III FSK 2217/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Spór dotyczył obciążenia spółki kwotą 25.650 zł tytułem opłaty za zajęcie rachunku bankowego i opłaty manipulacyjnej. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ odwoławczy prawidłowo wyliczył koszty, stosując maksymalne stawki wynikające z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które zostały zinterpretowane w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, argumentując, że koszty zostały ustalone w rażącej wysokości, bez wykazania ich adekwatności do faktycznych nakładów pracy organu. NSA przychylił się do stanowiska spółki, wskazując, że organ egzekucyjny nie może automatycznie obciążać strony maksymalnymi opłatami. Kluczowe jest wykazanie racjonalnej zależności między wysokością opłat a podjętymi czynnościami, nakładem pracy i efektywnością postępowania. NSA powołał się na własne wcześniejsze wyroki, w tym wyrok składu siedmiu sędziów (III FSK 283/21), podkreślając, że samo formalnoprawne uzasadnienie zastosowania metody obliczenia opłat nie jest wystarczające; konieczne jest wykazanie adekwatności tej metody do konkretnej sprawy. Sąd uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości kosztów egzekucyjnych w postępowaniu administracyjnym, konieczność wykazania adekwatności opłat do nakładu pracy i skomplikowania sprawy, interpretacja wyroku TK SK 31/14.
Dotyczy okresu obowiązywania przepisów w brzmieniu obowiązującym od 17 sierpnia 2016 r. do 20 lutego 2021 r. (choć zasady ogólne mogą mieć szersze zastosowanie).
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny może obciążyć stronę maksymalnymi opłatami egzekucyjnymi bez wykazania adekwatności tych kosztów do faktycznie poniesionych nakładów pracy i skomplikowania postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny musi wykazać racjonalną zależność między wysokością opłat a podjętymi czynnościami, nakładem pracy i efektywnością postępowania, aby opłaty nie stały się swoistą sankcją pieniężną.
Uzasadnienie
NSA uznał, że samo formalnoprawne uzasadnienie zastosowania metody obliczenia opłat nie jest wystarczające. Konieczne jest wykazanie adekwatności tej metody do konkretnej sprawy, uwzględniając rzeczywisty nakład pracy i skomplikowanie postępowania, zgodnie z wyrokiem TK SK 31/14.
Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., nie odnosząc się do kwestii adekwatności kosztów egzekucyjnych.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA lakonicznie przywołał orzeczenie TK i nie poczynił własnych ustaleń dotyczących adekwatności kosztów, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Tym samym, Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zasadność obciążenia strony kosztami.
Przepisy (10)
Główne
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłat za czynności egzekucyjne, jest niezgodny z Konstytucją RP. Organ egzekucyjny musi wykazać adekwatność kosztów do nakładu pracy i skomplikowania sprawy.
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z Konstytucją RP. Organ egzekucyjny musi wykazać adekwatność kosztów do nakładu pracy i skomplikowania sprawy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez lakoniczne określenie i wyjaśnienie stanowiska sądu, oparcie uzasadnienia wyłącznie na twierdzeniach organu lub TK, bez własnych rozważań.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niezastosowanie przepisu, mimo istnienia przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Błędne zastosowanie poprzez oddalenie skargi pomimo zaistnienia przesłanek uzasadniających jej uwzględnienie.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
W zw. z art. 18 u.p.e.a. - naruszenie zasady prawdy obiektywnej i działania organu.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
W zw. z art. 18 u.p.e.a. - naruszenie zasady prawdy obiektywnej i działania organu.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
W zw. z art. 18 u.p.e.a. - naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § § 3
Podstawa skierowania sprawy na posiedzenie niejawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty egzekucyjne zostały ustalone w rażącej wysokości, bez wykazania ich adekwatności do faktycznych nakładów pracy organu egzekucyjnego. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie i brak własnych rozważań. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo istnienia przesłanek do jej uwzględnienia.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny może obciążyć ww. opłatami stronę w maksymalnej możliwej wysokości bez odniesienia się do kwestii adekwatności ustalonych kosztów egzekucyjnych, względem poziomu skomplikowania podejmowanych czynności, poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności, czy efektywności postępowania. • czy została zachowana racjonalna zależność między ustaloną wysokością opłat a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. • formalnoprawne uzasadnienie zastosowania określonej metody obliczenia opłat [...] nie jest samodzielnie tożsame z uzasadnieniem adekwatności tej metody do danej indywidualnej sprawy egzekucyjnej.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Paweł Borszowski
sprawozdawca
Paweł Dąbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości kosztów egzekucyjnych w postępowaniu administracyjnym, konieczność wykazania adekwatności opłat do nakładu pracy i skomplikowania sprawy, interpretacja wyroku TK SK 31/14."
Ograniczenia: Dotyczy okresu obowiązywania przepisów w brzmieniu obowiązującym od 17 sierpnia 2016 r. do 20 lutego 2021 r. (choć zasady ogólne mogą mieć szersze zastosowanie).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu kosztów egzekucyjnych, który może być niejasny dla wielu podatników i przedsiębiorców. Wyrok NSA wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące adekwatności opłat.
“Czy organ egzekucyjny może żądać od Ciebie dowolnej kwoty? NSA wyjaśnia, kiedy opłaty są zbyt wysokie.”
Dane finansowe
WPS: 25 650 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.