III FSK 227/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił indywidualną interpretację Dyrektora KIS. Spór dotyczył opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) środków pieniężnych (gotówki i środków na rachunku bankowym) wchodzących w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa przeznaczonej do sprzedaży. Skarżąca spółka argumentowała, że środki pieniężne nie są ani rzeczami, ani prawami majątkowymi w rozumieniu ustawy o PCC. WSA uznał, że środki te należy traktować jak rzeczy ruchome i opodatkować 2% stawką PCC. NSA, analizując przepisy Kodeksu cywilnego i ustawy o PCC, stwierdził, że środki pieniężne nie spełniają definicji rzeczy, ponieważ ich istota nie leży w formie materialnej, a w powszechności wymienialności i gwarancji wartości. Dodatkowo, odwołał się do przepisu o pożyczce pieniędzy lub rzeczy, wskazując na rozróżnienie dokonane przez ustawodawcę. NSA uznał również, że środki pieniężne nie są prawami majątkowymi, ponieważ choć mają wartość, nie są przedmiotem obrotu w rozumieniu sprzedaży. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia WSA, odpowiada prawu, ponieważ środki pieniężne nie podlegają opodatkowaniu PCC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że środki pieniężne (gotówka i na rachunku bankowym) nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ nie są ani rzeczami, ani prawami majątkowymi.
Dotyczy sytuacji, gdy środki pieniężne są przedmiotem transakcji, która mogłaby być uznana za sprzedaż rzeczy lub praw majątkowych. Nie dotyczy sytuacji obrotu numizmatami.
Zagadnienia prawne (1)
Czy środki pieniężne zgromadzone w gotówce oraz na rachunku bankowym, wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa, podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych jako rzeczy lub prawa majątkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, środki pieniężne nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ nie stanowią ani rzeczy, ani praw majątkowych w rozumieniu ustawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że środki pieniężne nie są rzeczami, gdyż ich istota nie leży w formie materialnej, a w powszechności wymienialności i gwarancji wartości. Nie są też prawami majątkowymi, gdyż nie są przedmiotem obrotu w rozumieniu sprzedaży. Ustawa o PCC rozróżnia pieniądze od rzeczy, co potwierdza brak ich opodatkowania jako rzeczy.
Przepisy (9)
Główne
u.p.c.c. art. 1 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Opodatkowaniu podlega umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych. Środki pieniężne nie są ani rzeczami, ani prawami majątkowymi.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej, gdy mimo błędnego uzasadnienia orzeczenie odpowiada prawu.
Pomocnicze
u.p.c.c. art. 1 § 4
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Określa, że opodatkowaniu podlegają rzeczy znajdujące się na terytorium RP lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium RP.
u.p.c.c. art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Dotyczy podstawy opodatkowania, która w tym przypadku nie ma zastosowania do środków pieniężnych.
u.p.c.c. art. 7 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Określa stawki podatku, które nie mają zastosowania do środków pieniężnych.
k.c. art. 45
Kodeks cywilny
Definiuje rzeczy jako przedmioty materialne, co wyklucza środki pieniężne z tej kategorii.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
Prawo bankowe art. 50
Ustawa - Prawo bankowe
Reguluje uprawnienia posiadacza rachunku bankowego do dysponowania środkami, co podkreśla ich niematerialny charakter.
o.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy podstawy prawnej stanowiska organu, które mogło być wadliwe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki pieniężne (gotówka i na rachunku bankowym) nie są ani rzeczami, ani prawami majątkowymi w rozumieniu ustawy o PCC. • Ustawa o PCC rozróżnia pieniądze od rzeczy, co wynika z treści art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.c.c. (pożyczka pieniędzy lub rzeczy).
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że środki pieniężne należy traktować jak rzeczy ruchome i opodatkować PCC.
Godne uwagi sformułowania
środki pieniężne nie kwalifikują się ani do kategorii rzeczy, ani praw majątkowych • ich istota nie jest bowiem związana z materialną formą, jaką owa gotówka posiada • środki pieniężne mogłyby zostać uznane za rzeczy sensu stricto jedynie w przypadku, gdyby utraciły cechy powszechności oraz wymienialności • podstawową cechą rozróżniającą rzeczy i prawa majątkowe są ich cechy fizyczne – tj. fizyczność, która jest warunkiem sine qua non dla bycia zakwalifikowanym do kategorii "rzeczy" • pieniądz bezgotówkowy, choć nie istnieje w formie zmaterializowanej – może być bez ograniczeń wymieniany na banknoty i monety • środki pieniężne nie mogą być przedmiotem obrotu. Są one bowiem prawnym środkiem płatniczym oraz nośnikiem wartości, który umożliwia dokonywanie obrotu gospodarczego.
Skład orzekający
Mirella Łent
członek
Paweł Borszowski
przewodniczący
Sławomir Presnarowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że środki pieniężne (gotówka i na rachunku bankowym) nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ nie są ani rzeczami, ani prawami majątkowymi."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy środki pieniężne są przedmiotem transakcji, która mogłaby być uznana za sprzedaż rzeczy lub praw majątkowych. Nie dotyczy sytuacji obrotu numizmatami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku PCC i jego zastosowania do pieniędzy, co jest kwestią budzącą wątpliwości i mającą znaczenie praktyczne dla wielu podatników.
“Czy pieniądze na koncie to 'rzecz' podlegająca opodatkowaniu? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.