III FSK 2261/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego został zgłoszony po terminie.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca spółka podnosiła m.in. zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzut przedawnienia został zgłoszony po upływie ustawowego terminu i dlatego nie podlegał merytorycznemu rozpatrzeniu przez organy administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. S.K.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie zarzutów dotyczących egzekucji administracyjnej. Sprawa wywodziła się z zarzutów zgłoszonych przez spółkę wobec postępowania egzekucyjnego, obejmujących m.in. przedawnienie obowiązku, nieprawidłowe określenie odsetek, nieprawidłowe wskazanie podstawy prawnej należności oraz nieprawidłowe wskazanie danych wspólników. Organ pierwszej instancji uznał trzy zarzuty za nieuzasadnione, a jeden za uzasadniony, co skutkowało umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił to postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, kwestionując sposób kwalifikacji zarzutów przez organ pierwszej instancji. WSA w Łodzi uchylił postanowienie DIAS, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. przez organ odwoławczy, który uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w całości, mimo że część rozstrzygnięcia (umorzenie postępowania) była korzystna dla strony skarżącej i mogła nie być zaskarżona. WSA zwrócił również uwagę, że zarzut przedawnienia został zgłoszony po upływie siedmiodniowego terminu. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że zarzut przedawnienia został zgłoszony po upływie ustawowego terminu (7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego), co uniemożliwiało jego merytoryczne rozpatrzenie. W związku z tym, organy administracji i Sąd pierwszej instancji błędnie rozpatrzyły ten zarzut. NSA stwierdził również, że uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie znalazły potwierdzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia zgłoszony po upływie ustawowego terminu nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu.
Uzasadnienie
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 27 § 1 pkt 9) przewiduje 7-dniowy termin na zgłoszenie zarzutów. Zarzut przedawnienia zgłoszony po tym terminie jest nieskuteczny i nie powinien być rozpatrywany przez organy ani sądy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis prawa materialnego dotyczący przedawnienia zobowiązania podatkowego.
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotycząca przedawnienia obowiązku.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa materialnego.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Termin do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 10
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu dotycząca niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymogi tytułu wykonawczego dotyczące określenia należności.
u.p.e.a. art. 27 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymogi tytułu wykonawczego dotyczące danych wspólników spółki.
u.p.e.a. art. 17 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek szczegółowego uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego został zgłoszony po upływie ustawowego terminu (7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego), co skutkuje jego bezskutecznością i brakiem obowiązku merytorycznego rozpatrzenia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (art. 70 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie, art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 O.p. poprzez nieuznanie zarzutu przedawnienia). Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez bezpodstawne wskazanie w uzasadnieniu wyroku, że strona nie była uprawniona do uzupełnienia zarzutów o te dotyczące przedawnienia. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przepisów postępowania przez organy.
Godne uwagi sformułowania
zarzut przedawnienia został zgłoszony po upływie siedmiodniowego terminu nie podlega on merytorycznemu rozpatrzeniu organy administracji błędnie rozpatrywały ten zarzut w sytuacji gdy winien on pozostawać poza zakresem rozważań organów nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego
Skład orzekający
Anna Juszczyk-Wiśniewska
sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
członek
Krzysztof Winiarski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów zgłaszania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz konsekwencje ich przekroczenia, a także zasady kontroli sądowej postanowień organów odwoławczych w kontekście zakresu zaskarżenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i terminów procesowych. Może mieć zastosowanie do innych postępowań, gdzie obowiązują podobne zasady dotyczące terminów zgłaszania zarzutów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania egzekucyjnego – terminów zgłaszania zarzutów, co jest istotne dla praktyków. Wyjaśnia, jak istotne jest przestrzeganie formalnych wymogów proceduralnych.
