III FSK 2246/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćpostępowanie sądowesąd administracyjnyNSAWSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiznajomości osobiste

NSA uwzględnił wniosek sędziego WSA o wyłączenie go od orzekania w sprawie ze względu na osobiste znajomości ze stroną postępowania.

Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Paweł Dąbek, złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie III FSK 2246/21, powołując się na osobiste znajomości ze skarżącym oraz współpracę z jego żoną. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując sprawę, uznał, że istnieją podstawy do wyłączenia sędziego na jego wniosek, aby usunąć wszelkie potencjalne wątpliwości co do jego bezstronności. Wniosek został uwzględniony.

Sprawa dotyczyła żądania wyłączenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Pawła Dąbka, od orzekania w sprawie o sygn. akt III FSK 2246/21. Sędzia Dąbek sam złożył wniosek o wyłączenie, wskazując na swoje wieloletnie osobiste znajomości ze skarżącym R. L. oraz kontakty towarzyskie. Podkreślił również, że wraz z żoną skarżącego pracuje w tym samym instytucie. Te okoliczności, zdaniem sędziego, mogłyby budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, uznał go za zasadny. Sąd odwołał się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), regulujących instytucję wyłączenia sędziego. Wskazano, że art. 19 p.p.s.a. pozwala na wyłączenie sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. NSA podkreślił, że wątpliwości te muszą być zobiektywizowane i odnosić się do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie. Ponieważ sam sędzia WSA dostrzegł takie okoliczności, NSA uznał, że zachodzą przesłanki do wyłączenia, co przyczyni się do usunięcia nawet potencjalnych wątpliwości co do jego bezstronności. W konsekwencji, NSA postanowił wyłączyć sędziego Pawła Dąbka od orzekania w tej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do wyłączenia sędziego na jego żądanie, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro sam sędzia WSA dostrzegł okoliczności (osobiste znajomości ze stroną, kontakty towarzyskie, wspólna praca z żoną strony) mogące budzić wątpliwości co do jego bezstronności, to zachodzą przesłanki do wyłączenia go na jego wniosek, zgodnie z art. 19 p.p.s.a., co przyczyni się do usunięcia nawet potencjalnych wątpliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 19 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sędzia podlega wyłączeniu na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Katalog przesłanek wyłączenia sędziego z mocy ustawy jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia WSA Paweł Dąbek złożył wniosek o wyłączenie ze względu na osobiste znajomości ze stroną postępowania i kontakty towarzyskie, co mogło budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 p.p.s.a., muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący

Mirella Łent

członek

Sławomir Presnarowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście wniosku samego sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sędzia sam wnosi o wyłączenie z powodu osobistych relacji ze stroną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny aspekt wymiaru sprawiedliwości – dbałość o bezstronność sędziów i mechanizmy zapewniające zaufanie do sądów, nawet jeśli dotyczy procedury wyłączenia.

Sędzia sam prosi o wyłączenie: Jak osobiste znajomości wpływają na bezstronność w sądzie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 2246/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik /przewodniczący/
Mirella Łent
Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6560
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1451/19 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-02-19
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Wyłączono sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art.19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej żądania Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Pawła Dąbka o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt III FSK 2246/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1451/19 w sprawie ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji w przedmiocie ustawy o komornikach sądowych postanawia wyłączyć Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Pawła Dąbka od orzekania w sprawie o sygn. akt III FSK 2246/21.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 19 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1451/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.L. (dalej: "Skarżący") uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Dyrektor KAS") z 3 czerwca 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora KAS z dnia 31 lipca 2019 r. Wymienione postanowienie, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane jest na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Zarządzeniem z 20 lutego 2023 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną skierował do rozpoznania w dniu 28 czerwca 2023 r., w składzie: przewodniczący s. J. Brolik, sędziowie: s. NSA J. Pruszyński, s. del. WSA P. Dąbek (spr.).
Wnioskiem z 9 maja 2023 r. sędzia WSA Paweł Dąbek zwrócił się, na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), o wyłączenie go w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku poniósł, że od wielu lat osobiście zna Skarżącego i utrzymuje z nim kontakty towarzyskie. Ponadto wraz z żoną Skarżącego pracuje w Instytucie P.w K. Okoliczności te, w ocenie sędziego WSA Pawła Dąbka mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie III FSK 2246/21 zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I p.p.s.a. Przepisy powołanej ustawy różnicują zasady wyłączenia sędziego w zależności od charakteru przesłanek, które mają stanowić podstawę tego wyłączenia. Sędzia z mocy samej ustawy wyłączony jest w sprawach, w których wystąpią przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a. Katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco, co związane jest z doniosłością skutków prawnych orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy. Skutkiem takim jest bowiem nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Natomiast na podstawie art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Powyższy przepis odnosi się do sytuacji, w której konkretne okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w rozpatrywanej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie o jego stronniczości i niesprawiedliwości, zaś wniosek o wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Konieczność odniesienia względnych przesłanek wyłączenia sędziego do okoliczności danej sprawy sądowoadministracyjnej podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. I OSK 1917/18, wskazując, że: "wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 p.p.s.a., muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie, natomiast inne podstawy wyłączenia sędziego z mocy prawa enumeratywnie wymienia art. 18 p.p.s.a.".
Mając na uwadze, że wystąpienie takich okoliczności dostrzegł sam sędzia WSA Paweł Dąbek, składając w związku z tym stosowny wniosek, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji prawnej wyłączenia sędziego na jego wniosek, co niewątpliwie przyczyni się do usunięcia nawet potencjalnych wątpliwości, co do jego bezstronności we wskazanej sprawie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 19 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Mirella Łent Jacek Brolik Sławomir Presnarowicz (spr.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI