnia 2024 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
2. Od tego wyroku, 15 września 2025 r., skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Pełnomocnik skarżącego uzasadniając wskazany wcześniej wniosek wskazał, że za zasadnością wniosku przemawiają okoliczności całej sprawy, a szczególnie związane z przedawnieniem zobowiązania. Zdaniem strony, prowadzenie egzekucji w oparciu o decyzję, która obejmuje wygasłe zobowiązanie, naruszałoby zasadę praworządności i prowadziło do powstania nieodwracalnych skutków prawnych i faktycznych. Dodatkowo wykonanie zaskarżonej decyzji, skutkującej koniecznością zapłaty kwoty w niej określonej, spowoduje u skarżącego nieodwracalne negatywne skutki finansowe, których skala wykracza poza zwykłe następstwa wynikające z obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
3. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10; z 26 września 2013 r., II FZ 718/13, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: "CBOSA").
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" – wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15, CBOSA). Samo powołanie się przez wnioskodawcę na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku w oparciu o konkretne okoliczności faktyczne i prawne. Obowiązkiem sądu jest ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również znajdujących się w aktach sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło sprowadzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poza ogólnymi twierdzeniami, w skardze kasacyjnej nie zawarto żadnej konkretnej argumentacji mającej na celu uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji.
Ponadto wymaga podkreślenia, że faktu potencjalnego egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo, w tym przypadku nawet jedynie potencjalne, wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W świetle art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu.
Końcowo należy również wskazać, że nieskuteczną jest argumentacja strony wskazująca na przedawnienie zobowiązania stanowiącego przedmiot sprawy. Okoliczność ta nie może sama w sobie stanowić podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Kwestia przedawnienia jest przedmiotem rozważań, ale w ramach rozpatrywania zasadności samej skargi kasacyjnej w postępowaniu głównym, a nie w postępowaniu incydentalnym dotyczącym zastosowania instytucji wstrzymania wykonania.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.