“Przekroczyłeś termin na zarzuty w egzekucji? Stracisz szansę na obronę!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 2261/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Juszczyk-Wiśniewska /sprawozdawca/ Jolanta Sokołowska Krzysztof Winiarski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Łd 995/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2020-03-17 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 900 art. 70 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 1438 art. 33 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. S.K.A. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 995/19 w sprawie ze skargi C. S.K.A. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 25 września 2019 r. nr 1001-IEE2.711.135.2019.4/KJR w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 17 marca 2020 r. w sprawie sygn. akt I SA/Łd 995/19 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 25 września 2019 r. wydane w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1 i art. 34 § 4 i § 5 w związku z art. 18 oraz art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia C. SKA z siedzibą w L. (dalej Strona) na postanowienie z 25 kwietnia 2019 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego L. (dalej Naczelnik). Naczelnik w wyniku rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z 3 stycznia 2019 r. nr 1012-SEW.723.4.2019: 1) uznał za nieuzasadnione zarzuty: przedawnienia obowiązku, nieprawidłowego określenia odsetek za zwłokę (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.), nieprawidłowego wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej należności (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.); 2) uznał za uzasadniony zarzut nieprawidłowego wskazania w tytule wykonawczym danych wspólników spółki (art. 27 § 2 u.p.e.a.) i z tego względu umorzył postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uchylił rozstrzygnięcie Naczelnika w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie DIAS wątpliwości budzi sposób kwalifikacji zastrzeżeń spółki dotyczących nieprawidłowego określenia egzekwowanej należności w części dotyczącej odsetek za zwłokę, jako zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Według organu drugiej instancji, mimo powołania przez spółkę art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., jej argumentacja dotycząca kwestii odsetek za zwłokę, zmierza w rzeczywistości do wykazania, że zostały one wyliczone w nieprawidłowej wysokości poprzez nieuwzględnienie przerw w ich naliczaniu. Skarżącej nie chodzi zatem o braki formalne tytułu wykonawczego, ale o wątpliwości co do istnienia (wysokości) egzekwowanego obowiązku w części dotyczącej odsetek. Argumentacja spółki w tym zakresie powinna zostać rozpatrzona nie jako zarzut, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., lecz jako zarzut nieistnienia obowiązku w części dotyczącej odsetek – na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. DIAS wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że co do zasady organ egzekucyjny potraktował zarzut dotyczący odsetek jako formalny (art. 33 § 1 pkt 10), a jednocześnie w ograniczonym zakresie zarzut ten przeanalizował pod kątem nieistnienia obowiązku w części dotyczącej odsetek za zwłokę (art. 33 § 1 pkt 1). W ocenie organu drugiej instancji, analiza ta jest na tyle niewystarczająca, że nie może uznać, że zarzut nieistnienia obowiązku w części dotyczącej odsetek za zwłokę został rozpatrzony przez organ pierwszej instancji. W ocenie organu drugiej instancji, zaskarżone postanowienie z 25 kwietnia 2019 r. zostało wydane z naruszeniem ogólnych zasad postępowania określonych w k.p.a. Z treści zarzutów wynika bowiem, że argumentacja skarżącej kwestionująca prawidłowość naliczenia odsetek za zwłokę, przytoczona na poparcie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., nie podlega rozpatrzeniu w trybie tego przepisu. Organ egzekucyjny powinien był zweryfikować wskazaną przez spółkę podstawę prawną wskazanego zarzutu i odpowiednio zakwalifikować go, kierując się intencją wynikającą z treści pisma z 5 lutego 2019 r. Organ drugiej instancji wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji powinien uwzględnić okoliczności wskazane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia i odpowiednio zakwalifikować argumentację spółki podniesioną w zarzutach z 5 lutego 2019 r., przy czym zastrzeżenia dotyczące prawidłowości odsetek za zwłokę powinny być zakwalifikowane jako zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Następnie niezbędne będzie wyczerpujące odniesienie się przez organ pierwszej instancji