III FSK 225/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki A. sp. z o.o. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 33 § 1 i 2 O.p., twierdząc, że organy nie uprawdopodobniły istnienia zobowiązania ani obawy jego niewykonania, a także naruszenie przepisów dotyczących postępowania dowodowego i oceny dowodów. Spółka podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ustawy o VAT. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie zabezpieczające ma odrębny charakter i nie jest miejscem do merytorycznego rozstrzygania o istnieniu zobowiązania podatkowego czy prawidłowości faktur. Stwierdzono, że organy prawidłowo wykazały przesłanki do zabezpieczenia, w tym uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania, opierając się na analizie sytuacji majątkowej spółki i prawdopodobieństwie posługiwania się pustymi fakturami. Sąd nie badał zarzutów naruszenia prawa materialnego, uznając je za wykraczające poza ramy postępowania zabezpieczającego. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w sytuacji, gdy spółka kwestionuje istnienie zobowiązania i prawidłowość faktur, a także podkreślenie odrębności postępowania zabezpieczającego od postępowania wymiarowego.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w sprawach podatkowych i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii spornych dotyczących zobowiązania podatkowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu zabezpieczającym można kwestionować istnienie zobowiązania podatkowego i prawidłowość faktur?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie zabezpieczające nie jest płaszczyzną do merytorycznego rozstrzygania o istnieniu zobowiązania podatkowego ani rzetelności faktur.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie zabezpieczające ma odrębny charakter i służy zapewnieniu wykonania przyszłego zobowiązania, a nie jego merytorycznemu ustaleniu. Kwestie te podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu wymiarowym.
Jakie są przesłanki dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika w trybie art. 33 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Warunkiem jest prowadzenie określonego postępowania (podatkowego, kontroli podatkowej lub celno-skarbowej) oraz wykazanie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy art. 33 O.p. nie wymagają uprawdopodobnienia istnienia zobowiązania, lecz prowadzenia postępowania i wykazania obawy jego niewykonania, co może wynikać m.in. z trwałego nieuiszczania zobowiązań lub czynności mogących utrudnić egzekucję.
Czy organ podatkowy dokonując zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego musi uprawdopodobnić świadomy udział podatnika w oszustwie podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skoro elementem koniecznym ustalenia dodatkowego zobowiązania jest świadomy udział w oszustwie, organ powinien także uprawdopodobnić ten udział w postępowaniu zabezpieczającym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo dostrzegł i stwierdził prawdopodobieństwo świadomego udziału spółki w procedurze wykorzystującej puste faktury, co stanowiło podstawę do zabezpieczenia kwoty dodatkowego zobowiązania.
Przepisy (18)
Główne
O.p. art. 33 § § 1 i 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepisy te stanowią podstawę do zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a zabezpieczenie może nastąpić w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania.
P.p.s.a art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
P.p.s.a art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył niezastosowania go i nieuchylenia zaskarżonej decyzji mimo wadliwości postępowania.
P.p.s.a art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
P.p.s.a art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
P.p.s.a art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
u.p.t.u art. 86 § § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył niewłaściwego zastosowania w sytuacji, gdy faktury dokumentowały rzeczywiste transakcje.
u.p.t.u art. 88 § ust 3a pkt 4 lit a)
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył niewłaściwego zastosowania w sytuacji, gdy faktury dokumentowały rzeczywiste transakcje.
u.p.t.u art. 112c § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył niewłaściwego zastosowania i niezasadnego określenia przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego.
u.p.t.u art. 112b § ust 1 pkt 1 lit. a), b), c), d)
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył niewłaściwego zastosowania i niezasadnego określenia przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył niezastosowania i nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zarzut naruszenia zasady obiektywizmu i swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zarzut naruszenia zasady obiektywizmu i swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zarzut naruszenia zasady obiektywizmu i swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zarzut naruszenia zasady obiektywizmu i swobodnej oceny dowodów.
u.p.przed. art. 12
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. - Prawo przedsiębiorców
Zarzut naruszenia zasady obiektywizmu i swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zarzut naruszenia zasady działania w ramach zaufania obywatela do państwa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 33 § 1 i 2 O.p. poprzez wadliwe zastosowanie, gdy nie uprawdopodobniono istnienia zobowiązania i obawy jego niewykonania. • Naruszenie art. 229 O.p. poprzez niezastosowanie i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego. • Naruszenie zasad obiektywizmu i swobodnej oceny dowodów (art. 122, 180, 187, 191 O.p. w zw. z art. 12 P.przed.). • Naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa (art. 121 § 1 O.p.). • Naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 88 ust 3a pkt 4 lit a) u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 112c ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 112b ust 1 pkt 1 lit. a), b), c), d) u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie zabezpieczające nie może stanowić płaszczyzny, na której będą kwestionowane ustalenia (postępowanie dowodowe) czynione w postępowaniu wymiarowym. • podjęcie w postępowaniu zabezpieczającym merytorycznej polemiki w zakresie rzetelności faktur, którymi posługiwała się Spółka i formułowanie w tym zakresie wiążących ocen wykraczałoby poza ramy niniejszego postępowania, a jednocześnie w sposób nieuprawniony ingerowałoby w postępowanie wymiarowe.
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący
Bogusław Dauter
członek
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w sytuacji, gdy spółka kwestionuje istnienie zobowiązania i prawidłowość faktur, a także podkreślenie odrębności postępowania zabezpieczającego od postępowania wymiarowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w sprawach podatkowych i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii spornych dotyczących zobowiązania podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – zabezpieczenia zobowiązań, co jest kluczowe dla firm. Podkreśla granice postępowania zabezpieczającego i jego relację z postępowaniem merytorycznym.
“Czy można zabezpieczyć podatek, zanim udowodni się jego istnienie? NSA wyjaśnia granice postępowania zabezpieczającego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.