III FSK 217/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła egzekucji świadczeń pieniężnych skierowanej do nieruchomości stanowiącej majątek wspólny małżonków. Zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy decyzję o oddaleniu sprzeciwu Skarżącej, która była małżonką zobowiązanego. Organy administracji i sąd pierwszej instancji uznały, że zobowiązania podatkowe męża w podatku VAT za 2015 rok powstały w okresie obowiązywania wspólności majątkowej, a umowa o rozdzielności majątkowej została zawarta później (w 2016 r.). Zgodnie z art. 29 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 27e § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skutki prawne ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań powstałych przed zawarciem umowy o rozdzielności. NSA potwierdził, że egzekucja mogła zostać skutecznie skierowana do majątku wspólnego, który istniał przed zawarciem umowy o rozdzielności. Sąd odrzucił zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędnej wykładni przepisów o odpowiedzialności majątkiem wspólnym oraz pominięcia dowodów. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów proceduralnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że zobowiązania podatkowe powstałe w trakcie wspólności majątkowej podlegają egzekucji z majątku wspólnego nawet po zawarciu umowy o rozdzielności majątkowej, zwłaszcza w kontekście uznania czynności podziału majątku za bezskuteczną na podstawie skargi pauliańskiej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powstania zobowiązań podatkowych przed ustaniem wspólności majątkowej i późniejszego zawarcia umowy o rozdzielności, a także uznania czynności podziału majątku za bezskuteczną. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy egzekucja administracyjna z majątku wspólnego małżonków jest dopuszczalna w przypadku zobowiązań podatkowych powstałych przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej, ale dochodzonych po jej zawarciu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, egzekucja administracyjna może być skutecznie skierowana do majątku wspólnego, który istniał przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej, jeśli zobowiązania podatkowe powstały w okresie obowiązywania wspólności majątkowej.
Uzasadnienie
Skutki prawne ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej. Dotyczy to również sytuacji, gdy decyzja określająca wysokość zobowiązania została wydana po zawarciu umowy o rozdzielności, gdyż ma ona charakter deklaratoryjny.
Czy uznanie umowy o podział majątku wspólnego za bezskuteczną na podstawie skargi pauliańskiej (art. 527 KC) wpływa na możliwość skierowania egzekucji do majątku wspólnego na zobowiązania podatkowe powstałe przed zawarciem tej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uznanie umowy o podział majątku wspólnego za bezskuteczną wobec wierzyciela publicznoprawnego daje mu uprawnienie do zaspokojenia swojej wierzytelności z majątku, który powiększył się w wyniku tej czynności prawnej.
Uzasadnienie
Uznanie umowy o podział majątku wspólnego za bezskuteczną na podstawie przepisów o skardze pauliańskiej wywołuje skutek prawny pozwalający wierzycielowi na zaspokojenie się z majątku osoby trzeciej (w tym przypadku małżonka), w granicach, w jakich majątek ten powiększył się w wyniku czynności prawnej dokonanej przez dłużnika i osobę trzecią.
Przepisy (23)
Główne
o.p. art. 26
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 29 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 29 § 2
Ordynacja podatkowa
u.p.e.a. art. 26ca
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27f § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27f § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
k.p.c. art. 527
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zobowiązania podatkowe powstały w okresie wspólności majątkowej, co uzasadnia egzekucję z majątku wspólnego nawet po zawarciu umowy o rozdzielności majątkowej. • Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego ma charakter deklaratoryjny i nie zmienia faktu powstania zobowiązania w przeszłości. • Uznanie umowy o podział majątku wspólnego za bezskuteczną na podstawie skargi pauliańskiej pozwala na zaspokojenie wierzyciela z majątku, który powiększył się w wyniku tej czynności.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość stanowi odrębny majątek Skarżącej, a egzekucja może być skierowana wyłącznie do udziału zobowiązanego (½). • Zachodzi przypadek wyłączenia odpowiedzialności Skarżącej w zakresie ½ udziału w nieruchomości. • Organy nie wskazały podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie odniosły się do zarzutów sprzeciwu. • Organy działały w sposób niebudzący zaufania. • Pominięto dowód w postaci pisma NUS z 31 sierpnia 2022 r. wskazującego na brak majątku wspólnego podlegającego egzekucji.
Godne uwagi sformułowania
skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej • decyzja wymiarowa z 2 listopada 2017 r. ma charakter jedynie deklaratoryjny, stwierdza prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego • uznanie przez sąd powszechny czynności umowy o podział majątku wspólnego za bezskuteczną wywołuje taki skutek prawny, że wierzyciel uzyskuje uprawnienie do zaspokojenia swojej wierzytelności z majątku należącego do osoby trzeciej
Skład orzekający
Anna Sokołowska
członek
Krzysztof Winiarski
przewodniczący
Wojciech Stachurski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że zobowiązania podatkowe powstałe w trakcie wspólności majątkowej podlegają egzekucji z majątku wspólnego nawet po zawarciu umowy o rozdzielności majątkowej, zwłaszcza w kontekście uznania czynności podziału majątku za bezskuteczną na podstawie skargi pauliańskiej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powstania zobowiązań podatkowych przed ustaniem wspólności majątkowej i późniejszego zawarcia umowy o rozdzielności, a także uznania czynności podziału majątku za bezskuteczną. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności majątkiem wspólnym za długi podatkowe, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia relację między ustrojem majątkowym małżonków a zobowiązaniami podatkowymi.
“Długi męża po rozwodzie: Czy komornik może zająć majątek wspólny? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 480 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.