do zarzutów skarżącej i wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Organ drugiej instancji stwierdził również, że na etapie postępowania odwoławczego niemożliwa jest ocena zarzutu nieistnienia obowiązku w części dotyczącej odsetek za zwłokę, bez jego uprzedniego merytorycznego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając postanowienie DIAS wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił w jakim zakresie zostało zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji a mianowicie czy strona skarży postanowienie pierwszoinstancyjne w całości czy też w części i ewentualnie w jakim zakresie. Dalej WSA wskazał, że decyzja (postanowienie) może zostać zaskarżona albo w całości albo w części. W przypadku gdy strona wskaże w odwołaniu (zażaleniu), że zaskarża decyzję (postanowienie) pierwszoinstancyjną w określonej części to organ odwoławczy rozpoznaje sprawę tylko w części zaskarżonej. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zgłosiła cztery zarzuty a mianowicie przedawnienia obowiązku, nieprawidłowego określenia odsetek za zwłokę, nieprawidłowego wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej należności oraz nieprawidłowego wskazania w tytule wykonawczym danych wspólników spółki. W przedmiocie tych zarzutów w dniu 25 kwietnia 2019 r. organ I instancji wydał postanowienie składające się z dwóch punktów. W pierwszym punkcie uznano za nieuzasadnione pierwsze trzy zarzuty zaś w punkcie drugim uznano za uzasadniony zarzut nieprawidłowego wskazania w tytule wykonawczym danych wspólników spółki i z tego względu umorzono prowadzone postępowanie egzekucyjne. Na postanowienie to strona skarżąca złożyła zażalenie, które jest bardzo ogólne. Zarzuca się w nim naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art.70 § 1 Ordynacji podatkowej zaś całe uzasadnienie poświęcone jest kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego. W ocenie strony zobowiązanie to się przedawniło. W zażaleniu brak jest rozważań dotyczących pozostałej części rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W zaskarżonym postanowieniu uchylono natomiast postanowienie organu I instancji w całości. Sąd I instancji wskazał, że z analizy treści zażalenia nie wynika w jakiej części strona zaskarżyła postanowienie pierwszoinstancyjne a w szczególności nie wiadomo czy, poza rozstrzygnięciem w zakresie zarzutu przedawnienia, strona skarży także pozostałą część rozstrzygnięcia. Dotyczy to zwłaszcza kwestii czy skarży również postanowienie w części uwzględniającej zarzut nieprawidłowego wskazania w tytule wykonawczym danych wspólników i umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jest to bowiem rozstrzygnięcie korzystne dla strony. Dodać należy, że w zażaleniu strona wnosi o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego podczas gdy w punkcie 2 postanowienia z 25 maja 2019r. organ I instancji, po uwzględnieniu jednego zarzutu, już umorzył postępowanie egzekucyjne. Skoro zatem w zażaleniu strona wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego podczas gdy organ I instancji już umorzył to postępowanie to powstaje wątpliwość w jakim zakresie jest zaskarżone postanowienie organu I instancji. Zdaniem Sądu I instancji w sytuacji gdy zażalenie nie wskazuje dokładnie zakresu zaskarżenia postanowienia pierwszoinstancyjnego to obowiązkiem organu odwoławczego było wezwanie strony skarżącej do uzupełnienia tego braku i wskazania w jakiej części skarży postanowienie. W przypadku gdyby okazało się, że strona nie skarży rozstrzygnięcia w zakresie uwzględnienia jednego zarzutu i umorzenia postępowania egzekucyjnego (tzn. w zakresie punktu 2) to postanowienie w tej części stałoby się ostateczne. Oznaczałoby to, że organ odwoławczy nie mógłby rozstrzygać sprawy w tej części a w niniejszej sprawie uczynił to uchylając postanowienie pierwszoinstancyjne w całości czyli także w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Innymi słowy organ odwoławczy nie wezwał strony do sprecyzowania w jakiej części skarży postanowienie organu I instancji lecz uchylił postanowienie pierwszoinstancyjne w całości także w części korzystnej dla strony. Dalej Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie gdyby okazało się, że strona skarżąca nie zaskarżyła punktu 2 postanowienia pierwszoinstancyjnego (dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego) to postępowanie egzekucyjne byłoby ostatecznie umorzone a tym samym bezprzedmiotowe byłoby prowadzenie postępowania w zakresie pozostałych trzech zarzutów. Jednocześnie Sąd dodał, że organy administracji obu instancji błędnie rozpoznawały merytorycznie zarzut przedawnienia gdyż został on zgłoszony po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Skarżąca zaskarżyła wyrok w części uchylającej zaskarżone postanowienie tj. objęte pkt 1 skarżonego wyroku. W skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: 1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, tj. naruszenie: • art. 141 § 4 PPSA poprzez bezpodstawne wskazanie w uzasadnieniu wyroku, iż Strona nie była uprawniona do uzupełnienia zarzutów o te dotyczące przedawnienia zobowiązania, w sytuacji, gdy przesłanki w zakresie nieważności postępowania, czyli w przedmiotowej sprawie przesłankę przedawnienia zobowiązania, należy rozpatrywać z urzędu; • art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA, poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi pomimo, iż w toku prowadzonych postępowań Organy administracji skarbowej obu instancji naruszyły przepisy postępowania w postaci: - art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji skutkowało prowadzeniem postępowania, które w rzeczywistości uległo przedawnieniu; - art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuznanie zarzutu w zakresie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 3 stycznia 2019 r., pomimo przedawnienia egzekwowanej należności określonej decyzją Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia 20 lipca 2018 r. Wskazując na powyższe Strona wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. NSA zważył co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się niezasadne, a w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę z urzędu (art. 183 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z zm., dalej jako: P.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wskazać, że z art. 176 P.p.s.a. wynika, iż wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek nie tylko przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej, ale też szczegółowo je uzasadnić. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. wniesionego na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., konieczne jest wskazanie na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Natomiast w przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 P.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, iż zakres kontroli wyznacza autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że NSA nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. Skarżąca wskazuje, że w przedmiotowej sprawie organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania w stopniu, który nakazywał nie tylko uchylenie zaskarżonego postanowienia, ale również umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość w związku z przedawnieniem zobowiązania, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne poprzez uznanie zarzutu o przedawnieniu zobowiązania. Podstawą uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Z treści uzasadnienia wynika, że organy nie wyjaśniły zakresu zaskarżenia postanowienia organu I instancji a w szczególności czy zaskarżono je w zakresie punktu 2 zawierającego rozstrzygnięcie korzystne dla strony. Organ odwoławczy bez wyjaśnienia tej kwestii uchylił postanowienie organu I instancji w całości a więc także w zakresie punktu 2. Sąd wskazał, że stanowi to naruszenie art.7,8,9 i 138 § 2 K.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że zarzut w postępowaniu egzekucyjnym dotyczący przedawnienia został zgłoszony po upływie siedmiodniowego terminu o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. i z tego względu nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. W tak zakreślonych ramach sprawy, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazać należy że jest on niezasadny. Strona upatrywała naruszenia wskazanego przepisu poprzez bezpodstawne wskazanie w uzasadnieniu wyroku, że Strona nie była uprawniona do uzupełniania zarzutów o te dotyczące przedawnienia zobowiązań, w sytuacji gdy w ocenie Strony przesłankę przedawnienia należy rozpatrywać z urzędu. Zgodnie z treścią art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kontrolowany pod tym kątem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie wykazuje wad przemawiających za koniecznością jego uchylenia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wskazane w zacytowanym powyżej przepisie, a wywody składu orzekającego w sprawie są logiczne, wyczerpujące i odnoszą się do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie ma możliwości merytorycznego odniesienia się do ustaleń i ocen prawnych prezentowanych przez Sąd pierwszej instancji. Rozpoznanie zarzutu naruszenia tego przepisu polega wyłącznie na zweryfikowaniu, czy uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie prawem wymagane elementy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1948/21). Tym samym podjętą przez autora skargi kasacyjnej próbę podważenia ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należało uznać za nieskuteczną. Jednym z tych ustaleń było przyjęcie przez Sąd I instancji, że zarzut przedawnienia został zgłoszony przez zobowiązanego po upływie siedmiu dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Niezasadny jest również zarzut dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo, że w toku prowadzonych postępowań organ naruszył przepisy postępowania - art. 70 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji skutkowało prowadzeniem postępowania, które w rzeczywistości uległo przedawnieniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przepis art. 70 § 1 O.p. stanowi przepis prawa materialnego, nie jest natomiast przepisem procesowym. Prawo materialne można naruszyć poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 P.p.s.a.). W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji naruszył powołany przepis poprzez jego niezastosowanie. W tym miejscu wskazać należy, że nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Jak już wcześniej wskazano, w niniejszej sprawie skutecznie nie podważono ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z tego też względu z uwagi na przyjęcie, że zarzut przedawnienia (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) został zgłoszony po upływie 7 dniowego terminu wynikającego z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. – zarzut niezastosowania przepisu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej należało uznać za niezasadny. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuznanie zarzutu w zakresie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, pomimo przedawnienia egzekwowanej należności. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być (...) przedawnienie (...). Sposób sformułowania przedmiotowego zarzutu jak i jego uzasadnienie wskazuje, że w ocenie Strony zaskarżone postanowienie powinno zostać uchylone z uwagi, że egzekwowane na podstawie tytułu wykonawczego zobowiązanie uległo przedawnieniu. Należy jednak przypomnieć, że przedmiotem postępowania które podlegało ocenie przez sąd I instancji było postanowienie wydane w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie. Zobowiązanemu przysługuje prawo do zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu i w tym terminie ma on obowiązek zgłoszenia wszystkich podstaw zarzutów. Po upływie tego terminu nie można uzupełniać zarzutów powołując nowe podstawy faktyczne i prawne. Stanowiłoby to bowiem obejście przepisów o terminie do zgłoszenia zarzutów oraz przerzucałoby konieczność rozpoznawania nowego zarzutu po raz pierwszy albo przez organ egzekucyjny albo przez sąd administracyjny. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego stronie skarżącej doręczono odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności w dniu 29 stycznia 2019 r. (k.109) a więc siedmiodniowy termin do zgłoszenia zarzutów upływał w dniu 5 lutego 2019r. (wtorek). W tym dniu (tzn. 5 lutego 2019r.) spółka zgłosiła trzy zarzuty tzn. błędne wskazanie w tytule wykonawczym danych wspólników spółki, nieprawidłowe określenie egzekwowanej należności w części dotyczącej odsetek oraz nieprawidłowe wskazanie w tytule podstawy prawnej dochodzonej należności. Zarzut przedawnienia został natomiast zgłoszony w kolejnym piśmie zatytułowanym "uzupełnienie zarzutów z 5 lutego 2019r.", które zostało wysłane w urzędzie pocztowym w dniu 6 lutego 2019 r. (k.82-84) czyli już po upływie siedmiodniowego terminu. W sytuacji gdy zarzut przedawnienia w niniejszej sprawie został zgłoszony po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art.27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. to nie podlega on merytorycznemu rozpatrzeniu. Z tego też względu Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że organy administracji błędnie rozpatrywały ten zarzut w sytuacji gdy winien on pozostawać poza zakresem rozważań organów w postępowaniu w przedmiocie zarzutów jako zgłoszony po upływie wymaganego terminu. Z tego też względu Sąd I instancji nie badał, czy merytorycznie zarzut ten jest zasadny. Z uwagi, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne orzeczono jak w sentencji. |Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA | |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Krzysztof Winiarski |Jolanta Sokołowska |
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI